ترکیه بعد از عفرین به دنبال چیست؟

ارتش ترکیه علیرغم آغاز کند عملیات شاخه زیتون در عفرین، نشان داده است که این کشور علیرغم آشوب های داخلی و در تلاش برای عقب راندن نیروهای ypg و متحدان آن از مناطق کوهستانی مرزهای خود موفق عمل کرده است و هر گونه موفقیت در عملیات نظامی خود درعفرین، جسارت این کشور را در استفاده بیشتر از اقدام نظامی در منطقه برای تقویت قدرت خود و جلوگیری از افزایش نفوذ و گسترش قلمرو ypg بیشتر کرده و حتی ترکیه را در تقابل با کشورهایی که در منطقه منافعی دارند قرار خواهد داد.

روی غلتک افتدان عملیات

عملیات نظامی ارتش در عفرین در ابتدا با مشکلات قابل توجهی روبه رو شد. وضعیت آب و هوایی بد و بویژه مه و گل و لای پیشروی اولیه نیروهای زمینی را کاهش داد و بر عملکرد موثر پشتیبانی نیروی هوایی نیز تاثیر منفی گذاشت. علاوه بر آن، ترکیه و نیروهای متحد آن با موانع طبیعی مانند تپه ها و جنگل ها در عملیات خود روبه رو شدند. YPG یا نیرهای کرد سوریه نیز در ابتدای تهاجم ترکیه با اتخاذ حمله پیشگیرانه با استفاده از اعزام تعداد زیادی از نیروهای خود مانع پیشروی نیروهای ترکیه و متحدان سوری آن شد. باید به این مسئله آمادگی از قبل نیروهای کرد سوریه برای مقابله با عملیات ترکیه را نیز افزود. نیروهای کرد سوریه که از حمله احتمالی ترکیه اطلاع داشتند با ایجاد استحکامات دفاعی متعدد در طول مرزهای خود با ترکیه منتظر حمله نهایی ارتش این کشور بودند.

اما وجود تفاوت زیاد در در اختیار داشتن قدرت آتش باری توازن را به نفع ارتش ترکیه و شورشیان سوریه تغییر داده است. نیروهای YPG در ابتدای تقابل موشک های هدایت شونده زیادی از دولت سوریه و مناطق تحت کنترل کردها در شمال سوریه دریافت کرد اما این سلاح ها برای مقابله با تجهیزات مهاجمان ترکیه و ارتش آزاد کافی نبود. در نتیجه، YPG در مراحل آغازین با شکست های غیرقابل جبران مواجه شد. ترکها و متحدان آن با کمک بهبود شرایط آب و هوای منطقه تلاش خود را برای کنترل مناطق بزرگی از منطقه عفرین مضاعف کردند و توانستند شهر های مرزی مهمی مانند بلبل، راجو، شیخ حدید و در نهایت شران و جیندرس را تصرف کنند. آنکارا بعد از این پیشروی ها تمرکز خود را روی ورود به شهر عفرین قرار داده است. مهاجمان با بهره گیری از حملات از دو جهت شمال شرق و جنوب غرب در عفرین توانسته اند YPG ظرف چند روز در شهر عفرین محاصره کنند.

ارتش ترکیه با پیش روی های روزهای اخیر قدرت خود را نشان داده است. آنکارا از زمان پایان عملیات سپر فرات در اوایل 2017 تلاش زیادی کرده است تا توان رزمی شورشیان سوری متحد خود را بالا ببرد. این نیروها همچنان دارای ضعف هایی درتوان جنگی و نظم نظامی هستند اما اکنون با دریافت آموزشهای نظامی و تجهیز شدن به نظر میرسد که بهبود یافته اند. ترکیه در تلاش برای کسب حمایت جمعیت عمدتا کردنشین عفرین از عملیات خود تعداد قابل توجهی از نیروهای کرد سوری را در میان واحدهای شورشیان مانند تیپ های شاهین وابسته به لشکر حمزه گنجانده است.

