چرا درهای امرالی گشوده شد؟

عبدالله اوجالان رهبر دربند PKK، بعد از ۲۸ ماه انزوای کامل روز شنبه در زندان امرالی با مهمت اوجالان برادر خود دیدار کرد. عبدالله اوجالان که ۸ سال است با وکلای خود دیدار نکرده است، جز در دوران روند مذاکرات صلح با کسی غیر از خانواده خود دیداری نداشته است؛ دیداری که عبدالله اوجالان ۲۸ ماه از آن نیز محروم مانده و وی در این مدت در یک سلول انفرادی بدون ملاقات با احدی سپری کرده است.

سؤالی که پیش می آید این است که چه چیزی باعث می شود تا بعد از ۲۸ ماه درهای امرالی گشوده شود و عبدالله اوجالان با برادر خود در زندان دیدار کند؟ نگاهی دقیق به تحولات داخلی ترکیه در کنار تحولات منطقه ای و بین المللی برای پاسخ گویی به این سؤال مهم است. بی شک یکی از مهم ترین فاکتورها در صدور مجوز دیدار اوجالان با برادر خود، موج گستردۀ اعتصاب غذا بود که لیلا گوون نماینده زندانی حکاری در پارلمان ترکیه در زندان های ترکیه به راه انداخت. با گسترش موج اعتراضی اعتصاب غذاها در زندان های ترکیه و به وجود آمدن حساسیت های بین المللی نسبت به این موضوع، همزمان با بحرانی شدن وضعیت جسمانی لیلا گوون در ۶۶مین روز از اعتصاب غذای وی در اعتراض به حصر عبدالله اوجالان، زنگ خطر برای دولت ترکیه به صدا در آمد. اعتصاب غذایی که با گوون در زندان های ترکیه آغاز شده بود به ۲۵۶ تن رسید، که برخی از آنان دست به اعتصاب غذای نامحدود زده بودند. نگرانی های بین المللی از وضعیت جسمانی اعتصاب کنندگان که در روزهای اخیر با بیانیه های مختلفی از سوی بخش های مختلف جامعه جهانی بیان شد روندی را آغاز کرده است که باعث گسترش موجی از اعتراضات جهانی به دولت ترکیه شده است. ترکیه در چنین شرایطی برای مقابله با گسترش این موج از اعتصابات و با نگرانی از وخامت اوضاع جسمانی گوون اجازه دیدار عبدالله اوجالان با برادر خود را صادر می کند که بتواند از جریان نگران کننده ای که در داخل زندان های ترکیه شروع شده و در حال کشیده شدن به خارج بود، ممانعت کند.

از سوی دیگر، ترکیه کمتر از سه ما دیگر انتخابات حساس شهرداری ها را پیش رو دارد که رقابت بسیار فشرده ای را با حزب کردی دموکراتیک خلق ها (HDP) در مناطق شرق و جنوب شرقی ترکیه خواهد داشت. افزایش موجی از اعتراضات و تنش ها در ترکیه ناشی از حصر عبدالله اوجالان و اعتصاب غذاها در زندان های ترکیه هر لحظه می توانست به یک مشکل امنیتی در مناطق کردنشین ترکیه تبدیل شود و دولت را در شرایط بسیار سختی قرار دهد. از طرف دیگر رقابت فشرده در برخی از استان های کردنشین ترکیه میان حزب عدالت و توسعه با حزب دموکراتیک خلق ها وجود دارد که حساسیت های بیش از اندازه در این مناطق برای حزب عدالت و توسعه به هیچ عنوان نمی تواند قابل قبول باشد. بنابراین، کاهش تنش ها به ویژه در ابعاد اجتماعی و ساکت کردن جریان های مخالف کردی در آستانه انتخابات محلی ۳۱ مارس ۲۰۱۹ برای ترکیه یک امر الزامی است. حکومت ترکیه تلاش می کند تا در افکار عمومی کردهای ترکیه این تفکر را القا کند که یک روند جدید مذاکرات صلح می تواند در راه باشد، تا به این وسیله بتواند آرای مردم کرد را یک بار دیگر به سمت خود جلب کند.

فاکتورهای برون مرزی نیز در این تصمیم بسیار دخیل هستند. ترکیه در آستانه انجام یک عملیات نظامی در منبج و شرق فرات در شمال سوریه قرار دارد. این در حالی است که آمریکا موجی از انتقادات را آغاز کرده است که ترکیه را متهم به حمله به کردها می کند. اگرچه ترکیه همواره بر عدم دشمنی با کردها و مبارزه با گروه های تروریستی تأکید می کند ولی هجمه سنگین انتقادات جهانی به خصوص از سوی کشورهایی مانند آلمان، آمریکا، فرانسه و ... ترکیه را به عنوان دشمن شماره یک کردها معرفی می کند. این موضوع برای کشوری که بیش از ۲۰ میلیون کرد در درون مرزهای خود جای داده و در همسایگی با مناطق کردنشین کشورهای همسایه قرار دارد به هیچ عنوان موضوعی نیست که بتوان به راحتی از آن چشم پوشی کرد و یک تهدید بالقوه امنیتی برای این کشور به حساب می آید. ترکیه ای که در آستانه یک حرکت نظامی علیه مناطق کردنشین در شمال سوریه قرار دارد، نمی تواند با چنین تحرکات افکار عمومی به سادگی کنار بیاید و گشودن درهای زندان امرالی در چنین شرایطی می تواند تا حدودی تنش های به وجود آمده در میان مردم کرد را کاهش دهد.

خبرگزاری کردپرس/سرویس ترکیه/ محمد شریفی کرجان

بیشتر بخوانید:

عبدالله اوجالان پس از حدود سه سال انزوا با برادر خود دیدار کرد

شورای رهبری PKK: دیدار عبدالله اوجالان با برادرش به معنی رفع حصر نیست

عمر اوجالان، نماینده شانلی اورفا در پارلمان ترکیه: هدف دولت از اجازه دیدار با عبدالله اوجالان ایجاد مانع در برابر مقاومت کردها است