احتمال گشایش در بن بست تشکیل دولت جدید اقلیم کردستان
به گزارش کردپرس، نشانههایی از نزدیکشدن حزب دموکرات کردستان و اتحادیه میهنی کردستان به توافقی برای تشکیل دولت جدید اقلیم کردستان عراق پدیدار شده است؛ تحولی که پس از نزدیک به دو سال بنبست سیاسی میتواند روند تشکیل کابینه جدید را وارد مرحله تازهای کند. با این حال، دو حزب هنوز توافق رسمی خود را اعلام نکردهاند.
به گزارش الشرقالاوسط، مذاکرات میان حزب دموکرات کردستان و اتحادیه میهنی کردستان در روزهای اخیر جدیتر شده است. یکی از رهبران اتحادیه میهنی که نخواست نامش فاش شود، گفت گفتوگوها با حزب دموکرات بر پایهای روشن در جریان است، هرچند برخی جزئیات همچنان نیازمند رایزنی بیشتر است.
بر اساس چارچوب مورد بحث، ریاست اقلیم کردستان و نخستوزیری دولت آینده همچنان در اختیار حزب دموکرات خواهد بود و اتحادیه میهنی معاونت رئیس اقلیم و معاونت نخستوزیر را در اختیار میگیرد. ریاست پارلمان نیز به اتحادیه میهنی خواهد رسید.
اتحادیه میهنی در مقابل خواهان افزایش اختیارات معاونان رئیس اقلیم و نخستوزیر است تا این دو سمت نقش مؤثرتری در اداره اقلیم داشته باشند و مشارکت این حزب در تصمیمگیریهای دولت افزایش یابد.
در مورد وزارتخانههای کلیدی نیز بر اساس این تفاهم، وزارت دارایی و وزارت پیشمرگه به اتحادیه میهنی و وزارت نفت و وزارت داخلی به حزب دموکرات واگذار خواهد شد. این تقسیمبندی هنوز نهایی نشده و هیچیک از دو حزب آن را به صورت رسمی تأیید نکردهاند.
دلاور فائق، از رهبران حزب دموکرات، به الشرقالاوسط گفت گزارشها درباره شکلگیری مبنایی برای تفاهم میان دو حزب «نزدیک به واقعیت» است، اما هنوز توافقی حاصل نشده است؛ زیرا هیچیک از دو طرف تاکنون توافقی رسمی اعلام نکردهاند. برواری، دیگر عضو رهبری حزب دموکرات، نیز گفت گفتوگوها میان دو حزب ادامه دارد و این بار اراده جدی برای تشکیل دولت وجود دارد.
نچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان، نیز روز شنبه اعلام کرد تلاشها برای دستیابی احزاب کرد به نتایج مثبت ادامه دارد. او گفت دو حزب همچنان در حال برگزاری نشستهای خود هستند و ابراز امیدواری کرد این تلاشها به تفاهمی منجر شود که منافع اقلیم و همه مؤلفههای آن را تأمین کند.
بنبست تشکیل دولت جدید پس از انتخابات پارلمانی اقلیم کردستان در اکتبر ۲۰۲۴ آغاز شد. در این انتخابات، حزب دموکرات با کسب ۳۹ کرسی در جایگاه نخست قرار گرفت و اتحادیه میهنی ۲۳ کرسی به دست آورد. اتحادیه میهنی پس از انتخابات با جنبش نسل نو که ۱۵ کرسی به دست آورده بود، ائتلاف کرد و این ائتلاف در مجموع ۳۸ کرسی از ۱۰۰ کرسی پارلمان اقلیم را در اختیار دارد.
پارلمان جدید اقلیم در دوم دسامبر ۲۰۲۴ تنها یک نشست برای ادای سوگند نمایندگان برگزار کرد و پس از آن، اختلاف میان دو حزب اصلی مانع از آغاز فعالیت عادی پارلمان و تشکیل دولت جدید شد.
