واکاوی چهارمین کنگره بزرگ HDP

چهارمین کنگره بزرگ حزب کُردی دموکراتیک خلق ها (HDP) در سالن ورزشی آنکارا، پایتخت ترکیه با حضور مهمانان داخلی و خارجی و استقبال پرشور هواداران این حزب برگزار شد که در نهایت پروین بولدان و مدحت سنجر تنها نامزدهای معرفی شده به این کنگره ریاست مشترک حزب را به دست گرفتند. بدین مناسبت در این یادداشت تلاش خواهیم کرد تا به واکاوی حواشی، چشم اندازها و استراتژی های مطرح شده توسط HDP در این کنگره بپردازیم.

کناره گیری سزایی تملی از ریاست حزب

سزایی تملی، رئیس مشترک سابق HDP که دو سال پیش در سومین کنگره حزب جانشین صلاح الدین دمیرتاش شده بود انتظار می رفت در این کنگره نیز به عنوان نامزد معرفی شود که به خواست خود از نامزدی در ریاست حزب کناره گیری کرد تا مدحت سنجر که اصلیت عربی دارد به ریاست حزب انتخاب شود. در واقع اولین تغییری که بعد از کنگره HDP در ساختار ریاست مشترکی به وجود آمده است تغییر جنس ریاست مشترک از یک کُرد – یک تُرک، به یک کرد – یک عرب است. پیش از این رؤسای مشترک حزب همواره یک تُرک و یک کُرد بودند. سزایی تملی، متولد استانبول و یک سیاستمدار ترک بود، فیگن یوکسکداغ متولد آدانا و یک روزنامه نگار – سیاستمدار ترک بود. ارطغرول کورکچی متولد بورسا و سرپیل کمالبای متولد آرداهان نیز همینطور. در واقع برای اولین بار است یک کُرد و یک عرب به عنوان رؤسای مشترک HDP انتخاب می شوند که بی شک این مسئله در مناطق عرب نشین ترکیه از جمله شانلی اورفا، ختای، بیتلیس و تا حدی ماردین {سنجر از یکی از خانواده های تاثیر گذار و مهم ماردینی است که اصلیت عرب دارند} تأثیر متفاوتی خواهد داشت.

تغییر 80 درصدی در مجلس حزب

یکی از مهمترین تحولاتی که در چهارمین کنگره HDP شاهد آن بودیم تغییرات بسیار گسترده در مجلس 100 نفری حزب HDP بود که نشان از تغییر استراتژی های حزب برای آینده سیاسی خود در ترکیه دارد. علاوه بر این که 25 تن از اعضای مجلس حزبی HDP به دلیل حضور دو دوره ای نتوانستند در مجلس حزب حضور پیدا کنند 50 تن از اعضای مجلس که تنها یک دوره در داخل مجلس حزب بودند نیز در چهارمین کنگره HDP به مجلس این حزب راه پیدا نکردند تا بدین ترتیب HDP شاهد یک تغییر 80 درصدی در اعضای مجلس خود باشد. این موضوع باعث خواهد شد که تا شاهد تغییرات بسیار گسترده در اعضای شورای مرکزی حزب نیز باشیم که طی روزهای آینده توسط مجلس حزب تعیین خواهد شد. در واقع این تغییر در کنگره، از یک تغییر بسیار گسترده در رویه حزب طی روزهای آینده حکایت می کند. به خصوص این که HDP این کنگره را با در نظر گرفتن برگزاری انتخابات زودهنگام در سال 2021 انجام داده است که بتواند با کادری که تعیین می کند خود را برای انتخابات زود هنگام احتمالی آماده کند.

تغییر استراتژی از ائتلاف پنهان به ائتلاف آشکار

یکی از موضوعات مهم و تاثیر گذار در سیاست داخلی ترکیه مسئله ائتلاف HDP با اپوزیسیون این کشور است. با در نظر گرفتن این که اپوزیسیون ترکیه در شرق و جنوب شرق ترکیه از پایگاه مردمی بسیار ضعیفی برخوردار است ائتلاف با HDP برای تبدیل شدن اپوزیسیون به حاکمیت در ترکیه یک امر حیاتی است. ولی اپوزیسیون ترکیه با توجه به پایگاه مردمی خود در غرب ترکیه از ایجاد یک ائتلاف با حزبی کُردی واهمه دارد و همواره خواستار پنهان ماندن این ائتلاف و دستکم غیر مستقیم ماندن آن بوده است. استراتژی که HDP در چهارمین کنگره خود صراحتاً و آشکارا بر آن تأکید کرده و در واقع شعار کنگره نیز بر پایه آن بوده است ائتلاف دموکراتیک، آشکار، جسورانه و بی پرده اپوزیسیون با HDP و تبدیل شدن به حاکمیت در ترکیه بود. چنین به نظر می رسد که تجربه انتخابات محلی 31 مارس 2019 این جسارت را به HDP داده است تا موفقیتی را که در شهرهایی مانند آنکارا، استانبول، آدانا، مرسین و ... به همراه اپوزیسیون به دست آورده بودند در سطح بالاتر و مهمتری تکرار کنند. از همین رو استراتژی HDP برای روند پیش رو در عرصه سیاست ترکیه بر روی ایجاد یک ائتلاف آشکار با اپوزیسیون طراحی شده است. حضور احزاب اپوزیسیون از جمله حزب جمهوری خواه خلق ترکیه (CHP) در کنگره یا قرائت پیام علی باباجان در سالن پیامی صریح برای آینده سیاسی HDP در ترکیه منتشر می کند.

اولویت رفع حصر عبدالله اوجالان و زندان امرالی

یکی از موضوعاتی که هم در صحبت های پروین بولدان و هم مدحت سنجر رئیس مشترک جدید HDP مطرح شد، به مثابه کنگره های گذشته موضوع عبدالله اوجالان رهبر دربند PKK و رفع حصر وی بود. HDP راه حل تمام بحران های داخلی و خارجی ترکیه و راه خروج ترکیه از بحران سوریه را در گرو بازگشت به توافق دلمه باغچه و روند مذاکرات صلح کرد – ترک می داند که از سال 2015 برهم خورده است. مدحت سنجر در اولین سخنانی که به عنوان رئیس مشترک حزب ایراد می کرد صراحتاً خواستار رفع حصر عبدالله اوجالان و باز شدن درهای امرالی برای ایجاد یک صلح اجتماعی در داخل و حتی خارج از مرزهای ترکیه بود. چنین به نظر می رسد این استراتژی HDP در دوران پیش رو نیز همچنان پیگیری شده و اولویت خود را در سیاست های HDP حفظ خواهد کرد.

خبرگزاری کردپرس/سرویس ترکیه