سایه رکود و تجمل بر بازار قروه/قشر متوسط از قیمت ها آشفته است
به گزارش خبرنگار کردپرس، بهمن و اسفند دو ماه پایانی سال است که بسیاری از بازاریان قروه ای امیدوارند بتوانند به درآمدزایی مطلوب در آن دست یابند تا حداقل مافات یک سال رکود بازار را در ماه های پایانی جبران کنند.
خیلی ها به این خیال خوش اجناس مغازه را حتی شده با قرض کردن از دیگری افزایش دادند و منتظر ماندند تا در مغازه به صدا درآید و مشتری با جیب پر از پول وارد مغازه شود.
ناکامی این انتظار در بهمن ماه به اسفند ماه گره خورد و در وضعیتی که شمارش معکوس روزهای پایانی سال آغاز شده نه تنها انتظارات بازاریان برآورده نشده بلکه از سوی دیگر شهروندان قروه ای هم چندان دلخوش به وضعیت بازار نیستند. دیگر آن شلوغی بازار عید دیده نمی شود و اغلب شهروندان با دست های خالی در پاساژها و مجتمع های تجاری پرسه می زنند.
رکود بازار قروه در وضعیتی است که مغازه های کالای لوکس و تجملات بیش از پیش در بخش های مختلف شهر رشد داشته و دل بیننده را پر از حسرت می سازند.
دستاورد چنین دوگانه تعارضی موجب شده نه مشتری و نه فروشنده راضی نباشند و تأثیرات رکود در بخش های مختلف زندگی شهروندان قروه ای به عینه مشاهده شود.
نبود تناسب بین درآمد و هزینه
بر اساس مطالعات بانک مرکزی از میزان هزینه های خالص خانوار استان های کشور و همچنین درآمدهای خالص خانوارها مشاهده می شود، تناسبی بین درآمد و هزینه خانوار شهری وجود ندارد و میزان هزینه برای تأمین مایحتاج ضروری زندگی به مراتب بیشتر از متوسط درآمد است.
مطالعات میدانی بانک مرکزی بر روی متوسط هزینه ناخالص سالانه یک خانوار شهری به تفکیک گروه های مختلف هزینه در استان کردستان در سال ۹5 نشان می دهد جمع کل هزینه ناخالص به طور میانگین 260 میلیون و 107 هزار و 726 ریال است.
مردم کردستان مطابق این آمار از این میزان هزینه 30 درصد را در خوراکی و آشامیدنی، 29 درصد را در مسکن، آب، برق، گاز و سایر منابع انرژی، 5 درصد را در پوشاک و کفش، 6 درصد را در بهداشت و درمان و 9 درصد را در حمل و نقل هزینه می کنند.
ترکیب هزینه ها نشان می دهد کمترین میزان هزینه برای تفریحات صرف شده و شامل رستوران و هتل، هزینه تفریحی و فرهنگی، تحصیل، دخانیات و ارتباطات است و در واقع بیشترین مصرف درآمد به تأمین نیازهای ضروری خانوار اختصاص می یابد و این طور دیده می شود که خانواده ها در اولین فرصت بعد از کسب درآمد نیازهای اولیه خود را تأمین و در صورت باقی ماندن به سایر حوزه ها از جمله تفریح و تحصیل اختصاص می دهند.
حال وضعیت شهرستانی همانند قروه که نه مرزی است و نه صنعتی و نه امکانات مناسب رفاهی را دارد مسلماً بسیار متفاوت خواهد بود. قطعاً این میزان هزینه ناخالص برای خانوارهای قروه ای کمتر از میانگین در نظر گرفته شده است و با یک حساب سرانگشتی می توان به وضعیت نامطلوب بین درآمد و هزینه در این شهر پی برد.
سوی دیگر ماجرا اما تکان دهنده است و این سؤال را ایجاد می‌کند که تعداد قابل توجهی از خانواده های قروه ای کسری درآمد خود را برای تأمین هزینه های ذکر شده چگونه تأمین می کنند؟
بانک مرکزی می گوید متوسط درآمد ناخالص سالانه یک خانوار به تفکیک گروه های مختلف در سال گذشته برای استان کردستان شامل 285 میلیون و 430 هزار و 344 ریال درآمد پولی و غیر پولی ناخالص است.
