آیا مهاجرت روستاییان به شهرها متوقف می شود؟

به گزارش خبرنگار کردپرس، مهاجرت یکی از سه عامل اصلی تغییر و تحول جمعیت است و می تواند سبب تعادل و یا عدم تعادل در جمعیت تحت تأثیر خود باشد که در دراز مدت بر ساختار اجتماعی و اقتصادی هر دو نقطه مبدا و مقصد تاثیرگذار خواهد بود. بنابراین مهاجرت به ویژه از روستاها به شهرها از جمله مسائلی که با توجه به روند رو به رشد شهرنشینی کشور مورد توجه قرار گرفته است.

کمبود اشتغال، نبود امکانات رفاهی- آموزشی، تفاوت دستمزد، کسب آموزش و مهارت در شغلی خاص جهت افزایش درآمد، ... منجر به مهاجرت روستاییان به شهرها شده است.

هر چند در سال های اخیر تثبیت جمعیت در مناطق مرزی اولویت مسوولان آذربایجان غربی بوده و سعی کرده اند تا با ارتقای شاخص های توسعه، بیمه عشایر و روستاییان جمعیت روستایی را به ویژه در در مناطق مرزی حفظ کنند اما در هر حال تحلیل مسائل جمعیتی بسیار مشکل است و نمی توان انتظار داشت مهاجرت روستاییان به شهرها متوقف شود.

جمعیت آذربایجان غربی سه میلیون و ۲۶۵ هزار و ۲۱۹ نفر است که در حال حاضر ۶۵.۴ درصد جمعیت این استان را شهرنشینان تشکیل می دهد و پیش بینی می شود این رقم در سال ۱۴۰۵ به سه میلیون و ۶۵۳ هزار نفر برسد.

استان آذربایجان غربی در چند دهه گذشته به دلیل شرایط اقتصادی همواره با تغییر و تحولات جمعیتی همراه بوده است و این استان برخلاف اهمیت جغرافیایی آن، در برقراری ارتباط با کشورهای همسایه و وجود فرصت هایی مانند مناطق آزاد تجاری، به یک استان مهاجرفرست تبدیل شده است و این پدیده می تواند در دراز مدت در ساختار سنی و جنسی استان تأثیرات منفی برجای بگذارد.

دو سرشماری سال های 85 و 90 نشان می دهد که تعداد خارج شدگان از استان بیشتر از وارد شدگان به استان است، بنابراین سیل مهاجرت از این استان در این آمار دیده می شود.

استاندار آذربایجان غربی می گوید: در سال ۹۷ و ۹۸ حدود هشت هزار و ۵۰۰ روستای کشور دارای طرح توسعه و آمایش سرزمینی شدند و در سال جاری پنج هزار روستا در دستور کار قرار دارد.

به گفته شهریاری در این سالها مسئولان آذربایجان غربی تلاش کرده اند تا شاخص‌های توسعه‌ای استان را در برخی از شاخص‌ها از جمله بهداشت و درمان، گاز رسانی، تأمین آب شرب سالم بهداشتی در روستاها را ارتقا دهند. همجنین بیمه روستایی و عشایری از ابزار بسیار مهم در کاهش مهاجرت روستاییان است که در این راستا، برنامه ریزی‌های قابل توجهی برای کمک به روستاییان در استان انجام شده است.

او اضافه می کند: از ۲ سال گذشته از محل سوخت مرزنشینان راهکارهای توسعه این مناطق در دستور کار قرار گرفته و بیمه منازل روستایی و خدمات درمانی و آموزشی در این راستا به روستاییان مستقر در ۲۰ کیلومتر نوار مرزی ارائه می شود.

آذربایجان غربی در تلاش است تا سیل مهاجرت ها به خارج از استان و مهاجرت روستاییان به شهرهای استان را کنترل کند اخیرا کارگروه جلوگیری از مهاجرت‌ روستاییان آذربایجان‌غربی، دهستان "نازلوی شمالی" در ارومیه را به عنوان پایلوت طرح آسیب شناسی و شناخت علت مهاجرت روستاییان به مراکز شهری را انتخاب کرده است.

