به گزارش کردپرس، در ماه‌های اخیر، سوریه در مقایسه با بسیاری از بحران‌های منطقه‌ای کمتر در کانون توجه قرار داشت. دولت جدید به رهبری احمد الشرع تلاش کرد نفوذ و کنترل خود را بر مناطق مختلف کشور تثبیت کند. یکی از مهم‌ترین اقدامات دولت در این مسیر، پایان دادن به ساختار خودگردانی تحت رهبری کُردها در شرق فرات بود؛ منطقه‌ای که از سال ۲۰۱۹ عملاً خارج از کنترل دولت مرکزی اداره می‌شد.

با این حال، فروپاشی ساختار خودمختار کُردها به معنای پایان اختلافات و ایجاد آشتی میان گروه‌های قومی و مذهبی سوریه نبوده است. برعکس، به نظر می‌رسد شکاف‌های اجتماعی همچنان پابرجا هستند و در قالب رقابت‌ها و تنش‌های پنهان میان اقلیت‌ها و حکومت جدید خود را نشان می‌دهند.

خشونت‌های قومی و مذهبی پس از سقوط حکومت اسد

از زمان سقوط حکومت بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴، سوریه شاهد چندین موج جدی از خشونت‌های قومی و مذهبی بوده است.

در ماه‌های فوریه و مارس ۲۰۲۵، مناطق ساحلی غرب سوریه شاهد حملات گسترده علیه علوی‌ها بود؛ حملاتی که پس از درگیری میان عناصر مسلح علوی و نیروهای دولتی آغاز شد. سپس در آوریل همان سال، نیروهای وابسته به دولت موقت سوریه و گروه‌های هم‌پیمان آن، دروزی‌ها را هدف قرار دادند.

شدیدترین رخداد در تابستان ۲۰۲۵ و در استان سویداء رخ داد؛ جایی که حملات گسترده علیه دروزی‌ها به کشته شدن شمار زیادی از غیرنظامیان انجامید. درگیری‌های بعدی نیز میان نیروهای دولتی و نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) در ابتدای سال ۲۰۲۶ رخ داد.

برآوردها نشان می‌دهد این سلسله درگیری‌ها حدود هزار و ۷۰۰ کشته بر جای گذاشته است.

دروزی‌ها؛ خودمختاری در سایه حمایت اسرائیل

دروزی‌ها که حدود چهار درصد جمعیت سوریه را تشکیل می‌دهند، در حال حاضر مهم‌ترین جریان مخالف دولت مرکزی دمشق به شمار می‌روند.

منطقه سویداء عملاً به محدوده‌ای تبدیل شده که نیروهای دولتی امکان ورود کامل به آن را ندارند. برخی تحلیلگران این وضعیت را نتیجه حمایت غیرمستقیم اسرائیل از دروزی‌ها می‌دانند.

در داخل جامعه دروزی نیز اختلاف‌نظرهایی وجود دارد. بخشی از جریان‌ها خواهان خودمختاری گسترده‌تر هستند، برخی همکاری با دولت مرکزی را ترجیح می‌دهند و گروهی نیز موضعی میانه اتخاذ کرده‌اند.

علوی‌ها؛ از قدرت به حاشیه

علوی‌ها که در دوران حکومت بشار اسد یکی از ارکان اصلی ساختار قدرت بودند، اکنون با شرایط کاملاً متفاوتی روبه‌رو شده‌اند.

پس از حملات گسترده سال ۲۰۲۵، گزارش‌هایی درباره ادامه فشارها بر این جامعه، از جمله ربودن زنان و اعمال خشونت‌های پراکنده منتشر شده است.

در پاسخ به این وضعیت، برخی ساختارهای سازمانی و گروه‌های مسلح میان علوی‌ها شکل گرفته‌اند که تعدادی از افسران سابق حکومت اسد نیز در آن‌ها حضور دارند. با این حال، این جریان‌ها تاکنون نتوانسته‌اند تهدیدی جدی برای دولت دمشق ایجاد کنند.

کردها؛ ادغام اجباری یا پایان رؤیای خودگردانی؟

کُردهای سوریه که حدود ۱۰ درصد جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند، پس از تحولات نظامی اخیر وارد روندی از ادغام تدریجی در ساختار دولت مرکزی شدند.

اگرچه نیروهای SDF همچنان در برخی مناطق کُردنشین از جمله قامشلو، کوبانی و حسکه حضور دارند، اما روند کلی تحولات نشان می‌دهد ساختارهای مستقل نظامی و سیاسی کُردها به سمت جذب شدن در ساختار دولت پیش می‌روند.

با وجود این، احساسات ملی‌گرایانه در میان کَُردها همچنان قدرتمند باقی مانده و احتمال ظهور دوباره مطالبات سیاسی در آینده وجود دارد.

آینده مبهم اقلیت‌ها در سوریه

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های تحولات کنونی سوریه، محدود بودن حمایت‌های خارجی از اقلیت‌هاست. کُردها پس از کاهش حمایت آمریکا موقعیت دشوارتری پیدا کرده‌اند و علوی‌ها نیز حمایت مؤثر منطقه‌ای در اختیار ندارند.

در این میان، دولت احمد الشرع با برخورداری از حمایت برخی جریان‌های اثرگذار در سیاست آمریکا و همچنین نزدیکی به ترکیه و قطر، موقعیت نسبتاً باثباتی به دست آورده است.

با این حال، پرسش اصلی همچنان پابرجاست؛ اینکه آیا دولت جدید خواهد توانست ساختاری فراگیر برای همه اقوام و مذاهب سوریه ایجاد کند یا شکاف‌های کنونی به بحران‌های بزرگ‌تری در آینده تبدیل خواهند شد.

منبع: وب‌سایت «میدل ایست فروم» (Middle East Forum)