باورهای مذاهب اسلامی حرمت ابدی دارند/ محمدهادیفر

از حجم برخورد با آن چنین استنباط می گردد که این نوع رفتارهای مذموم از هرکسی و هر جایگاهی که باشد پذیرفته شدنی نبوده و دارای بارهای منفی می باشد. هرچند که این اقدام سخیف حاصل یک گاف مدیریتی رسانه ای بوده که در پخش زنده همه رسانه ها سابقه طولانی دارد. اما مدیریت رسانه ملی درسطحی موثر با عوامل این انتشار برخورد نموده و با اخراج مدیرشبکه مذکور نارضایتی خود را از این عمل زشت نشان داد. ریاست قوه مقننه ازتریبون رسمی اعلام نارضایتی نمود. دستگاه قضایی با جرم محسوب نمودن این رفتار عاملان آن را مجرم و تحت پیگرد قرار داد و نمایندگان اهل سنت با ارسال نامه به رهبرمعظم انقلاب برخورد با این پدیده را خواستارشدند و فضای همراهی با همدلی را رقم زدند. حال که تا حدودی واکنش های جامعه و مسئولین به این پدیده مشخص گردید جا دارد ارزیابی ازاین همگرایی صورت بگیرد تا به عنوان تجربه ای کاربردی مانع تکرار چنین وقایع ناهنجاری گردد.

ملاحظاتی چند در این زمینه وجود دارد که پرداختن به آن در شرایط کنونی ضروری می باشد. ابتدا اینکه فرد هتاک طبق نص صریح شرع ، مرتکب منکر شده است چون قبل از آنکه این جرم متوجه هتاک علیه گردد فرد هتاک ازحکم شرعی عالم دینی مبنی برحرمت ابدی باورهای اهل سنت سرپیچی نموده است که در اینجا دست مدعی العموم بازبوده تا برخوردهای لازم را انجام دهد. اصولا قبح سب در اسلام دارای ریشه ای عمیق می باشد و پرهیز از ناسزاگویی سابقه ای بس طولانی دارد که تبرکا به نمونه هایی از آن اشاره می شود. نبی مکرم اسلام (ص) درحدیث مشهورمی فرماید: «ایاکم الفحش،فان الله عزوجل لایجب الفاحش المتفحش» از دشنام گویی بپرهیزید زیرا خداوند ناسزاگوی بد دهن را دوست ندارد. حضرت علی (ع) می فرماید، «الفحش المتفحش لیسا من الاسلام» دشنام دادن و بددهنی ازساحت اسلام بدور است . امام محمد باقر(ع) در این باره می فرماید: « ان الله یبغض الفاحش المتفحش،» خداوند شخص ناسزاگوی را دشمن دارد.(میزان الحکمه جلد دو تالیف آیت الله محمدی ری شهری).

آیات و احادیث فراوان با مضامین تقریب و انس و محبت ، پشتوانه عظیم اندیشه همگرایی دینی می باشد که همواره موجب ظهور فقیهان و عالمان آزاد اندیش درطول تاریخ اسلام بوده اند. ازجمله این رویش های دینی فتوایی بود که رهبرمعظم انقلاب ازجایگاه حاکم دینی و مرجع تقلید دراستفتاء علمای شیعه منطقه احساء کشورعربستان در باره اهانت کنندگان به همسران پیامبر اکرم (ص) صادرنمودند این فتوا جامعه مسلمین را از یک فتنه بزرگ دینی دورنمود و آن در زمانی بود که یکی از شبکه های تلویزیونی مذهبی مستقر در لندن، پایتخت انگلستان که خود را شیعه می نامید، جشن شادی به مناسبت سالروز وفات حضرت عایشه ، همسرگرامی رسول اکرم(ص) در 28 اگوست 2010 مصادف با 17رمضان 1431 از تلویزیون خود پخش کردند که علمای اهل تشیع کشورعربستان درمقابل آن ایستادند تا اینکه با استفتاء از مرجع دینی منجر به صدور این فتوای تاریخی گردید.ایشان درجواب استفتاء علمای اهل تشیع عربستان فرمودند: « اهانت به نمادهای برادران اهل سنت ازجمله اتهام زنی به همسر پیامبر اسلام (عایشه) که موجب خدشه وارد شدن به شرافت اومیشود حرام است. این موضوع شامل زنان همه پیامبران و به ویژه سیدالانبیاء ، پیامبر اعظم ـ حضرت محمد (ص) میشود.(روزنامه شرق 23خرداد 1395 ).»