نیروی هوایی ترکیه تاکنون نقش بسیار مهمی در عملیات عفرین داشته است. اگر چه مقامات ترکیه تعدادی از خلبانان نیروهای هوایی ترکیه را بعد از کودتای نافرجام 2016 اخراج کرده اند اما تعداد کافی برای هدایت جت های ترکیه جهت پشتیبانی هوایی از تهاجم به عفرین در اختیار داشته است. سازمان دهندگان جنگ ترکیه در عفرین همچنین حملات هوایی را با آتش توپخانه سنگین و راکت از سوی واحدهای توپخانه همراه کرده اند. نیروی ypg که نیروی پیاده نظام ساده بدون داشتن سلاح های سنگین کافیست در موقعیت ضعیفی در مقابل این حجم از آتش سنگین ترکیه قرار گرفته و به تبع آن لطمه دیده است.

ترکیه همچنین برخی از واحدهای نیروهای ویژه خود را شامل تعدادی از نیروهای عملیات ویژه که تجربه زیادی در جنگ با حزب کارگران کردستان ترکیه از سال 2015 در جنوب شرق آن کشور دارند در این عملیات به کار گرفته است. نیروهای ویژه به واحدهای شورشی سوریه پیوسته اند تا توانایی آنها را در هدایت بمباران های هوایی بالا ببرند و فرماندهان نیروهای ویژه کماندو و جنگ کوهستان را نیز برای هدایت سخت ترین حملات در مناطق کوهستانی عفرین به کار گرفته است.

پیامدهای احتمالی

با وجود برتری های ترکیه بر دشمنانش، زمان برای اعلام پیروزی در این عملیات خیلی زود است. هنوز درگیریهای سختی از جمله در مقابل مدافعان ypg در کوه های عفرین و واحدهایی که خود را برای جنگ شهری در این شهر علیه مهاجمان آماده کرده اند در پیش است. با این وجود، آنکارا از قبل به دنبال نبردهای جدیدی با نیروهای ypg و متحدان آن در منطقه بوده است. علیرغم تاکید آنکارا مبنی بر بیرون کردن نیروهای ypg از منبج، به احتمال زیاد ترکیه عملیات نظامی مستقیم در این شهر عمدتا عرب نشین را که نیروهای آمریکایی در نزدیکی آن مستقر هستند انجام نخواهد داد. به جای آن واشنگتن و آنکارا می توانند به مصالحه در این مورد و بیرون رفتن نیروهای ypg از منبج دست یابند. ترکیه در پی عملیات شاخه زیتون در عفرین، احتمالا به دنبال تقویت حضور خود در استان ادلب و تقویت متحدان شورشی سوری خود علیه حیات التحریر شام سلف جبهه النصره و سپس تهاجم احتمالی علیه پ.ک.ک و حامیان ایزدی آن در منطقه شنگال عراق خواهد بود.

ترکیه که جسارت زیادی به خرج داده احتمالا در عراق یا سوریه با واکنش های بزرگ تری از سوی قدرت های منطقه ای که نگران امیال ترکیه هستند روبه رو خواهد شد.

همزمان که ترکها و متحدان آن به عفرین حمله کرده اند جنگ نیابتی میان آنکارا و برخی کشورهای ذینفع در سوریه تشدید شده است و در صورت پیشروی بیشتر ترکیه در عراق و سوریه، این تنش افزایش خواهد یافت. عربستان سعودی نیز نگرانی هایی در مورد اهداف ترکیه دارد و این نگرانی ها باعث شده است تا احتمال همکاری های بیشتر با نیروهای دموکراتیک سوریه تحت حمایت ypg را در پی شکست های جیش الاسلام متحد ریاض دنبال کند. به همین دلیل عربستان سعودی به زودی خود را در مقابل توسعه طلبی ترکیه در سوریه خواهد دید.

ypg سوگند خورده است با چنگ و دندان هم که شده از عفرین در مقابل تهاجم ترکیه دفاع کند اما برتری های ترکها و همپیمانان سوری آنها از نظر آموزش نظامی، تعداد نفرات، تکنولوژی نظامی و تجربه نشان دهند این است که مهاجمان می توانند در نهایت مدافعان عفرین را از منطقه بیرون کنند. ترکیه از قبل اقدامات بعدی خود را در سوریه تعیین کرده است اما موفقیت در عملیات شاخه زیتون در عفرین ممکن است مسیر را آن طور که مقامات آنکارا امید دارند تسهیل نکند. در مقابل، ممکن است عملیات ترکیه در عفرین رقبای منطقه ای را ترغیب کند موانع بیشتری سر راه استراتژی منقطه ای آنکارا قرار دهند.

منبع: اندیشکده استراتفور

ترجمه: خبرگزاری کردپرس- سرویس جهان

کد خبرنگار: 40101