آمریکا باز هم کُردها را تنها می گذارد؟

به گزارش کردپرس، با توجه به این که آمریکا تصمیم به خروج نیروهایش از سوریه گرفته، کردهای سوریه چاره ای جز مذاکره با دولت سوریه بر سر سرنوشت خود ندارند.

بار دیگر کردها که در مقابل آمریکا قرار گرفته اند مستاصل شده اند. نیروهای کرد یگان های مدافع خلق یا YPG از سال 2014 مشورت نظامی و سلاح از ایالات متحده دریافت کرده اند و ثابت کردند که ابزاری برای مقابله با داعش در سوریه هستند. اما با توجه به این که دولت ترامپ قصد دارد نیروهای خود را از سوریه خارج کند نیروهای کرد سوریه یا YPG ناگهان با سرنوشت نامعلومی روبه رو شده اند. YPG که خود را برای مقابله با شرایط سخت آماده کرده است در ماه گذشته دو بار هیئت خود را به دمشق فرستاد تا مذاکره را بر سر ایجاد تغییر در شمال شرق سوریه آغاز کند. اما دولت سوریه که در آستانه پیروزی در جنگ هفت ساله داخلی قرار دارد ثابت کرده است که انعطاف پذیر نیست.

بشار اسد، رییس جمهور سوریه بارها اعلام کرده است که تمایل دارد وجب به وجب خاک سوریه را دوباره تحت کنترل خود در آورد. این امر شامل مناطق تحت کنترل YPG هم می شود که مناطق عمدتا کردنشین سوریه را که نیز کردها آن را روژآوا می خوانند در بر می گیرد. سوال این است که بشار اسد چگونه و کی دست به این کار خواهد زد. پاسخ به این سوال به نقش روسیه و آمریکا در مدیریت آینده مناطق شمال شرق سوریه بستگی دارد زیرا هر دو سهمی در نتیجه پیش رو دارند و می توانند زمینه مشترک را در مورد مسئله کردها با هم پیدا کنند.

کردهای سوریه دریافته اند که ممکن است نقش آنها در مبارزه با داعش حمایت آمریکا را در مقابله با دیگر دشمنانشان تضمین نکرده باشد. کردها که کیان مستقلی برای خود ندارند و میان ترکیه و سوریه که سعی در سرکوب آنها دارند گیر افتاده اند، باید به عوامل و حامیان خارجی مانند ایالات متحده آمریکا تکیه کنند تا درجه ای از آزادی و دموکراسی را برای آنها فراهم کنند. اما در واقع آمریکا یک دوست تقلبی است.

سال گذشته، کردهای عراق عواقب آنچه را که بر اثر خوانش اشتباه و یا نادیده گرفتن منافع آمریکا می تواند روی دهد چشیدند. کردهای عراق اقدام به برگزاری رفراندوم استقلال کردند به این امید که اهرم هایی را در مذاکره با بغداد بر سر جدایی از این کشور در دست داشته باشند. دولت ترامپ به کردها هشدار داد که با توجه به این که جنگ با داعش تمام نشده و زمان مناسب نیست، روند برگزاری رفراندوم را دنبال نکنند. دولت ترامپ زمانی که بغداد تحریم های شدید را بر کردها تحمیل کرد و مناطق مورد مناقشه را از کنترل کردها خارج کرد هیچ کاری برای آنها نکرد. رهبران کرد عراق فهمیدند که اگر منافع قدرت های جهانی را در نظر نگیرند در زمان احتیاج به کمک آنها نخواهند شتافت. در این مورد منافع ابرقدرتها در به خطر نیفتادن جنگ با داعش و دفاع از عراق واحد بود.

YPG نیز امروز با چنین معضلی روبه رو شده است. این نیرو یکی از اقمار پ.ک.ک در سوریه است. پ.ک.ک از دهه 1980 درگیر جنگ با ترکیه بوده است. ترکیه و ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا، پ.ک.ک را یک سازمان تروریستی نامیده اند. با وجود این که YPG و پ.ک.ک از یک ریشه نشات می گیرند آمریکا از این نیروی کردی در سوریه به خاطر جسارتش در جنگ علیه داعش حمایت کرده است. YPG در پی شکست دادن داعش در سوریه، اقدام به کنترل قلمروهای غیر کردنشین دیگر در این کشور که عمدتا عرب نشین بوده کرد و از آن جمله شهرهای منبج و رقه بود.

