به گزارش کردپرس،  نشریه «آمارجی» با بهره‌گیری از روایت حماسی «اودیسه» هومر، بازگشت اعضای حزب کارگران کردستان (پ.ک.ک) به جامعه ترکیه را مهم‌ترین مرحله روند صلح میان دولت ترکیه و جنبش سیاسی کردها توصیف کرده و معتقد است موفقیت این روند نه با خلع سلاح، بلکه با فراهم شدن شرایط یک بازگشت امن، قانونی و همراه با کرامت انسانی سنجیده خواهد شد.
اوزگور آمد، نویسنده این یادداشت، با اشاره به داستان بازگشت اودیسئوس پس از سال‌ها جنگ، می‌نویسد همان‌گونه که قهرمان اسطوره‌ای یونان پس از تحمل سال‌ها رنج و نبرد، برای بازگشت به خانه با دشواری‌های فراوان روبه‌رو شد، پایان یافتن جنگ نیز به‌تنهایی به معنای پایان رنج‌ها نیست و بازگشت واقعی، نیازمند پذیرش اجتماعی، حمایت قانونی و بازسازی اعتماد است.
به باور نویسنده، روند صلح که از اول اکتبر ۲۰۲۴ با آغاز گفت‌وگوها در مجلس ملی ترکیه کلید خورد و پس از اعلام انحلال و خلع سلاح حزب کارگران کردستان وارد مرحله تازه‌ای شد، اکنون در آستانه تصویب «قانون چارچوب صلح» قرار دارد؛ قانونی که می‌تواند مسیر بازگشت نیروهای این حزب، فعالان سیاسی و افرادی را که سال‌ها به دلیل درگیری، زندان یا تبعید از خانه و خانواده دور بوده‌اند، مشخص کند.
در این یادداشت تأکید شده است که «بازگشت» صرفاً به معنای حضور دوباره در محل زندگی نیست، بلکه زمانی تحقق می‌یابد که افراد از حمایت قانون برخوردار باشند، جامعه آنان را بپذیرد و بتوانند بدون ترس از مجازات یا تحقیر، زندگی عادی خود را از سر بگیرند.
نویسنده میان «بازگشت» و «تسلیم» تفاوت قائل می‌شود و می‌نویسد صلح پایدار بر پایه تحقیر، حذف گذشته یا وادار کردن افراد به زندگی در احساس دائمی گناه شکل نمی‌گیرد. از نگاه او، بازگشت باید همراه با حقیقت‌یابی، عدالت، رسیدگی به رنج قربانیان و مواجهه با گذشته باشد، نه فراموش کردن آن.
در ادامه مقاله آمده است افرادی که پس از سال‌ها به جامعه بازمی‌گردند، دیگر با همان کشوری روبه‌رو نیستند که آن را ترک کرده‌اند. خانواده‌ها، شهرها و جامعه تغییر کرده‌اند و به همین دلیل، جامعه نیز همان اندازه که مهاجران بازگشته از کوهستان با آزمونی دشوار روبه‌رو هستند، باید با ترس‌ها، خشم‌ها و زخم‌های حل‌نشده خود مواجه شود.
به اعتقاد نویسنده، مسئولیت دولت تنها به باز کردن مسیر بازگشت محدود نمی‌شود، بلکه باید با ایجاد تضمین‌های حقوقی روشن، امنیت قضایی و سازوکارهای اجرایی، شرایطی فراهم کند که بازگشت به دام تازه‌ای برای افراد تبدیل نشود. به همین دلیل، قانون چارچوب صلح صرفاً یک متن حقوقی نیست، بلکه سندی تاریخی و اخلاقی است که نحوه استقبال ترکیه از شهروندان خود را تعیین خواهد کرد.
این یادداشت در پایان تأکید می‌کند که موفقیت روند صلح با شمار افرادی که از کوهستان پایین می‌آیند سنجیده نمی‌شود، بلکه معیار اصلی آن، تعداد کسانی است که می‌توانند به خانه‌های خود بازگردند، در کنار خانواده‌هایشان زندگی کنند، در فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی مشارکت داشته باشند و بدون پنهان کردن هویت خود، به عنوان شهروندانی برابر زندگی کنند. به باور نویسنده، بازگشت زمانی کامل می‌شود که جامعه بتواند به آنان بگوید: «اینجا جایی برای زندگی تو وجود دارد.»