چرا اپوزیسیون ترکیه نباید برای شکست اردوغان یک نامزد مشترک تعیین کند؟ /عبدالله آیدوغان*

در حالی که احزاب اپوزیسیون ترکیه برای یافتن یک نامزد مشترک با هدف جلوگیری از انتخاب مجدد رجب طیب اردوغان در انتخابات ریاست جمهوری 24 ژوئن تلاش می کنند، عدم معرفی نامزد واحد به رقبای حزب حاکم کمک می کند در کمپین های انتخاباتی آرای بیشتری جمع کنند و این شانس را به آنها می دهد که به دور دوم انتخابات راه یابند.

در دو ماه آینده احزاب اپوزیسیون ناچار خواهند بود کمپین های انتخاباتی خود را بدون حمایت رسانه ای چشم گیر و منابع مالی قابل توجهی برگزار کنند. حزب حاکم عدات و توسعه (AKP) برتری رسانه ای زیادی دارد، به ویژه پس از آن که بزرگترین گروه رسانه ای خصوصی این کشور به یکی از تجار حامی حکومت فروخته شد.

اینک حتی حزب چپ میانۀ جمهوری خواه خلق ترکیه (CHP) نیز به سختی می تواند صدای خود را از طریق رسانه ها به عموم مردم برساند.

راه اندازی کمپین انتخاباتی برای هر حزب دو گام مهم دارد؛ دست یابی به رأی دهندگان هدف و متقاعد کردن آنان به رأی دادن برای نامزد حزب. رأی دهندگان هدف به دو دسته تقسیم می شوند: هواداران اصلی و رأی دهندگان سرگردان.

برای یک حزب سیاسی چندان سخت نیست که رأی هواداران اصلی خود را کسب کند، نکتۀ اساسی این است که نامزدی تعیین کند که بتواند این رأی دهندگان را بسیج کند و در روز انتخابات آنها را پای صندوق های رأی ببرد.

رأی دهندگان سرگردان ممکن است در هر انتخابات به یک حزب متفوت رأی بدهند، خود را به هیچ حزبی وابسته نمی کنند و بسیاری از آنان علاقه ای به امور سیاسی ندارند. برای احزاب بسیار مشکل است که بتوانند آرای این افراد را جلب کنند. آنها تمایلی به شرکت در تجمعات حزبی ندارند، معمولاً اخبار سیاسی را دنبال نمی کنند و در زندگی روزمرۀ خود به ندرت دربارۀ مسائل سیاسی گفتگو می کنند.

اگر احزاب اپوزیسیون با در محلات با رأی دهندگان دیدار کنند، ممکن است برخی از رأی دهندگان سرگردان را جلب کنند. اما منابعی که احزاب اپوزیسیون برای عملی کردن این روش در اختیار دارند، محدود است. همچنین، آنها تا انتخابات وقت چندانی ندارند. جلب آرای سرگردان در مناطق روستایی از این نیز مشکل تر است، و دلیل آن به سادگی مسائل لجستیکی است.

در انتخابات ریاست جمهوری سال 2014 نیز وقت برای برگزاری کمپین های انتخاباتی بسیار محدود بود – کمتر از یک ماه – و آن زمان حکومت کنترل کمتری بر رسانه ها داشت، اما با این وصف اپوزیسیون نتوانست نامزد خود را به صورت مؤثر معرفی کند و پیش ببرد.

این در حالی است که AKP نیازی به معرفی اردوغان نداشت، چرا که سخنرانی ها او، مانند امروز، تقریباً هر روز از تلویزیون پخش می شدند.

در حالی که تجمعات انتخاباتی اردوغان به صورت همزمان توسط چندین کانال تلویزیونی پخش خواهد شد، احزاب اپوزیسیون از چنین امتیازی برخوردار نیستند. با توجه به این امر که در ترکیه هنوز اغلب مردم از تلویزیون به عنوان منبع اصلی اخبار و اطلاعات استفاده می کنند، این موضوع برای اپوزیسیون چالش عمده ای خواهد بود.

با وجود این، علی رغم وجود هزاران آک ترول یا حامیان مزد بگیر حزب حاکم در شبکه های اجتماعی مجازی که به مخالفان و منتقدان نیز حمله می کنند، به نظر می رسد اپوزیسیون در رسانه های اجتماعی مانند توئیتر دست بالا را دارد.

شاید تنها بخش کوچکی از رأی دهندگان سرگردان بی علاقه به سیاست در شبکه های مجازی به سیاست توجه نشان می دهند، به ویژه پس از نادیده گرفتن رأی دهندگان با سن زیر 30 سال.