معاون عمرانی استاندار در این خصوص می گوید: تثبیت جمعیت روستایی از اولویت های دولت در استان‌ است که در همین زمینه نیز اقدامات شاخصی در تامین زیرساخت‌ها و کمک به معیشت روستائیان در 6 سال گذشته انجام شده است.

به گفته آرامون؛ شناسایی نیازها، وضعیت سکونت‌گاه‌های روستایی، میزان جمعیت جوان روستاهای هدف، روحیه مشارکت پذیری در روستاها و وضعیت بهداشت، شاخص‌هایی است که در بررسی علل مهاجرت روستاییان مورد ارزیابی قرار می‌گیرد

کمبود زیرساختهای لازم توسعه در اکثر روستاهای استان مشهود است و جبران این وضعیت نیز مستلزم تخصیص اعتبارات ویژه از سوی دولت است. این مسئله هفته گذشته در عملکرد دولت در استان آذربایجان غربی تا حدودی مشهود بود.

در هفته دولت طرح های توسعه خدمات زیربنایی روستایی با ۸۳.۸ میلیارد تومان سرمایه گذاری در آذربایجان غربی از طریق ویدئو کنفرانس به صورت همزمان توسط رئیس جمهور مورد بهره برداری قرار گرفت که شامل افتتاح طرح‌های برق‌رسانی به ۹ روستا، آب رسانی و گازرسانی به ۴۹ روستا، ۱۱۶ مرکز بهداشت و درمان و طرح دسترسی ۲۳۶ روستا به شبکه ملی اطلاعات را در استان آذربایجان غربی بود.

امروز نیز استاندار آذربایجان غربی در دیدار با معاون دهیاری های سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور تاکید کرد: انتظار می رود برای رسیدن برخی شاخص های توسعه روستایی استان به میانگین کشوری از جمله در بحث راههای روستایی، اعتبارات با نگاهی عادلانه توزیع گردد.

معاون دهیاری های سازمان شهرداری ها دهیاری های کشور نیز از افزایش حدود ۷۰ درصدی بودجه دهیاری‌ها در سال ۹۸ خبر داد و گفت: تلاش برای پیگیری و رسیدگی به مطالبات دهیاران در حوزه حقوق و مزایا، امنیت شغلی و تدوین آئین نامه شرایط استخدامی، درجه‌بندی و افزایش اعتبارات دهیاری‌ها در دستور کار قرار دارد. در همین راستا مشکل آئین‌نامه استخدامی و اجرایی دهیاری‌ها حل و دستورالعمل حقوق و مزایا دهیاری‌ها نیز اصلاح می‌شود.

شواهد نشان می دهد که آذربایجان غربی در مرحله ایی قرار دارد که توسعه زیرساخت های روستایی آن به آبرسانی، گازرسانی، برق رسانی و ارتقای راه های مواصلاتی روستایی محدود شده است. در حالی که بسیاری از روستاهای استان دارای مدارس کانکسی اند و هنوز گاز رسانی برای آن ها انجام نشده است.

در واقع تخصیص اعتبارات ویژه ایی که استاندار آذربایجان غربی برای توسعه روستاها خواهان آن است، صرف این زیر ساخت های ابتدایی و کارآفرینی های محدود خواهد شد و نمی تواند به روستاهایی که تازه از نعمت برق و گاز و شبکه بهداشت برخوردار شده اند بقبولانیم که با هدف دستیابی به امکانات رفاهی، آموزشی، اشتغال و ... به شهرها مهاجرت نکنند.

آذربایجان غربی برای کنترل مهاجرت از روستاها به شهر راه طولانی در پیش دارد که می تواند آن را در امتداد توسعه صنعتی و اقتصادی کل استان در دراز مدت به دست آورد. یعنی زمانی که چرخ اقتصاد استان به طور متوازن بچرخد و روستاها نیز بتوانند از قبل این توسعه یکپارچه در استان بهره مند شوند.