قبرس جنوبی؛ اهرم جدید آمریکا برای فشار به ترکیه در برابر S-400

سامانه دفاع موشکی S-400 روسیه در حالی وارد آنکارا شد که ترکیه و آمریکا تنش های شدیدی را به خاطر خرید این سامانه توسط آنکارا تجربه کرده اند. با نگاه به تحولات اخیر در روابط آنکارا – واشنگتن مشاهده خواهیم کرد که در تمام روند های بحرانی در روابط این دو کشور رد پای سامانه S-400 خریداری شده از روسیه توسط آنکارا وجود دارد. بحرانی که در روزهای اخیر منتهی به ورود اولین محموله این سامانه از روسیه به ترکیه ادامه داشته است اکنون با ورود این سامانه به پایگاه نظامی مرتد (آکینجی سابق) در آنکارا این سوال پیش می آید که آمریکا در برابر این اقدام چه رفتاری خواهد داشت؟

یکی از مهمترین اقدامات آمریکا علاوه بر آن چیزهایی که در رسانه ها بیشتر به آن پرداخته شده و حول محور تحریم های اقتصادی، حذف ترکیه از پروژه تولید جنگنده های نسل پنجم F-35 و ... مطرح است با توجه به تحولات اخیر آمریکا در مدیترانه شرقی همانگونه که پیش از این نیز در یادداشت های مرتبط با بررسی تحولات مدیترانه شرقی منتشر کرده ایم، چنین به نظر می رسد که آمریکا یکی از اهرم های فشار خود در برابر آنکارا را مدیترانه شرقی قرار داده و در حال حاضر بر روی مسئله قبرس جنوبی، یکی از مهمترین حوزه های عمق استراتژیک ترکیه در روابط خارجی و یکی از حساس ترین مسائل سیاست خارجی ترکیه در چند دهه گذشته تمرکز کرده است.

بعد از آن که قبرس جنوبی به ائتلاف کشورهای استخراج کننده گاز طبیعی از دریای مدیترانه شرقی پیوست؛ ترکیه واکنش های تندی در این خصوص داشت. از همان روز های آغازین جدی شدن مسئله خرید سامانه S-400 توسط ترکیه معلوم بود که واشنگتن به مدیترانه شرقی به عنوان یک اهرم فشار در برابر این اقدام آمریکا نگاه می کرد. آمریکا گویا در تحکیم روابط خود با قبرس جنوبی و استفاده از این منطقه به عنوان اهرم فشار در برابر ترکیه مصمم است. همین موضوع باعث شد هر چقدر ترکیه در خصوص سامانه دفاع موشکی S-400 اصرار می کند آمریکا نیز روابط خود را با قبرس جنوبی بهبود بخشیده و نگاه ویژه ای به قبرس جنوبی داشته باشد.

قبرس جنوبی که به خاطر روابط نزدیک به روسیه در تیررس تحریم های ایالات متحده آمریکا قرار داشت برای اولین بار از سال 1987 که آمریکا تحریم سلاح علیه این کشور را اعمال کرده بود با لغو این تحریم ها روبه رو شد. علاوه بر این قبرس جنوبی که در سال 1997 بعد از قرارداد خرید سامانه دفاع موشکی S-300 از روسیه و استقرار آن در خاک قبرس جنوبی با آمریکا وارد تنش های سختی شده بود {لازم به ذکر است، ترکیه نیز در آن تاریخ به شدت به این تحول واکنش نشان داده بود} اکنون با تحکیم روابط مسکو – آنکارا و خرید سامانه دفاع موشکی S-400 توسط ترکیه آمریکا نیز با نادیده گرفتن تجارب گذشته سعی در بهبود روابط با قبرس جنوبی کرده است و بر اساس طرح های مطرح شده از سوی واشنگتن بعد از لغو تحریم های های 32 ساله، آمریکا دو میلیون دلار برای آموزش نظامی در قبرس جنوبی در نظر گرفته است.

گفتنی است، جزیره قبرس در پی اختلاف بین آتن و آنکارا در سال 1974 میلادی و پس از درگیری‌ های نظامی بین دو کشور به دو بخش ترک‌ نشین (شمالی) و یونانی ‌نشین (جنوبی) تجزیه شد. بخش جنوبی و یونانی ‌نشین قبرس به عنوان یک کشور مستقل توسط سازمان ملل متحد به رسمیت شناخته شده و عضو اتحادیه اروپا است، ولی بخش شمالی (ترک ‌نشین) جزیره قبرس فقط توسط ترکیه به عنوان یک کشور به رسمیت شناخته شده‌ است. از سال 1974 تاکنون تمام تلاش ‌های سازمان ملل متحد و دیگر مجامع بین ‌المللی برای حل مسئله قبرس و وحدت مجدد دو بخش این جزیره که یکی از مشکلات اصلی و اختلافات بین آتن و آنکارا محسوب می ‌شود، به بن‌بست خورده ‌است و اکنون آمریکا در نظر دارد تا با استفاده از این بحران قدیمی که در 30 سال گذشته به نوعی با سیاست های خود از آنکارا حمایت کرده است – هرچند این حمایت بیشتر به خاطر نزدیکی قبرس جنوبی به روسیه می باشد – اکنون در این سیاست های خود تغییر موضع نشان داده و از این بحران قدیمی به عنوان یک ابزار جدید فشار سیاسی – نظامی علیه آنکارا استفاده خواهد کرد. چیزی که می تواند تنش ها در منطقه به خصوص در دریای مدیترانه شرقی را در روزهای پیش رو بیش از پیش افزایش دهد.

خبرگزاری کردپرس/سرویس ترکیه