ترامپ و خروج از سوریه: سخنان عوام فریبانه یا نقشه حساب شده؟

به گزارش کردپرس، دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا با اعلام این که نیروهای آمریکایی خیلی زود از سوریه خارج می شوند تا دیگران به وضعیت این کشور توجه کنند، همگان از جمله وزارتخانه های دفاع و خارجه کشورش را شگفت زده کرد.

این اظهار نظر با وجود اهمیت آن در موارد طبیعی به ویژه آن که از سوی رئیس جمهوری آمریکا بیان شده، احتمال دارد جنبه ها و تفسیرهای زیادی داشته باشد چرا که ترامپ چنین مسئله ای را اعلام کرده و با توجه به شخصیت و تمایل وی برای نمایش، گاهی اوقات سخنانش اجرایی نمی شوند.

همین مسئله نیز باعث شده تفسیر اظهارات اخیر متفاوت باشد جایی که برخی آن را تنها "سر و صدای تو خالی" قلمداد می کنند که اثر آن به محض پایان سخنرانی ترامپ در برابر کارگران صنعتی در ایالت اوهایو، به پایان می رسد در حالی که برخی دیگر بر این باورند که تصمیم وی جدی است با این حال از موضوع سوریه با پیچیدگی های آن فراتر رفته و با احتمال حمله نظامی به ایران و نیاز به اطمینان از این مسئله که نیروهای آمریکایی در منطقه از جمله در سوریه در معرض خطر قرار نمی گیرند، در ارتباط است.

این در حالی است که آمریکا بیش از دو هزار نیروی ویژه خود را در شرق سوریه مستقر کرده جایی که از "نیروهای سوریه دمکراتیک" که کُردها بر آن تسلط دارند در رویارویی با گروه "داعش" و کنترل مناطق پشتیبانی می کنند و در کنار آن نیز برخی مسئولان وزارت خارجه آمریکا در تلاش برای برقراری ثبات در این مناطق سهیم هستند.

آنهایی که سخنان اخیر ترامپ را کم اهمیت جلوه می دهند در این باره به چندین مسئله اشاره می کنند که از جمله مهم ترین آنها، این که وی زمان مشخصی برای خروج تعیین نکرد تا مسئله همچنان مبهم باشد و شاهین های دولت آمریکا (جنگ طلبان) نیز بر ادامه حضور در سوریه اصرار می ورزند.

ترامپ پنج شنبه شب ضمن اعلام این که نیروهای آمریکایی "خیلی زود" از سوریه خارج می شوند، نسبت به آن چه هدر دادن هفت تریلیون دلار از سوی واشنگتن در جنگ های خاور میانه خواند، ابراز تاسف کرد؛ وی در میان تشویق گرم کارگران صنعتی در اوهایو که به سخنرانی وی گوش می دادند، ضمن تاکید بر این که نیروهای آمریکایی در آستانه تامین امنیت تمامی مناطقی است که گروه "داعش" در گذشته به کنترل خود درآورده بود، در این باره افزود: ما خیلی زود از سوریه خارج می شویم، بگذاریم از این پس دیگران به آن رسیدگی کنند.

هر چند ترامپ منظور خود از "دیگران" که ممکن است به مسئله سوریه رسیدگی کنند را مشخص نکرد با این حال خروج کامل آمریکا از این کشور به معنای فراهم کردن زمینه برای روسیه و ایران است که در راستای طرح خود از هیچ گونه فرصتی برای پشتیبانی از نظام حاکم در دمشق دریغ نکردند.

برخی مسئولان کنونی و پیشین دولت آمریکا از جمله جیمز ماتیس، وزير دفاع، جان بولتون، مشاور جدید امنیت ملی، رکس تیلرسون، وزیر پیشین خارجه که از سوی ترامپ برکنار شد و جانشین وی مایک پامپیو، مخالف خروج زودهنگام از سوریه هستند.

یک مسئول در وزارت دفاع آمریکا نیز در گفت و گو با شبکه خبری "سی ان ان" تاکید کرد که سخن ترامپ با توصیه های فرماندهان نظامی در رابطه با وضعیت در سوریه و برنامه وضع شده در این باره در تضاد است.

در حالی که ماتیس پیش از این بارها اعلام کرده که نیروهای آمریکایی برای مدت زمان طولانی در سوریه باقی می مانند و در رابطه با احتمال افزایش شمار آنها از دو هزار کنونی به پنج هزار نفر صحبت شده، وی به همراه تیلرسون نیز پیشتر بر لزوم ادامه حضور آمریکا در سوریه نه تنها برای جلوگیری از بازگشت "داعش" بلکه در چارچوب "نبرد بر سر نفوذ میان چند کشور از جمله روسیه و ایران" تاکید کرده بودند.

همچنین پامپیو و بولتون از منافع آمریکا در سوریه فراتر از شکست نظامی "داعش" سخن گفته و هر دو از هواداران "رهبری آمریکا در منطقه"، رویارویی با ایران و پشتیبانی از سرنگونی نظام های متخاصم با آمریکا از جمله نظام تحت رهبری بشار اسد هستند.

پامپیو در این اواخر ضمن اعتراض نسبت به این مسئله که دولت باراک اوباما پیش روی ایران "زمینه گسترده" برای حضور در سوریه گذاشته، تاکید کرده بود که دولت کنونی "بدون شک برای ایجاد رویکرد مناسب در رویارویی با تسلط گسترده ایران بر خاور میانه تلاش می کند".