در مرحله کنونی، اتحادیه میهنی و جنبش نسل نو خواهان اختصاص نیمی از کابینه به ائتلاف خود هستند؛ خواستهای که حزب دموکرات آن را نپذیرفته است. حزب دموکرات میگوید با مشارکت اتحادیه میهنی در دولت مخالفتی ندارد، اما این مشارکت باید بر اساس توازن و متناسب با وزن سیاسی احزاب باشد.
در مقابل، برخی اعضای حزب دموکرات احتمال برگزاری انتخابات جدید را در صورت ادامه بنبست مطرح کردهاند. در سوی دیگر نیز برخی اعضای اتحادیه میهنی ایده «اداره تقریباً مستقل سلیمانیه از اربیل» را مطرح کردهاند؛ موضوعی که نشان میدهد اختلافات دو حزب همچنان عمیق است.
کاروان گزنایی، سخنگوی اتحادیه میهنی، نیز گفته است حزبش همچنان بر مطالبات خود درباره تشکیل دولت پایبند است، اما درهای مذاکره برای دستیابی به تفاهم باز است. او درباره دیدار مسرور بارزانی، نخستوزیر اقلیم، و قباد طالبانی، معاون نخستوزیر، گفت این نشست مثبت بوده، اما به توافقی درباره تشکیل دولت منجر نشده است. به گفته او، در این دیدار درباره تقسیم مناصب نیز بحثی صورت نگرفت و ائتلاف اتحادیه میهنی با جنبش نسل نو همچنان پابرجاست.
احمد الحرکی، از رهبران اتحادیه میهنی، نیز اعلام کرد نشست دفتر سیاسی و شورای رهبری این حزب بر ادامه رایزنیها برای دستیابی به تفاهم درباره تشکیل دولت جدید تأکید کرده است. سوران داوودی، دیگر رهبر اتحادیه میهنی، نیز گفت در روزهای اخیر نشانههایی از نزدیکشدن دو حزب دیده شده و هر دو طرف برای رسیدن به تفاهم و تشکیل کابینهای متوازن ابراز تمایل کردهاند.
این تحولات همزمان با اعلام رسمی پایان وابستگی نیروهای پیشمرگه به اتحادیه میهنی و قرارگرفتن همه نیروها زیر ساختار وزارت پیشمرگه اقلیم کردستان رخ داده است. الشرقالاوسط گزارش داده است که این تحول میتواند زمینه را برای نزدیکشدن سیاسی بیشتر حزب دموکرات و اتحادیه میهنی فراهم کند.
بر اساس گزارش این روزنامه، نیروهای پیشمرگه در گذشته میان یگان ۸۰ وابسته به حزب دموکرات و یگان ۷۰ وابسته به اتحادیه میهنی تقسیم شده بودند. روند ادغام نیروها طی سالهای گذشته با حمایت و فشار ائتلاف بینالمللی، بهویژه آمریکا، بریتانیا و آلمان، دنبال شد و اکنون اقلیم کردستان اعلام کرده است که هیچ نیروی پیشمرگهای خارج از چارچوب وزارت پیشمرگه باقی نخواهد ماند.
سوران داوودی، از مسئولان اتحادیه میهنی، وحدت نیروهای پیشمرگه را عاملی دانسته است که میتواند به نزدیکشدن سیاسی دو حزب کمک کند و اعتماد عمومی به نیروهای پیشمرگه را افزایش دهد.
با وجود این تحولات، تشکیل دولت جدید همچنان به توافق نهایی بر سر چند موضوع کلیدی، از جمله میزان اختیارات معاونان، سهم هر حزب از کابینه و نحوه تقسیم وزارتخانههای مهم، بستگی دارد. آنچه در حال حاضر شکل گرفته، یک «مبنای تفاهم» میان دو حزب است، نه توافق نهایی برای تشکیل دولت.
دیدگاه کاربران