به گزارش کردپرس،  تحلیل جدید بنیاد کارنگی درباره روند بازسازی ارتش سوریه پس از سقوط حکومت بشار اسد، توافق میان دمشق و نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) را نه یک توافق موقت، بلکه بخشی از الگوی جدید حکمرانی و سازماندهی نظامی در سوریه ارزیابی می‌کند که بر ادغام تدریجی نیروهای محلی در ساختار دولت، بدون حذف فوری آنها، استوار است.

خضر خضور، پژوهشگر بنیاد کارنگی، در این گزارش با عنوان «ارتشی از فرزندان مناطق؛ نظم نظامی سوریه پس از اسد» می‌نویسد دولت انتقالی سوریه به رهبری احمد الشرع، برخلاف حکومت اسد که ارتش را از طریق یک فرماندهی کاملاً متمرکز اداره می‌کرد، ناچار شده است برای جلوگیری از فروپاشی کشور، بر شبکه‌های محلی و گروه‌های مسلحی تکیه کند که در طول سال‌های جنگ شکل گرفته‌اند.

به گفته نویسنده، این سیاست اگرچه در کوتاه‌مدت به تثبیت اوضاع امنیتی کمک می‌کند، اما در بلندمدت می‌تواند اقتدار دولت مرکزی را با چالش روبه‌رو کند؛ زیرا بسیاری از یگان‌های ارتش جدید همچنان به فرماندهان، روابط اجتماعی و پایگاه‌های محلی خود وابسته خواهند ماند.

مدل متفاوت دمشق برای ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه

کارنگی تأکید می‌کند که روند ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه با سایر گروه‌های مخالف تفاوت دارد. این نیروها نه از طریق انحلال و پیوستن کامل به ارتش، بلکه بر اساس توافقی جداگانه با دمشق وارد ساختار جدید شده‌اند.

بر اساس این تحلیل، قرار است نیروهای دموکراتیک سوریه در قالب چهار تیپ نظامی در مناطق کوبانی، حسکه، قامشلی و مالکیه سازماندهی شوند. همزمان، مدیریت گذرگاه‌های مرزی، میدان‌های نفت و برخی نهادهای اداری در استان‌های حسکه، رقه و دیرالزور نیز به‌صورت مرحله‌ای به دولت مرکزی واگذار خواهد شد.

نویسنده معتقد است دمشق در این مرحله به دنبال حذف کامل نیروهای دموکراتیک سوریه نیست، بلکه تلاش می‌کند این نیروها را به تدریج به واحدهای کوچک‌تر تقسیم کرده و در ساختار ارتش جدید ادغام کند، در حالی که فرماندهان محلی برای حفظ ثبات و تداوم کنترل میدانی همچنان نقش خود را حفظ خواهند کرد.

تجربه کردها، بخشی از الگوی جدید سوریه

به باور خضور، مدل توافق با نیروهای دموکراتیک سوریه یک استثنا نیست، بلکه نمونه‌ای از شیوه جدید سازماندهی ارتش سوریه است. او معتقد است دولت جدید به دلیل محدودیت‌های نظامی و امنیتی، ناچار است با بازیگران محلی از طریق مذاکره و تقسیم مسئولیت همکاری کند.

نویسنده حتی احتمال می‌دهد در آینده، استان سویدا و گروه‌های مسلح دروزی نیز با سازوکاری مشابه در ساختار دولت ادغام شوند؛ الگویی که نشان می‌دهد سوریه به سمت نوعی تمرکز سیاسی در دمشق، اما تمرکززدایی در حوزه نظامی حرکت می‌کند.

هشدار درباره آینده

گزارش کارنگی در عین حال نسبت به پیامدهای بلندمدت این روند هشدار می‌دهد. به اعتقاد نویسنده، اگر دوره انتقالی طولانی شود و دولت مرکزی نتواند نهادهای ملی قدرتمندی ایجاد کند، نیروهای محلی از جمله نیروهای دموکراتیک سوریه ممکن است بیش از پیش در محیط اجتماعی و جغرافیایی خود تثبیت شوند و به مراکز قدرتی تبدیل شوند که مهار آنها برای دمشق دشوار خواهد بود.

این گزارش با مقایسه وضعیت سوریه با تجربه لبنان و عراق نتیجه می‌گیرد که ادغام رسمی گروه‌های مسلح در ساختار دولت، لزوماً به معنای پایان نفوذ مستقل آنها نیست. از نگاه بنیاد کارنگی، چالش اصلی دولت جدید سوریه دیگر صرفاً تشکیل یک ارتش واحد نیست، بلکه ایجاد دولتی است که بتواند بر نیروهایی اعمال حاکمیت کند که همچنان ریشه در ساختارهای محلی، قومی و اجتماعی خود دارند.