شورای روستا و چالش های پیش روی آن در مدیریت/ کیوان عبدخدا

به گزارش کردپرس؛ شوراها به عنوان یکی از اصلی ترین سازمان های مردمی و به مثابه پارلمان محلی، ازجدیدترین بازیگران در عرصه مدیریت محلی به شمار آیند، اما با این وجود، عدم توجه لازم به شوراها از طرف دولت و فقدان ریشه های اجتماعی مناسب و تفکرات و باور به کار جمعی و شورایی سبب شده تا این نهاد نتواند از کارایی و اثربخشی لازم در سطوح مختلف برخوردار باشد.

شورای روستاها اگر چه می توانند در توسعه روستایی نقش اول را داشته باشند اما نسبت به شورای شهر کمتر مورد توجه قرار گرفته و مسائل و چالش های آنان کمتر مورد تحلیل قرار گرفته است.

شوراها معمولا وظیفه تصمیم سازی و مدیریت عمومی را بر عهده دارند. اگرچه مدیریت عمومی در ایران در مقایسه با کشورهای توسعه یافته، بسیار محدود است، اما این امیدواری وجود دارد که با مورد توجه قرار دادن نتایج مثبت واگذاری اداره امور عمومی و مشارکت مردم در مدیریت جامعه و باز گذاشتن دست مدیران محلی از جمله شوراها در تصمیم گیری های محلی به تدریج این گستره افزایش یابد.

در اینجا مناسب است نگاهی به مهمترین چالش های پیش روی شوراهای روستاها داشته باشیم.

با عنایت به اینکه شاید در راس همه چالش های فراروی شورا، عدم اعتماد دولت ها به مدیران محلی در تصمیم گیری است موضوع را ادامه می دهیم.

از جمله دیگر چالش ها می توان به کار سخت شوراها در تشویق مشارکت مردم در برنامه ها و طرح های اجرایی در سطح روستاها اشاره نمود. نیازسنجی از گروه های مختلف ساکن در روستا اعم از مرد و زن، پیر و جوان و تصمیم گیری درست در این رابطه از مشکلات فراروی شوراهاست، که به دلیل نبود منابع مالی و انسانی لازم این مساله را لاینحل نموده است.

وجود بوروکراسی سرسام آور اداری از مهمترین چالشهاییست که بایستی شورای روستا با آن دست و پنجه نرم کند. گاهی اوقات شوراها باید ماه ها و سال ها وقت خود را در راهرو ادارات دولتی و غیردولتی صرف نماید و البته بدون نتیجه؛ متعاقبا هم باید پاسخگوی مردم روستای خود نیز باشد و زخم زبان ها را هم قبول کند.

چالش دیگر، مسئله سواد و شناخت تنگناهای احتمالی در میان مردم روستاهاست. هم سواد عمومی یا همان سواد اجتماعی و هم سواد تخصصی به معنای بهره مندی از آموزش های علمی و عملی در زمینه های مختلف در روستا پایین تر از شهر می باشد و این کار را در این محیط برای شوراها سخت می نماید. این امر در رابطه با خود شوراها هم صادق است به طوری که باید پذیرفت عضویت در شورای روستا از جاذبه چندانی برخوردار نیست، شورای روستا در عمل اختیارات محدودی دارند و بیشتر درگیر کارهای خدماتی هستند. لذا افراد دارای تحصیلات عالیه رغبت کمتری برای ورود به این عرصه دارند.

مسئله دیگر لزوم آشنایی شورای روستا با امور اداری است. آشنایی با ساختار و مکاتبات اداری، روابط مناسب اداری و روابط عمومی با اداراتی که مرتبط با امور روستایی هستند، از مواردیست که حل آن نیازمند اقداماتی نظیر برگزاری سمینارهای آموزشی و نشست های تخصصی است.

شورای روستاها از قدیم الایام به غیر از وظایف مشخص و معمول به عنوان مرجع حل اختلافات در روستا شناخته شده اند. بنابراین شورای روستاها باید آشنایی مختصری با امور حقوقی و قضایی داشته باشد.

یکی دیگر از چالش های فراروی شوراها در روستا آشنایی با عوامل توسعه و عمران روستایی به عنوان مهمترین خواسته اهالی روستاست. این موارد شامل شناسایی طرح های زیربنایی روستا، حفاظت و نگهداری از تاسیسات عمومی و زیربنایی، همکاری در اجرای طرح های عمرانی و آشنایی با قوانین و ضوابط طرح های هادی و احداث بناهای روستاییست، اما نبود منابع مالی و بودجه، شورا را با مشکلات عدیده مواجه نموده است.

و اما مهمترین چالش پیشروی اعضای شورای روستا شاید انتظارات زیاد روستاییان و توان محدود شوراهاست. همه ما شوراها به خوبی این موضوع را درک کرده ایم که گاهی اوقات روستاییان انتظاراتی خارج از عرف و غیر قابل اجرا را مطرح نموده و شورا را مسئول رسیدگی به مشکلات فراوان روستا می دانند و وقتی میبینند که شورا در رسیدگی به این مشکلات از قدرت و منابع مالی کافی برخوردار نیست، نسبت به آنان دل سرد شده و این دیدگاه منفی پایگاه و منزلت شورا را در مدیریت مسائل روستا کاهش می دهد و پذیرش شورا را در بین اهالی روستا تضعیف می کند.حل مسائل و چالش های فوق نیازمند بازاندیشی جدی در ساختار، قوانین و اختیارات شوراها و توجه به تامین منابع مالی مناسب برای اداره امور روستاهاست.