اما علی رغم این محدودیت ها، اگر اردوغان نتواند بیش از نیمی از آرا را در دور نخست انتخابات کسب کند و دور دوم انتخابات دو هفته بعد با رقایت میان دو نامزد برتر برگزار شود، احزاب اپوزیسیون به امتیار مهمی دست خواهند یافت.

نامزدهای اپوزیسیون تنها در روز انتخابات بیشترین پوشش را در رسانه های سنتی خواهند داشت و بیش از همیشه دیده خواهند شد. و سرانجام حتی غیر سیاسی ترین رأی دهندگان نیز خواهند توانست دربارۀ نامزدهای اپوزیسیون اطلاعاتی کسب کنند، به ویژه دربارۀ نامزدی که بیشترین آرا را کسب می کند.

به خاطر فضای پر شور روز انتخابات، حتی رأی دهندگانی که تنها اطلاعات اندکی دربارۀ اپوزیسیون دارند، در موقعیتی قرار خواهند گرفت که با دوستان، خانواده و اطرافیان خود دربارۀ نامزدها گفتگو می کنند و دربارۀ ایدئولوژی و وعده های انتخاباتی آنها اطلاعات کسب می کنند. قابلیت دیده شدن نامزدهای اپوزیسیون در روز انتخابات به اوج خواهد رسید.

البته معرفی کردن یک نامزد به رأی دهندگان تنها گام اول است. گام بعدی متقاعد کردن رأی دهندگان به رأی دادن در دور دوم است. اگر یکی از نامزدهای اپوزیسیون که به دور دوم خواهد رسید کسی باشد که بتواند بخش بزرگی از رأی دهندگان را جلب کند، آنگاه اپوزیسیون دو هفته وقت خواهد داشت تا آرای آنها را تضمین کند و به این ترتیب شانس برگزیده شدن نامزد حاکم به طور چشم گیری کاهش خواهد یافت.

حزب حاکم نیز قادر است از برتری های خود برای دست یابی به آرای رأی دهندگان سرگردان سود ببرد، اما مطمئناً کمتر از سطحی که در دور نخست از آنها منتفع شده است.

علاوه بر این، اگر انتخابات به دور دوم کشیده شود، زمان برگزاری کمپین های انتخاباتی حدود 25 درصد افزایش خواهد یافت؛ از دو ماه به دوماه و نیم. اپوزیسیون بیش از حکومت به زمان برای برگزاری کمپین های انتخاباتی نیاز دارد.

از این منظر، تعیین یک نامزد مشترک و امید بستن به پیروزی در دور نخست انتخابات، مانع دست یابی اپوزیسیون به آرای رأی دهندگان سرگردان و غیر سیاسی خواهد شد.

این مسأله نیز به همان اندازه حائز اهمیت است که احزاب اپوزیسیون با اتخاذ این استراتژی دست به ریسکی می زنند که ممکن است مشارکت هواردان اصلی آنها را در انتخابات کاهش دهد. اگر به خاطر مشارکت پایین هواداران اپوزیسیون اردوغان در دور نخست انتخابات برنده شود، احزاب اپوزیسیون از امتیاز بهتر دیده شدن در روز انتخابات بهره نخواهد برد. این چیزی بود که اپوزیسیون ترکیه در سال 2014 تجربه کرد.

این که نامزد واحدی که اپوزیسیون در مقابل اردوغان علم می کند چقدر قدرتمند است، اصلاً اهمیت ندارد. شانس برنده شدن این نامزد در انتخابات، به خاطر ناتوانی در جذب رأی دهندگان سرگردان و غیر سیاسی بسیار پایین است.

از منظر اردوغان ناخوشایند ترین سناریو این است که هر حزب اپوزیسیون نامزدی تعیین کند که بتواند مشارکت هوادران اصلی آن حزب را به حد اکثر برساند. هر چه نامزدهایی که احزاب اپوزیسیون انتخاب می کنند جذابیت گسترده تری داشته باشند، در دور دوم نیز چالش بزرگتری ایجاد خواهند کرد.

* دکتر عبدالله آیدوغان تحصیل کردۀ علوم سیاسی دانشگاه هیوستن و پژوهشگر مؤسسۀ سیاست های عمومی جیمز بیکر در دانشگاه رایس آمریکا است. وی در زمینۀ احزاب سیاسی، رفتار رأی دهندگان و دموکراتیزاسیون مطالعه و تحقیق می کند.

منبع: پاریگاه خبری احوال

ترجمه: خبرگزاری کردپرس – سرویس ترکیه