حاتماوغولاری: طولانیشدن روند صلح زمینه تحریکات را فراهم میکند
به گزارش کردپرس، تولای حاتماوغولاری در گفتوگو با خبرگزاری کُردی ولات، فعالیتهای دوره جدید دم پارتی، آخرین دیدار هیئت امرالی با عبدالله اوجالان و تحولات «روند صلح و جامعه دموکراتیک» را ارزیابی کرد.
قانون چارچوب پس از تصویب در پارلمان ترکیه، برای اجراییشدن در انتظار گزارش تأیید و ارزیابی شورای امنیت ملی این کشور است. در همین چارچوب، «هیئت پیگیری و ارزیابی» به ریاست جودت ییلماز، معاون رئیسجمهور ترکیه، تشکیل شده و چهار کمیسیون فرعی در حوزههای حقوقی و قضایی، نظارت و ارزیابی، سازگاری و ادغام اجتماعی و خلع سلاح و هماهنگی راهبردی ایجاد شدهاند؛ اما به گفته حاتیماوغوللاری، این کمیسیونها هنوز فعالیت عملی خود را آغاز نکردهاند.
رئیس مشترک دم پارتی گفت پس از تصویب قانون چارچوب انتظار میرفت چهار کمیسیون فرعی فعالیت خود را آغاز کنند و عبدالله اوجالان نیز در کمیسیون خلع سلاح و هماهنگی سیاسی حضور داشته باشد: «تاکنون به ما گفته شده است که آقای اوجالان در این کمیسیون حضور خواهد داشت؛ اما قانون هنوز وارد مرحله اجرا نشده و وضعیت گامهای عملی نیز بهطور روشن مشخص نیست. ما خواستار آغاز فوری فعالیت کمیسیونهای فرعی هستیم.»
حاتیماوغولاری تأکید کرد گزارش شورای امنیت ملی باید بدون تأخیر آماده و قانون در روزنامه رسمی منتشر شود تا بازگشت اعضای خلع سلاحشده، بازگشت تبعیدیان و آزادی زندانیان سیاسی امکانپذیر شود: «تا زمانی که این گزارش تهیه نشود، همه این مراحل متوقف میماند و این نگرانی در جامعه شکل میگیرد که روند متوقف شده است. به همین دلیل، این قانون باید در کوتاهترین زمان ممکن به اجرا درآید.»
موضوع امرالی یک خانه با چهار تا دیوار نیست
حاتماوغولاری با اشاره به انتشار مطالبی درباره ساخت خانهای برای اوجالان در جزیره امرالی گفت مسئله اصلی، ساختمان یا محل اقامت او نیست، بلکه باید شرایط فعالیت آزاد برای او بهعنوان مذاکرهکننده اصلی روند فراهم شود: «موضوع، ساختن یک خانه و چهار دیوار نیست. انتشار مطالب عامهپسند درباره این خانه بسیار اشتباه است و بر روند تأثیری منفی میگذارد. مسئله اصلی ایجاد شرایط فعالیت آزاد برای آقای اوجالان است.»
او افزود باید امکان دیدار روزنامهنگاران، حقوقدانان، هنرمندان و سیاستمداران با اوجالان فراهم شود و این موضوع با جدیت سیاسی، نه بهشکلی حاشیهای و عامهپسند، مورد بحث قرار گیرد.
حتی اوجالان هم توجه ها را به کُندی روند صلح جلب کرده است
رئیس مشترک دم پارتی درباره پیام اوجالان در آخرین دیدار با هیئت امرالی گفت: «آقای اوجالان روند صلح و جامعه دموکراتیک را ایفای یک مسئولیت تاریخی میداند و بر اهمیت برداشتن گامهای متقابل تأکید دارد. او میگوید گامها باید بهسرعت برداشته شوند.»
حاتماوغولاری افزود: «در دیدار اخیر مشخص بود که کُندی روند توجه آقای اوجالان را نیز جلب کرده است. او تأکید دارد که باید بر این وضعیت غلبه شود و طرفها بهصورت متقابل و سریع گام بردارند.»
او گفت اوجالان بهعنوان هماهنگکننده روند صلح و خلع سلاح میتواند نقشهای متعددی بر عهده بگیرد؛ اما تحقق این نقش به فراهمشدن شرایط فعالیت آزاد نیاز دارد: «انجام این امور در میان چهار دیوار و با ارتباطات محدود امکانپذیر نیست.»
حاتماوغولاری با بیان اینکه تأخیر بیشتر میتواند زمینه تحریکات را فراهم کند، گفت دولت و حاکمیت مسئول فراهمکردن امکانات و تسریع روند هستند.
او خطاب به رجب طیب اردوغان گفت: «شما نیز نسبت به خطرات موجود هشدار میدهید؛ اما دولت را شما اداره میکنید و قاعدتاً میدانید چه عواملی میتوانند بر روند تأثیر منفی بگذارند. بنابراین کسانی که باید روند را سرعت ببخشند نیز خود شما هستید.»
به گفته حاتم اوغولاری، شجاعت و اراده سیاسی حاکمیت در این مرحله تعیینکننده است و دم پارتی نیز وظیفه دارد مسئولیتهای دولت را یادآوری و جامعه را برای تحقق صلح اجتماعی سازماندهی کند.
حاتیماوغولاری گفت پس از آغاز دوره جدید فعالیت پارلمان، باید هیئت نظارت به ریاست نعمان کورتولموش، رئیس مجلس ترکیه، در کوتاهترین زمان ممکن تشکیل شود.
او تأکید کرد وظایف و ساختار این هیئت باید با مشارکت احزاب سیاسی تعیین شود و نمایندگان تمام احزاب حاضر در پارلمان در آن حضور داشته باشند: «حل مسئله کُرد و برقراری صلح، موضوعی صرفاً فنی نیست و بوروکراسی دولتی بهتنهایی نمیتواند آن را حل کند. نهادهای سیاسی وظایف مهمتری بر عهده دارند. تمام احزاب باید روند را بهدرستی برای پایگاه اجتماعی خود توضیح دهند و زبان و سیاست صلح را گسترش دهند.»
رئیس مشترک دم پارتی گفت پس از اجرای قانون چارچوب، پارلمان باید تصویب قوانین دموکراتیک را در دستور کار قرار دهد. به گفته او، پایان انتصاب سرپرست برای شهرداریها، تقویت مدیریتهای محلی، استقلال دستگاه قضایی، تفکیک قوا و تضمین حقوق زبانی و فرهنگی ازجمله اقدامات ضروری است.
حاتیماوغولاری همچنین حل مسئله کُرد را فراتر از پایان درگیریها دانست و گفت: «حل مسئله کُرد به معنای تحقق حقوق، ازجمله حق آموزش به زبان مادری است. در یک جمهوری دموکراتیک، تمام ملتها و گروههای اعتقادی باید بتوانند به زبان خود آموزش ببینند و آزادانه اعتقاداتشان را دنبال کنند.»
حاتماوغولاری در بخش دیگری از سخنانش، بازداشت روزنامهنگاران، اعضای احزاب سوسیالیست و اعضای اپوزیسیون، محدودیت حسابهای رسانههای دیجیتال و فشار بر جامعه رنگینکمانی را مورد انتقاد قرار داد: «چنین اقداماتی در حکومتهای اقتدارگرا رخ میدهد و مانع شکلگیری اعتماد جامعه به روند صلح میشود. بازداشتها و فشارها بر مخالفان و جامعه باید فوراً متوقف شود تا مردم بتوانند نفسی تازه کنند.»
دیدگاه کاربران