مدیترانه شرقی و لیبی؛ بازی جدید آمریکا با ترکیه برای دور کردن آنکارا از شرق فرات

با نگاه دقیق به تحولات چند ماه اخیر در منطقه و نوع سیاست هایی که آمریکا در قبال منطقه به خصوص مسئله سوریه و موازی با آن مسئله مدیترانه شرقی اتخاذ کرده است در راستای ایجاد یک بازی جدید در منطقه بوده که یکی از هدف ها آن دور کردن ترکیه از شرق فرات و درگیر کردن این کشور در مدیترانه شرقی و بحران لیبی است تا آمریکا بتواند با خیال راحت به شکل بندی جدید خود در شمال و شرق سوریه بپردازد.

بعد از آن که ترکیه طی توافقاتی پشت پرده با طرف های آمریکایی عملیات محدودی را به شرق فرات انجام داد، موازنه های در این کشور و حتی منطقه به شدت دستخوش تحول شد و حتی می توان گفت تنشی که در دریای مدیترانه شرقی به وجود آمده است تحت تاثیر تغییر موازنه ها در شمال سوریه و بحران اخیر در شرق فرات بود که تا حد زیادی تحولات دیگر در منطقه را نیز تحت تأثیر قرار داده است.

آمریکا که در روزهای اولیه عملیات نیروهای ارتش ترکیه به شرق فرات اقدام به خروج از پایگاه های نظامی خود در شمال سوریه و شرق فرات کرده بود، بعد از توافقاتی که با طرف های ترک در خصوص پایان عملیات ها به دست آورد با یک سیاست جدید، دقیق تر و برنامه ریزی شده تری وارد سوریه شده است. سیاستی که از آن می توان به عنوان سیاست نفتی آمریکا در سوریه یاد کرد در نظر دارد تا تمام تمرکز و حضور نظامی خود را به مناطق نفتی شمال شرق و شرق سوریه معطوف کرده و بدین ترتیب نیروهای کرد تحت الحمایه خود را در این مناطق مستقر کند. آمریکا بعد از آن که به صورت محدود از پایگاه های خود در شرق فرات خارج شد در ماه های اخیر به خصوص ماه های نوامبر و دسامبر 2019 میلادی به طور بی سابقه ای اقدام به اعزام تجهیزات و کاروان های نظامی به داخل سوریه کرده است که مقصد تمامی این کاروان های نظامی مناطق نفتی سوریه در شرق فرات بود. در واقع آمریکا با این اقدامات دو هدف عمده را پیگیری می کند. هدف اول ایجاد یک منطقه سیاسی در شمال و شرق سوریه به منظور محافظت از کردهای تحت الحمایت خود در آن منطقه و ادامه حیات سیاسی {نه صرفاً نظامی} این نیروها در شمال سوریه است و هدف دوم در دست داشتن انحصار میادین نفتی سوریه که بتواند از آن به عنوان ابزارهای فشار و یا معامله در جریان های پیش رو استفاده کند.

اگرچه دولت مرکزی سوریه به این موضوع واقف بوده و یکی از نگرانی های بسیار مهم دولت مرکزی در روزهای اخیر همین مسئله به حساب می آید ولی در حقیقت پایه های قدرت دمشق در شمال و شرق سوریه به اندازه ای نیست که بتواند با این روند مقابله کند. با توجه به تحولات اخیر، روسیه نیز گویا تمایلی به مداخله در این خصوص نشان نداده و حتی توافقات اخیری که مبنی بر استقرار نیروهای روسیه در برخی پایگاه های نظامی سابق آمریکا در بخش هایی از سوریه به وجود آمده است احتمال برخی توافقات میان مسکو – واشنگتن را به صورت بسیار جدی مطرح کرده است که نیاز به ارزیابی های مختص خود را دارد. در این میان از قدرت هایی حاضر در سوریه تنها ترکیه باقی می ماند که می تواند مانع از پروژه جدید آمریکا در منطقه شود. از همین رو آمریکا طی یک برنامه ریزی منسجم در حال کشاندن تمرکز آنکارا از شرق فرات به مدیترانه شرقی و لیبی است. سیاستی که تا حد زیادی نیز موفق عمل کرده است. زمانی که اظهارات مقامات سیاسی ترکیه را در بین ماه های اکتبر – نوامبر – دسامبر 2019 با هم مقایسه می کنیم یک سوق شدیدی از شرق فرات به شرق مدیترانه و لیبی را مشاهده می کنیم که در راستای خواسته های آمریکا حرکت می کند.

موضوع ائتلاف کشورهایی همچون مصر – اسرائیل – یونان در مدیترانه شرقی به عنوان دشمنان شماره یک ترکیه در سطح بین المللی موضوعی نیست که ترکیه به راحتی بتواند آن را نادیده گرفته و همچنان در پی ایجاد منطقه امن در شمال سوریه باشد. حامی اصلی این ائتلاف در مدیترانه شرقی نیز کسی نیست جز آمریکا. مدیترانه شرقی از ماه ها پیش به یکی از مهمترین مراکز تنش در منطقه تبدیل شده و همزمان با حمله نیروهای ارتش ترکیه به شرق فرات به شکل جدی در حال مطرح شدن به عنوان یک مرکز بحران جدید در منطقه است. به نوعی که حتی ماه پیش نیروهای دریایی یونان در حالت آماده باش کامل نظامی برای درگیری با ترکیه درآمدند. تشدید بحران داخلی لیبی و قرارداد نظامی ترکیه با لیبی در راستای حمایت از دولت قانونی و مشروع این کشور نیز یکی دیگر از حلقه های بازی جدید آمریکا در منطقه برای منحرف کردن ترکیه از شرق فرات بود. سیاستی که تا این لحظه همانگونه که آمریکا می خواهد در حال حرکت است.

خبرگزاری کردپرس/سرویس ترکیه