80 درصد از این درآمد شامل درآمد پولی ناخالص به نرخ 229 میلیون و 39 هزار و 981 ریال است که شامل کسب درآمد از محل بخش دولتی و عمومی، بخش خصوصی، تعاون، مشاغل آزاد کشاورزی، مشاغل آزاد غیر کشاورزی، درآمدهای متفرقه و درآمد حاصل از فروش کالاهای دست دوم است.
مقایسه این دو رقم به وضوح نشان می دهد که درآمد هزینه در کردستان همخوانی ندارد و خود از عوامل اصلی رکود حاکم بر بازار است. که همین مسئله بر روی شهرستان های استان به ویژه شهرستان قروه که در بحران داخلی بازار عرضه و تقاضا به سر می برد تأثیر بالایی خواهد داشت.
یارانه عامل خوشحالی قشر متوسط
مشاهدات میدانی خبرنگار کردپرس نشان می دهد که قیمت کالاها هم به نسبت سال گذشته در قروه با افزایش همراه بوده است و حتی افزایش حقوق کارکنان دولتی و افزایش نسبی درآمد سایر بخش ها همچنان نتوانسته این عدم تعادل نگران کننده را به سامان برساند.
در همین زمینه یکی از شهروندان قروه ای در گفت و گو با خبرنگار کردپرس با بیان اینکه قیمت ها در بازار با افزایش تجملات بالا می رود، تأکید کرد:«وقتی ظرف شیشه ای برای دکور منزل یک میلیون تومان قیمت خورده و وقتی یک دست مبل مناسب نزدیک ۱۰ میلیون تومان قیمت دارد، خودتان مقایسه کنید ببینید چند خانواده می توانند این اجناس را تهیه کنند.»
«گلاله حق پناه» معتقد است به حدی قیمت‌ها در بازار بالا رفته که اولویت اول هر خانواده تأمین غذا، پوشاک و مسکن است، به طوری که اگر جنس ارزان هم بخری عمر کمتری دارد.
او یارانه را عامل خوشحالی اقشار متوسط و ضعیف می داند.«هیچ شهروند قروه ای تمایل ندارد یارانه دولتی وی قطع شود و تعداد کثیری از شهروندان یارانه را برای تأمین مایحتاج اولیه نیاز دارند.» به گفته این شهروند بسیاری از مردم از روزها قبل منتظر دریافت یارانه هستند تا در یکی از مصارف واجب زندگی هزینه کنند.
یکی دیگر از شهروندان بر این باور است که کمبود درآمد موجب شده مردم به یارانه نیاز داشته باشند و حتی برخی برای تأمین غذا و پوشاک روی آن حساب باز کنند. آن طور که «مجید نجفی» می گوید اگر قیمت ها پایین بود به مراتب فشار اقتصادی کاهش می یافت و تنها در چنین شرایطی یارانه به چشم نمی آید.
او نگاه برخی مدیران که معتقدند یارانه یک هزینه است و باید به تدریج خانوارهای پر درآمد حذف شوند را نگاه سطحی می داند.«به جای حذف یارانه دولت بیاید قیمت ها را کاهش دهد و اشتغال را بهتر کند تا مردم اصلاً نیازی به یارانه نداشته باشند.»
نفوذ آسیب ها
در عین حال نبود تناسب بین درآمد و هزینه نه تنها وابستگی به حمایت های حداقلی از جمله یارانه را به دنبال داشته بلکه خود زمینه ساز آسیب های اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی شده که برای رفع آن نهادهای دولتی هزینه های میلیاردی صرف می کنند.
برای مثال بیشتر کارشناسان مسایل اجتماعی و اقتصادی از جمله علل افزایش دست فروشی در قروه را رکود اقتصادی می دانند و معتقدند همین مسئله می تواند هزینه های اضافی برای دولت بتراشد.