بولتون نیز به نوبه خود ضمن تاکید بر این که "ائتلاف تحت رهبری آمریکا باید جاه طلبی های ایران در زمانی که داعش سقوط می کند را خنثی سازد"، به این مسئله اشاره کرد که "بیشترین بار بر دوش آمریکا بوده است"؛ اسرائیل نیز باقی ماندن نیروهای آمریکایی در سوریه برای مقابله با نفوذ ایران را ترجیح می دهد.

در همین راستا نیز پایگاه "نیویورک مگزین" نوشته که احتمال دارد سخن ترامپ درباره خروج از سوریه در آینده نزدیک چیزی جز یک سخن پوچ و خالی از محتوا نباشد به ویژه آن که وی در زمینه بیان سخنان عملی نشده در جریان گردهمایی های بزرگ سایقه دارد؛ علاوه بر این ترامپ در جریان کمپین تبلیغاتی خود برای انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در سال 2016 میلادی نیز بارها از بحث در مورد راهبردهای نظامی در سوریه انتقاد کرده و گفته بود که احتمال دارد در راستای خدمت رسانی به دشمن باشد.

با وجود تمامی این مسائل، نمی توان واقعیت زمان سیاسی داخلی و بین المللی بیان سخنان اخیر ترامپ را نادیده گرفت به ویژه آن که رسوایی های مربوط به پرونده دخالت روسیه در انتخابات آمریکا همچنان ادامه دارد و رسوایی های جدید در رابطه با افرادی که در اطراف وی هستند از جمله دریافت پول در برابر تبلیغ برای امارات و عربستان و تحریک علیه قطر نیز بدان اضافه شده است.

علاوه بر آن، با انتصاب شاخص ترین شاهین های محافظه کار شناخته شده به تمایل برای جنگ های خارجی و در راس آنها بولتون، دولت ترامپ به به یک دولت جنگی تبدیل شده و در نتیجه اگر بولتون به عنوان یک فرد معروف به دشمنی با ایران بخواهد به موازات حرکت آمریکا به سوی خروج از توافق هسته ای مورد مخالفت ترامپ، به سمت یک حمله نظامی به ایران حرکت کند، سخن اخیر ترامپ بعد متفاوتی پیدا می کند.

در صورتی که چنین طرحی وجود داشته باشد، سوریه بدون شک یکی از صحنه های پاسخ قابل انتظار ایران خواهد بود همان گونه که پایگاه "نیویورک مگزین" نتیجه گرفته، سناریوی محتمل در این صورت نیز این است که نیروهای آمریکایی از سوی شبه نظامیان وابسته به ایران هدف قرار خواهند گرفت و به همین دلیل نیز ترامپ ترجیح داده آنها را از سوریه خارج کند.

به موازات این مسئله، تفسیر دیگری برای سخن اخیر ترامپ نیز بروز می یابد که تصمیم وی برای خروج نیروهای آمریکایی از سوریه را به اذعان واشنگتن به عدم نیاز به ادامه حضور نظامی به خصوص پس از شکست های "داعش" مرتبط می سازد، به ویژه آن که دیدگاهی که همواره مسئولان آمریکایی بیان کردند بر این اساس است که جنگ علیه "داعش" ادامه حضور نظامی این کشور در سوریه را ایجاب می کند و این جنگ نیز هنوز به پایان نرسیده است.

این همان مسئله ای است که ترامپ در سخنرانی خود در اشاره به آن اظهار داشت: صد در صدِ آن چه خلافت می نامند و گاهی اوقات سرزمین می گویند را کنترل خواهیم کرد، به سرعت همه آن را خواهیم گرفت؛ با این حال به زودی از آن جا خارج خواهیم شد و به کشورمان باز خواهیم گشت که بدان تعلق داریم و می خواهیم در آن باشیم.

وی با بیان این که "هفت تریلیون دلار در خاور میانه هزینه کردیم، می دانید در مقابل آن چه چیزی به دست آوردیم؟ هیچی"، متعهد شد که هزینه های آمریکا در آینده روی ایجاد شغل و زیرساخت در کشورش متمرکز شود.

صرف نظر از دلیل واقعی که می تواند ترامپ را به بیرون کشیدن نیروهای آمریکا از سوریه وادار کند، این کُردها هستند که از چنین مسئله ای بیشترین ضرر را متحمل خواهند شد به ویژه آن که عملیات نظامی ترکیه علیه "یگان های مدافع خلق" ادامه دارد، هم پیمان کُردی که آمریکا در جنگ خود علیه "داعش" و کنترل مناطق در شمال سوریه بیشتر از سایرین به آنها تکیه می کند.

در همین راستا نیز روزنامه "واشنگتن پست" به این مسئله اشاره کرده که فرآیند تسلط نیروهای ترکیه بر شهر عفرین سوریه، نمونه ای از نقش مبهم آمریکا در جنگ سوریه را ارائه داده و برای کردها فاش ساخت که آنها دیگر تنها هستند در حالی که دولت قبلی آمریکا در جنگ خود علیه "داعش" به "یگان های" کُرد تکیه کرده و همین مسئله نیز کشمکش دیپلماتیک میان واشنگتن و آنکارا که از تشکیل "کشور" کُردها در مرزهای خود نگران است را در پی داشت.

منبع: پایگاه اینترنتی "العربی الجدید"

ترجمه: خبرگزاری کردپرس- سرویس سوریه