متعاقب این فتوا رسانه های مختلف عربی ازجمله روزنامه های الرای العام، الانباء ،السفیر و الانتقاد لبنان حتی الوطن و عکاظ عربستان، الحیات چاپ لندن ، الشروق چاپ مصر آن را رویکردی مفید برای جامعه اسلامی دانستند حتی شبکه تلویزیونی الجزیره قطر در برنامه پرمخاطب ماوراء الخبر خود با حضور کارشناسان به بررسی ابعاد این فتوای فقهی پرداخته ونقش آن در ایجاد وحدت بین مسلمین را تبیین کردند.این فتوای وحدت بخش با واکنش عالمانه احمد الطیب رئیس جامعه الازهر مصرمواجه گردید که فرمودند با تمجید و خرسندی، فتوای مبارک حضرت امام خامنه‌ای را در خصوص تحریم اهانت به صحابه یا تعرض به همسران حضرت رسول (ص) دریافت کردم. این فتوایی است که با دانش صحیح و درک عمیق از خطرناکی آنچه که اهل فتنه انجام می دهند صادر شده است و بیانگر علاقه و اشتیاق به وحدت مسلمانان است.آنچه که بر اهمیت این فتوا می افزاید این است که یکی از علمای بزرگ اسلام و از بزرگ‎ترین مراجع شیعه و به‎عنوان رهبر عالی جمهوری اسلامی ایران؛ چنین فتوایی را صادر کرده است. ( الازهر یشید بفتوای "خامنئی " تحریم سب صحابه. س مصر 3اکتبر 2010) . اگرچه رهبری درمناسبت های متوالی و مکرر راجع به حرمت باورهای اهل سنت صراحتا سخن گفته اند که بارزترین آن در جمع کثیر مردم کردستان و در میدان اقبال سنندج در سال 1388 بود که این فتوا را بصورت شفاهی در بین جمعیت اهل سنت کردستان اعلام نمودند.

پر واضح است که صدور فتوا و احکام ثانویه براساس اصولی متقن صادرمی گردد که حاصل باور قلبی و یقین عقلی فقیه بوده که دیگر علما از آن بهره مند می گردند. حال اگر حکم ثانویه صادره منتصب به فقیه و حاکم دینی باشد تبدیل به حکم حکومتی گردیده (همانند این فتوا) و لازم الاجرا واجب الاطاعه می گردد و اهمیت و ضمانت اجرای آن به مراتب افزایش خواهد یافت و سرپیچی از آن حرام شرعی است. البته طبق نص صریح قرآن کریم خداوند همسران رسول خدا (ص) را مادران مومنان معرفی کرده است « النَّبِيُّ أَوْلَىٰ بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنفُسِهِمْ ۖ وَأَزْوَاجُهُ أُمَّهَاتُهُمْ ۗ » پیامبر نسبت به مومنان ازخودشان سزاوارتر است و همسران او مادران آنها ( مومنان) محسوب می شوند.( سوره احزاب آیه 6) این آیه صریح ترین دستور خداوندی برای همسران رسول الله (ص) است علاوه بر آیات قرآن کریم ، در بین آثار فراوانی از فقها و علمای شیعه حرمت زنان پیامبر(ص) به کرات و به تفصیل آمده است که من باب نمونه به یکی از آخرین این آثار تالیف عالم معاصر فقید و وارسته اهل تشیع، مرحوم علامه سید مرتضی عسگری به نام " احادیث ام المومنین عایشه و ادوارحیات ها". می توان اشاره کرد. ایشان در فرازهایی از این کتاب، احادیث مربوط به حضرت عایشه را ازمنابع مهم تاریخ صدر اسلام می داند اگرچه برپالایش و پیرایش برخی احادیث نامعتبرکه موجبات وهن دین میباشد هم توصیه هایی نموده است که درحوزه های تخصصی قابل طرح می باشد.

بنابراین صدور این فتوای تقریبی شاید برای برخی از همفکران فرد هتاک سنگین به نظربرسد ولی اجرای چنین فتوایی جای شک و تردیدی برای مجریان دستگاه های حکومتی باقی نخواهد گذاشت . با این توصیف فعل مداح هتاک حرام شرعی بوده ودست دستگاه های مربوطه را برای برخورد با آن بازگذاشته است کما اینکه تاحدودی نیز اعمال شده است اما باید دانسته شود با نگاهی به شیوه های این نوع مداحان فعل آنها به یک نوع «مهارت» شبیه است تا یک موضوع علمی- تبلیغی بنابراین در همان شعاع محفلی که در آن حضور دارند، کاربرد دارد. اگرچنانچه ازره آورد این نوع «مهارت» اهانتی هم صورت بگیرد حتی ارزش موضع گیری هم ندارد دوما مداحان عالم ، آنقدرعلم و آگاهی نسبت به ممدوح خود دارند که نیازی به هتاکی ندارد. همچنین است اگر هتک حرمتی ازجانب فردی عالم و مطلع از مسائل دینی نسبت به باورها و مقدسات هریک از مذاهب اسلامی سربزند با منش عالمانه قابل رفع می باشد اگرچه انسان عالم به حکم قبح عقل و شرع هتاکی راجایز نمی داند و اگر نقدی داشته باشد در چارچوب موضوعات علمی بدان می پردازد. بنابراین حوزه معرفتی تقریبی میدان وسیعی است که جایی برای اظهارات تفرقه افکنانه مذهبی باقی نخواهد گذاشت.

از طرف دیگر، درشرایط کنونی که منطقه خاورمیانه خصوصا جهان اسلام دچار نوعی التهاب تحمیلی گردیده و بدخواهان اسلام به شدت برطبل اختلافات می کوبند و در حالی که روسای قبایل و نحله های فکری اهل سنت کشورهای منطقه حتی برخی رهبران جریانات مشهور مذهبی صراحتا درمقابل زورگویی نظام سلطه اعلام نموده اند که درکنار ایران خواهند ایستاد و از مواضع آن به عنوان کشوری مسلمان در برابر هجوم کفار دفاع می کنند کدام انسان مسلمانی می تواند به این نوع رفتارهای نفاق افکنانه روی خوش نشان بدهد؟ مگرجاهلی که بقول مولانا:

خواجه پندارد که طاعت می کند // بی خبر کز معصیت جان می کند