تمامی این گفته های کارشناسی شده به واقع ملموس بوده به طوری که در طی سال های اخیر نه تنها چهره شهر تغییر چندانی به خود ندیده بلکه اغلب پروژه های عمرانی دچار توقف و کسالت تأمین بودجه است و برخی به صورت موقت احیا شده و بار دیگر مجدداً تعدادی به تعطیلی رسیده اند و دستاورد آن تکرار چرخه رکود اقتصادی خواهد بود.
از یک طرف نبود شغل باعث به وجود آمدن یکسری مشاغل کاذب و ناپایدار شده که همین خود آسیب به دنبال دارد و از طرفی دیگر کمبود منابع مالی مردم باعث نفوذ مشکلات اجتماعی و فرهنگی شده و در واقع طبق تحقیقات صورت گرفته توسط سازمان های بین المللی، فقر اقتصادی عامل به وجود آمدن فقرهای بیشتر از جمله سیاسی، فرهنگی و اجتماعی است.
علاوه بر این بر اساس مطالعات جامع پژوهشگران اجتماعی، مشکلات اقتصادی به عنوان یکی از علل بروز خشونت و از جرایم نخست در شهرستان قروه شناسایی شده است.
چه باید کرد؟
بررسی تحلیلی از وضعیت درآمد زایی و هزینه کرد شهروندان قروه ای نشان می دهد در دو حوزه تغییر نگرش ها و بهبود موضوع درآمد زایی باید اقدامات عاجل داشت. مهم ترین درخواست مطرح شده از سوی شهروندان بهبود شرایط اشتغال است. اشتغالی که اگر محقق شود می تواند به حل بسیاری از مشکلات جامعه و کاهش روند فقر فراگیر کمک کند.
در همین رابطه در راستای بهبود درآمدها پدر سه فرزند در گفت و گو با خبرنگار کردپرس می گوید:«وقتی هر سه فرزند من لیسانس دارند و بیکارند مجبورم خرج هر سه را خودم بدهم. این در حالی است که اگر به موقع بعد از اتمام تحصیل، شغلی پیدا می کردند حداقل می توانستند نیازهای خود را تأمین کنند و زندگی مشترک تشکیل بدهند؛ اما با این وضع درآمد نه می توانند ازدواج کنند و نه کاری هست که سراغ آن بروند.»
«فاطمه رستگار» هم یکی دیگر از شهروندان است که به تازگی دختر خود را به خانه بخت فرستاده و در خصوص وضعیت درآمد- هزینه خود می گوید:«با همسرم حساب کردیم تا زمانی که فرزند دخترم کلاس چهارم می‌رود باید قسط جهیزیه وی را پرداخت کنیم.»
به گفته او حتی فکر کردن به آن باعث می شود هر هزینه ای از جمله تفریح و مسافرت را به مدت ۱۰ سال از زندگیمان حذف کنیم وگرنه مجبور می شویم از دیگران پول طلب کرده و زیر دین دیگران برویم.
برای ایجاد اشتغال که همیشه در خط به خط گفته های مسئولان نشسته بارها راهکارهایی داده شده و یکی از این راهکارها پای کار آمدن بخش خصوصی است. نظریه ای که با نگاهی به وضعیت آغاز به کار چند پروژه بزرگ اقتصادی طی سال های اخیر چندان راهگشا نبوده و این بار مردم می گویند به جای کارخانه جدید کارخانه های فعلی را حمایت کنید که تعطیل نشوند.
از سویی راهکارهای جزئی نیز پیشنهاد می شود از جمله اینکه دست فروشان در سطح شهر با بازارچه های ثابت و نه موقت ساماندهی شوند، مشارکت بخش خصوصی به واقع و نه در حد شعار حمایت شود، حرفه های جدید و درآمدزا به جوانان آموزش داده شود، تفکر سنتی ایجاد شغل برچیده و با شایسته سالاری از مهاجرت جوانان نخبه جلوگیری گردد تا بدین صورت جیب مردم پر شده و چراغ بازار روشن بماند./
دیدگاه کاربران