اما با توجه به تهاجمات اخیر نیروهای دولتی سوریه ممکن است همه این دستاوردها معکوس شود. نیروهای بشار اسد که از حمایت هوایی روسیه در بیشتر مناطق این کشور و حق وتوی این کشور در شورای امنیت در مقابل آمریکا و حمایت های خارجی از نیروهای زمینی اش بهره برده است، در دو سال گذشته توانسته مناطق تحت کنترل شورشیان را بازپس گرفته است. آنها امیدوارند که کار را در ماه های آینده تمام کنند و اکنون خود را آماده نبرد برای بازپس گیری ادلب می کنند که تنها پایگاه مستحکم باقی مانده در دست نیروهای شورشی در سوریه است. حکومت سوریه خیلی زود پس از تصرف ادلب، به نیروهای YPG خواهد گفت که مناطقی را که در سال 2012 در سوریه تصرف کرده به دولت مرکزی واگذار کند. دولت سوریه این مناطق را به خاطر این که دستش برای اعزام نیروها به جنوب برای سرکوب شورشیان باز باشد در اختیار نیروهای YPG قرار داد. دولت بشار اسد به زمین های غنی و مزارع گندم و همچنین میدان های نفتی تحت کنترل YPG جهت بازسازی سوریه نیاز دارد.

ترکیه نیز سهم بزرگی در این زمینه دارد. ترکیه نمی خواهد YPG با تقویت پ.ک.ک منقطه ای کردنشین را در نزدیکی مرزهای این کشور در دست داشته باشد. نیروهای ترکیه در فوریه گذشته منطقه کردنشین عفرین را در شمال غرب سوریه تصرف کردند. ترکیه این منطقه را از چنگ YPG در آورد در حالی که آمریکا و روسیه فقط نظاره گر ماجرا بودند. این گروه کردی اکنون بیم دارد که این داستان دوباره تکرار شود اما این بار نه به خاطر این که ترکیه چنین می خواهد.

به همین دلیل است که YPG به دنبال راهی برای برون رفت قصد دارد با اسد مذاکره کند. سازش بر سر سرنوشت مناطق تحت کنترل کردها بعد از جنگ داخلی ممکن است. چنین توافقی می تواند شامل درجه ای معین از اعطای خودمختاری به کردها و سهیم شدن هر دو از ثروت نفت باشد. با این حال، هنوز مسائل قابل توجهی میان بشار اسد و نیروهای کرد وجود دارد. شاید دمشق در مورد مسائلی مانند فرهنگ و زبان کردی انعطاف نشان دهد اما خودمختاری تام را که مد نظر YPG است و بویژه در مورد نیروهای امنیتی آن رد می کند. رهبران YPG به گروه بین المللی بحران گفته اند که تحویل اداره مدنی این مناطق را به دولت سوریه مد نظر قرار داده و حتی می توانند ادغام نیروهای کرد در ساختار نیروهای نظامی سوریه را مورد بررسی قرار دهند. اما آنها اصرار خواهند کرد که YPG وظیفه پلیس را در مناطق کردنشین سوریه بر عهده خواهد داشت. به نظر می رسد که دولت بشار اسد در رسیدن به توافق با کردها عجله ای نداشته باشد. دمشق روسیه و دیگر همپیمانان را در کنار خود دارد.

اینجاست که اگر دولت ترامپ بخواهد نقش ایفا کند می تواند نقش مهمی در این مسیر بازی کند. این کشور همچنان 2000 نیروی نظامی را که میراث جنگ ناتمام با داعش است در خاک سوریه دارد. درست است که دونالد ترامپ در ماه مارس گفت که می خواهد نیروهای آمریکایی از سوریه خارج شوند اما مشاوران خارجی ارشد وی ادامه حضور این نیروها را مانعی برای نفوذ برخی کشورها در سوریه دانسته و همچنین اهرمی برای شکل دادن گذار سیاسی در دمشق می دانند. خروج بی قید و شرط و عجولانه نیروهای آمریکا زمینه را برای تشدید تقابل میان نیروهای رقیب در شمال شرق سوریه فراهم می کند. این مسئله حتی می تواند بستر را برای بازگشت داعش فراهم کند.

حتما لازم نیست که مسائل این طور پیش برود. ایالات متحده می تواند از حضور خود برای فراهم کردن زمان، فضا و امنیت برای رسیدن به توافق با دمشق بر سر مسائل مهم مانند کنترل و اداره مناطق شال سوریه که برای آنکارا هم قابل قبول باشد، استفاده کند. این امر می تواند برای YPG تحت شرایط کنونی بهترین نتیجه ممکن باشد.

منبع: مجله آتلانتیک

نویسنده: یوست هیلترمن

ترجمه: خبرگزاری کردپرس- سرویس جهان

کد خبرنگار: 40101