به گزارش کردپرس، سیروان قجو، کارشناس مسائل کردهای سوریه در اندیشکده میدل ایست فورم نوشت: حملات ژانویه ۲۰۲۶ نیروهای دولتی سوریه و متحدان عشایری آن‌ها علیه نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF)، و توافقی که پس از آن از سوی دولت موقت احمد الشرع بر کردها تحمیل شد، معادله تازه‌ای را در روابط دمشق و کردها رقم زد که در آن دمشق دست بالا را پیدا کرد و نیروهای دموکراتیک سوریه در موقعیت شکست قرار گرفتند. همین واقعیت اکنون چارچوب رابطه دو طرف و جهت‌گیری تحولات جاری را تعیین می‌کند.

بر پایه این موازنه جدید، دولت احمد الشرع مفهوم «ادغام» را عملاً مترادف «حل شدن در ساختار دمشق» می‌داند و بر همین اساس عمل می‌کند. دمشق می‌خواهد کردها این پیام را به‌روشنی دریافت کنند که حکومت مرکزی کنترل مناطق کردنشین را در دست دارد.

نمونه‌ای از این رویکرد در ششم مه ۲۰۲۶ رخ داد؛ زمانی که دولت سوریه تابلوی دو زبانه عربی-کردی ساختمان اصلی دادگستری در استان حسکه را برداشت و تابلوی جدیدی نصب کرد که در آن زبان انگلیسی جایگزین کردی شده بود؛ اقدامی که با وجود به‌رسمیت شناخته شدن زبان کردی به‌عنوان یک زبان ملی از سوی دمشق، خشم جوانان محلی را برانگیخت و آن‌ها تابلو را پایین کشیدند.

این رویداد، به باور نویسنده، بخشی از تلاش گسترده‌تر دمشق برای تحکیم اقتدار خود و بازتعریف واقعیت سیاسی در مناطق کردنشین است. همچنین نشان می‌دهد استاندار کرد حسکه ـ که از نیروهای دموکراتیک سوریه محسوب می‌شود ـ و دیگر مقام‌هایی که در چارچوب توافق اخیر منصوب شده‌اند، اختیارات محدودی دارند.

نویسنده معتقد است دولت احمد الشرع آشکارا در پی تحمیل هویتی فرهنگی و یکدست بر سوریه است؛ هویتی که دست‌کم با نگاه اسلام‌گرایانه حکومت جدید همسو باشد. از نگاه او، دمشق تلاش می‌کند نوعی «هویت کردی» مطلوب خود را بازتولید کند؛ هویتی که ویژگی سیاسی مستقل کردها را تضعیف کرده و آن را تابع ساختار مرکزی سوریه سازد.

در این تحلیل آمده است که احمد الشرع و نیروهای هم‌پیمانش می‌خواهند از موازنه قدرت فعلی ـ که به سود دمشق تغییر کرده ـ برای دگرگون کردن واقعیت‌های دیرینه مناطق کردنشین بهره ببرند.

با این حال، نویسنده تنها دمشق را مسئول وضعیت کنونی نمی‌داند و نیروهای دموکراتیک سوریه را نیز به «سهل‌انگاری سیاسی» متهم می‌کند. به نوشته او، رهبری SDF تلاش دارد روند ادغام را فرصتی برای تبدیل شدن به بخشی از ساختار دولت سوریه معرفی کند، اما تحقق چنین هدفی مستلزم برابری موقعیت دو طرف است؛ شرایطی که اکنون وجود ندارد.

در این تحلیل تأکید شده است که دولت سوریه، نیروهای دموکراتیک سوریه را نه به‌عنوان شریک، بلکه به‌مثابه بازیگری تابع و فرودست می‌بیند؛ در حالی که رهبران کرد یا این واقعیت را نادیده می‌گیرند یا حاضر شده‌اند در ازای سهمی محدود از قدرت، آن را بپذیرند.

نویسنده می‌افزاید پذیرش شکست برای هر بازیگری در یک منازعه دشوار است، اما اگر نیروهای دموکراتیک سوریه بخواهند در بلندمدت ساختار سیاسی خود را حفظ کنند، باید با حامیان خود صادق باشند؛ اتفاقی که هنوز رخ نداده است.

به‌جز شماری از مقام‌های رده دوم و سوم، رهبران نیروهای دموکراتیک سوریه و اداره خودگردان شمال و شرق سوریه نه‌تنها شکست خود را نپذیرفته‌اند، بلکه همچنان روند ادغام را موفقیتی سیاسی جلوه می‌دهند.

در بخش دیگری از این تحلیل به اظهارات اخیر مظلوم عبدی، فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه، اشاره شده است. او در یک پادکست عربی، هنگام پاسخ به پرسشی درباره میزبانی کنفرانس گفت‌وگوی ادیان در اوت ۲۰۲۵ ـ که شخصیت‌های دروزی و علوی مخالف دمشق نیز در آن حضور داشتند ـ لحنی محتاط و تا حدی پشیمان داشت.

همچنین یکی از مقام‌های ارشد حزب اتحاد دموکراتیک (PYD)، شاخه سیاسی نیروهای دموکراتیک سوریه، وضعیت کنونی را «ادغام دموکراتیک» توصیف کرده است؛ توصیفی که به باور نویسنده نه‌تنها کمکی به موقعیت کردها نمی‌کند، بلکه در میان بخش‌های گسترده‌ای از جامعه ناراضی کرد واکنش منفی ایجاد کرده است.

در این تحلیل تأکید شده است: «هیچ چیز دموکراتیکی در روندی که با فشار نظامی بر نیروهای دموکراتیک سوریه تحمیل شده، وجود ندارد.»

نویسنده در پایان می‌نویسد حکومت سوریه توانایی بالایی در بازی با مفاهیم و واژگان سیاسی از خود نشان داده است. به باور او، دمشق با حمایت شرکای جدیدش در واشنگتن، از مفهوم «ادغام» برای بازگرداندن تمرکزگرایی به سوریه استفاده کرده و تجربه خودگردانی کردها را تا حد زیادی بی‌معنا ساخته است.

با این حال، این تحلیل تأکید می‌کند کردها نباید «پرچم تسلیم» را بالا ببرند، زیرا همچنان در واشنگتن ـ به‌ویژه در کنگره آمریکا ـ حامیان بانفوذی دارند که ممکن است مانع از حل کامل موقعیت سیاسی آن‌ها در یک دولت شدیداً متمرکز سوری شوند.

میدل ایست فورم