گسترش شبکه جشنواره های فیلم کردی در جهان
به گزارش کردپرس، برگزاری نخستین جشنواره فیلم کردی فرایبورگ در آلمان نشان می‌دهد که شبکه جشنواره‌های سینمای کردی در خارج از مناطق کردنشین همچنان در حال گسترش است.
با بررسی بیش از 15 وبگاه جشنواره های فیلم در جهان، می توان تخمین زد که طی دو دهه گذشته، هزاران اثر با محوریت کردها، کردستان و تجربه جوامع کرد؛ از لندن و برلین گرفته تا پاریس، آمستردام، نیویورک، لس‌آنجلس، ونکوور و چند شهر دیگر، در معرض نمایش قرار گرفته‌اند و برآوردهای موجود از نمایش حدود ۳ هزار عنوان فیلم در دوره‌های مختلف این جشنواره‌ها حکایت دارند.
نخستین جشنواره فیلم کردی فرایبورگ در آلمان فعالیت خود را در سینمای Kommunales Kino آغاز کرده است. این جشنواره به ابتکار انجمن فرهنگی آوستا و با همکاری سازمان‌های سینمای کردی در فرایبورگ برگزار می‌شود و به جمع رویدادهایی پیوسته است که در خارج از مناطق کردنشین، سینمای کردی را به مخاطبان کرد و غیرکرد معرفی می‌کنند.
نوروز سونمز و مصطفی اوزل، از اعضای کمیته برگزاری، در مراسم افتتاحیه سخنرانی کردند و پس از آن هوزان آکین به اجرای موسیقی پرداخت.
در نخستین روز جشنواره، فیلم «زارِه» ساخته هامو بک‌نازاریان، محصول سال ۱۹۲۶، به نمایش درآمد. این فیلم صامت ارمنی با اجرای زنده موسیقی همراه بود. همچنین فیلم کوتاهی از یک کارگردان کرد متولد کرکوک که در نروژ زندگی می‌کند، نمایش داده شد که داستان سه جوان ساکن یک اردوگاه پناهجویان در شمال نروژ را روایت می‌کند.
فرایبورگ در شرایطی به این نقشه سینمایی اضافه شده است که جشنواره فیلم کردی لندن، یکی از قدیمی‌ترین جشنواره‌های این حوزه، از سال ۲۰۰۱ فعالیت کرده و در چهاردهمین دوره خود در سال ۲۰۲۵، ۵۸ فیلم را به نمایش گذاشت. این جشنواره در دوره پنجم خود در سال ۲۰۰۷ بیش از ۱۵۰ فیلم و در دوره ششم در سال ۲۰۰۹ نیز تقریباً همین تعداد فیلم را نمایش داده بود. دوره هشتم در سال ۲۰۱۳ بیش از ۱۲۰ فیلم و دوره دوازدهم نیز ۱۲۹ فیلم را در برنامه داشت. خود جشنواره نیز از نمایش صدها فیلم در ۱۴ دوره سخن گفته است.
برلین نیز یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های سینمای کردی در جهان به شمار می‌رود. جشنواره فیلم کردی برلین در سال ۲۰۰۲ آغاز شد و در نخستین دوره خود ۲۹ فیلم را در مدت ۱۰ روز نمایش داد. در دوره هشتم ۴۱ فیلم، در دوره نهم بیش از ۴۰ فیلم و در دوره یازدهم ۴۰ فیلم در برنامه قرار داشتند. در سال ۲۰۲۵ نیز بیش از ۵۰ فیلم نمایش داده شد و برنامه شانزدهمین دوره در سال ۲۰۲۶ حدود ۶۰ فیلم را شامل می‌شود.
هامبورگ نیز از دیگر مراکز قدیمی این جریان است. جشنواره فیلم کردی هامبورگ در سال ۲۰۲۵ شانزدهمین دوره خود را برگزار کرد و ۲۱ فیلم شامل سه فیلم داستانی بلند، ۱۲ مستند و شش فیلم کوتاه را نمایش داد.
در دوسلدورف نیز سومین دوره جشنواره فیلم کردی در سال ۲۰۲۶ برگزار شد. در دوره دوم این جشنواره در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۰ فیلم نمایش داده شد. در کنار دوسلدورف، جشنواره فیلم کردی کلن نیز در حال برگزاری دوره‌های متوالی خود است و پنجمین دوره آن برای سال ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده است.
