آیا اردوغان به دنبال ضمیمه کردن عفرین به خاک ترکیه است؟

به گزارش کردپرس، ترکیه در جریان عملیات سپر فرات جرابلس و اعزاز از مناطق مرزی سوریه را تصرف کرد و در 18 ماه مارس 2018 نیز منطقه کردنشین عفرین در شمال سوریه را به بهانه بیرون کردن نیروهای کرد سوریه با کمک نیروهای شورشیان ارتش آزاد کنترل کرد. برخی ناظران مسائل سوریه با اشاره به ضمیمه شدن اسکندرون سو ریه به خاک ترکیه در سال 1939، معتقدند ترکیه عفرین و منطقه اعزاز و جرابلس را نیز به خاک خود ضمیمه خواهد کرد اما کارشناسان مسائل سوریه و ترکیه به اشاره به شرایط متفاوت حاکم بر منطقه احتمال الحاق مناطق تحت کنترل ترکیه در سوریه به این کشور را بعید می دانند.

کمال کریشچی، پژوهشگر ارشد مرکز پروژه آمریکا و اروپا برای ترکیه در انستتوی بروکینز به سایت اندیشکده بنیاد کارنگی گفته است عملیات سپر فرات و شاخه زیتون ترکیه در سوریه بیشتر به خاطر دغدغه های سیاسی داخلی در آستانه انتخابات حیاتی ریاست جمهوری ترکیه صورت گرفته است. ترکیه از تصرف عرفین و اعزاز و جرابلس سه هدف دارد: اول ممانعت از ایجاد یک منطقه مستقل کردی در نزدیکی مرزهای خود با سوریه، تاثیرگذاری بر آینده سوریه و ایجاد زمینه مناسب برای بازگرداندن بیش از 3 میلیون و 500 آواره سوریه به کشورشان. ترکیه قصد ندارد این مناطق را به خاک خود الحاق کند.

گونول تول، مدیر مرکز مطالعات ترکیه در انستیتو خاورمیانه واشنگتن و استاد دانشگاه جورج واشنگتن می گوید در مناطقی از سوریه که ترکیه از داعش گرفته دانش آموزان ترکی یاد می گیرند و ترکیه به اداره نهادهای بیمارستانی و آموزش پلیس ونیروهای امنیتی این مناطق می پردازد و همه اینها نشانه تعمیق نقش ترکیه است. مشهور است که ارتش ترکیه در هر کجا بیرون از ترکیه پای بگذارد آنجا را ترک نمی کند اما ممکن است این بار شرایط سخت تر باشد. ارتش ترکیه با چراغ سبز روسیه وارد عفرین شد و در دراز مدت، روسیه، دولت سوریه و شاید هم ایران حضور ترکیه را در عفرین و دیگر مناطق تحت کنترل ترکیه تحمل نخواهند کرد. درست است که اردوغان رییس جمهرو ترکیه به دنبال افزایش نفوذ ترکیه در سوریه است اما اگر این امر را رویکرد نئو عثمانی گری بخوانیم گمراه کننده است. آنچه اردوغان در سوریه به دنبال اجرای آن است سیاستی ضدکردی و ناسیونالیسم ترکی است نه پروژه نئوعثمانی .

هنری بارکی استاد روابط بین الملل در دانشگاه لیهای نیز معتقد است اشغال شمال سوریه از سوی ترکیه برای همیشه نخواهد بود و تا زمانی ادامه می یابد که یک راه حل واقعی برای حل بحران سوریه پیشرفت مناسب داشته باشد.

وی با اشاره به استقرار نیروهای افراطی ارتش آزد در اعزاز، جرابلس و عفرین معتقد است ترکیه نمی تواند این نیروها را کنترل کند و از سوی دیگر، کردها با اشغال منطقه عفرین مخالفت کرده و در برابر اشغالگری ترکیه مقاومت خواهند کرد. در کل، ادامه حضور ترکیه در مناطق شمالی سوریه برای این کشور پرهزینه بوده و بر سر حضور دائمی ترکیه در این مناطق مانع ایجاد می کند.

مارک پیرینی، پژوهشگر بنیاد کارنگی در دفتر اروپا در بروکسل نیز می گوید با وجود اشارات گاه و بیگاه مقامات ترکیه به دوران عثمانی بعید است این کشور عفرین، اعزاز و جرابلس را به خاک خود الحاق کند.

به نظر این پژوهشگر حوزه خاورمیانه، ادامه حضور ترکیه در شمال سوریه به مولفه های زیادی بستگی دارد. این کشور دو هدف اصلی در سوریه دارد و آن جلوگیری از حکمرانی کردها در منطقه ای مستقل و زمینه سازی برای نفوذ بیشتر این کشور در سوریه است. اما ادامه حضور ترکیه در شمال سوریه، به وضعیت شهر منبج و شرق فرات در آینده، حضور یا عدم حضور دراز مدت آمریکا در سوریه، نتیجه تمایل فرانسه به استقرار طولانی مدت در سوریه و موضع روسیه دارد.

وی اشاره کرد که روسیه از اکتبر 2015 به کردها تضمین سیاسی در باره موجودیت مناطق کردی داده است و برخی کشورهای اتحادیه اروپا مانند فرانسه نیز نسبت به حفظ هویت کردی در سوریه اشتیاق نشان داد ه اند بنابر این، سخن گفتن درباره آینده این مناطق آسان نیست.

کد خبرنگار: 40101