عادله خانم کرد، حلبچه و پورتسموث انگلیس؛ داستان یک پیوند تاریخی

به گزارش کردپرس به نقل از بی بی سی انگلیسی، شورای شهر پورتسموث انگلیس قرار است پیشنهاد ایجاد یک رابطه خواهرخواندگی و دوستی با حلبچه، شهر کردنشین اقلیم کردستان عراق، را بررسی کند. این طرح با هدف گرامیداشت یاد یک بانوی کرد مطرح شده که در جریان جنگ جهانی اول، به نجات شماری از نظامیان و مأموران بریتانیایی کمک کرده است.

این پیشنهاد نخستین بار در سال ۲۰۱۹ از سوی «خانه کرد» در پورتسموث، یک نهاد محلی حامی جامعه کردهای این شهر، ارائه شد اما شیوع کرونا روند پیگیری آن را متوقف کرد. اکنون گروه مشورتی روابط خواهرخواندگی پورتسموث قرار است بار دیگر این طرح را بررسی کند.

پیشنهاددهندگان می‌گویند این ارتباط می‌تواند به یاد عادله خانم، بانوی سرشناس کرد از خاندان جاف، شکل بگیرد که در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم بر منطقه حلبچه نفوذ داشت و به دلیل نقش خود در برقراری آرامش و حمایت از بریتانیایی‌ها در جریان جنگ جهانی اول شناخته می‌شود.

در سال ۱۹۱۹، زمانی که شیخ محمود برزنجي علیه بریتانیا قیام کرده بود و مأموران سیاسی بریتانیا را هدف قرار می‌داد، عادله خانم به شماری از آنان در خانه‌های خود پناه داد و از اعدام شدن آنها جلوگیری کرد. دولت بریتانیا نیز در تقدیر از این اقدام، عنوان افتخاری «خان بهادر» را به او اعطا کرد که به معنای «شاهزاده شجاع» است.

پیشنهاد پیوند و ارتباط میان دو شهر تنها به این سابقه تاریخی محدود نمی‌شود. حلبچه و پورتسموث هر دو خاطرات تلخی از جنگ و حملات نظامی دارند. حلبچه در مارس ۱۹۸۸ هدف حمله شیمیایی حکومت صدام حسین قرار گرفت که در جریان آن حدود پنج هزار نفر کشته و هزاران نفر دیگر زخمی شدند. در مقابل، در شهر پورتسموث نیز در جریان بمباران‌های جنگ جهانی دوم نزدیک به هزار نفر کشته شدند.

جامعه کردهای پورتسموث بر همین اساس معتقد است تجربه مشترک دو شهر از جنگ و رنج انسانی می‌تواند زمینه‌ای برای شکل‌گیری روابط فرهنگی و اجتماعی میان آنها باشد.

گزارش شورای شهر پورتسموث نیز تأکید می‌کند که برقراری این رابطه می‌تواند زمینه همکاری‌های آموزشی، تبادل فرهنگی، تقویت انسجام اجتماعی، مشارکت مدنی و توسعه روابط بین‌المللی این شهر را فراهم کند.

با این حال، شورای شهر پورتسموث اعلام کرده است که منابع محدودی برای ایجاد و پشتیبانی از چنین رابطه‌ای در اختیار دارد و به همین دلیل، پیشنهاد ایجاد این پیوند باید در چارچوب امکانات موجود بررسی شود.

در صورت تصویب، رابطه میان حلبچه و پورتسموث می‌تواند یک پیوند شهری با ریشه‌هایی تاریخی ایجاد کند؛ که از نقش یک بانوی کرد در نجات بریتانیایی‌ها در سال‌های جنگ جهانی اول تا تجربه مشترک دو شهر از قربانی شدن غیرنظامیان در جنگ را در بر می گیرد.