در آمریکا، جشنواره فیلم کردی نیویورک در سال ۲۰۲۶ دهمین دوره خود را با نمایش ۳۰ فیلم برگزار کرد. این جشنواره در دوره نهم در سال ۲۰۲۵ نیز ۲۷ فیلم و در دوره هفتم در سال ۲۰۲۳، ۱۷ فیلم را نمایش داده بود. در دوره ششم در سال ۲۰۲۲ نیز ۲۳ فیلم در برنامه قرار داشت.
لس‌آنجلس نیز در سال ۲۰۲۵ میزبان جشنواره فیلم کردی بود و مجموعه‌ای از فیلم‌های بلند، مستند و کوتاه را در یک برنامه سه‌روزه نمایش داد. در کانادا، جشنواره فیلم کردی ونکوور نیز به یکی از رویدادهای تازه‌تر این جریان تبدیل شده است و برای برگزاری سومین دوره خود در سال ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی کرده است.
در فرانسه، جشنواره فیلم کردی پاریس در سال ۲۰۲۵ چهارمین دوره خود را برگزار کرد و در سال ۲۰۲۶ نیز مجموعه تازه‌ای از فیلم‌های بلند و کوتاه، مستند و داستانی را به نمایش گذاشت. در هلند، جشنواره فیلم کردی آمستردام نیز به یکی از مراکز نمایش آثار فیلمسازان کرد تبدیل شده است.
دانمارک نیز در سال ۲۰۲۶ شاهد برگزاری جشنواره فیلم کردی در پنج شهر بود که پنج فیلم از مناطق کردنشین را در برنامه قرار داد. این برنامه نشان می‌دهد که حتی رویدادهای کوچک‌تر نیز تلاش می‌کنند سینمای کردی را از یک شهر و یک جامعه مهاجر فراتر ببرند.
بر پایه شمار دوره‌ها و آمار برنامه‌های منتشرشده برای جشنواره‌هایی مانند لندن، برلین، هامبورگ، دوسلدورف و نیویورک، و با در نظر گرفتن جشنواره‌های پاریس، آمستردام، لس‌آنجلس، ونکوور، کلن، دانمارک و فرایبورگ، می‌توان حجم کل آثار نمایش‌داده‌شده در دوره‌های مختلف این رویدادها را به طور تقریبی بیش از ۲۵۰۰ عنوان فیلم برآورد کرد. این عدد یک آمار رسمی و ممیزی‌شده نیست و به دلیل نبود آرشیو کامل برخی دوره‌های قدیمی‌تر، می توان آن را به عنوان برآوردی در محدوده ۲ تا ۳ هزار فیلم در نظر گرفت.
نکته مهم این است که این برآورد «نمایش فیلم در دوره‌های مختلف» را محاسبه می‌کند، نه تعداد فیلم‌های منحصربه‌فرد؛ بنابراین فیلمی که در چند جشنواره یا در چند دوره دوباره نمایش داده شده باشد، می‌تواند بیش از یک بار در این برآورد به حساب آمده باشد.
اما رشد این جشنواره‌ها نشان می‌دهد که سینمای کردی دیگر صرفاً پدیده‌ای وابسته به شهرهای کردنشین نیست. بخش مهمی از حیات این سینما اکنون در شهرهایی شکل می‌گیرد که چندین هزار کیلومتر از مناطق کردنشین فاصله دارند، اما در آنها فیلمسازان، نهادهای فرهنگی و جوامع دیاسپورای کرد برای حفظ زبان، روایت و حافظه جمعی خود از سینما استفاده می‌کنند.
از لندن که در سال ۲۰۰۱ نخستین جشنواره تخصصی خود را راه انداخت تا فرایبورگ که در سال ۲۰۲۶ به این شبکه پیوست، مسیر سینمای کردی در دیاسپورا از یک رویداد محدود فرهنگی به شبکه‌ای بین‌المللی از جشنواره‌ها تبدیل شده است که اکنون هر سال ده‌ها جشنواره و صدها نمایش را در برابر مخاطبان کرد و غیرکرد قرار می‌دهد.
برخی از مهم‌ترین جشنواره‌های فیلم کردی در خارج از مناطق کردنشین دارای وب‌سایت‌های رسمی هستند که برنامه، آثار پذیرفته‌شده، تاریخ دوره‌ها و اطلاعات مربوط به فیلمسازان را منتشر می‌کنند.»
وب‌سایت‌های اصلی جشنواره‌ها:
جشنواره فیلم کردی لندن
جشنواره فیلم کردی برلین
جشنواره فیلم کردی آمستردام
جشنواره فیلم کردی نیویورک
جشنواره فیلم کردی ونکوور
جشنواره فیلم کردی دانمارک
سینمای شهرداری فرایبورگ – جشنواره «چشم‌اندازهای کردی
دیدگاه کاربران