دهکده لجستیک؛ از زیرساخت فیزیکی تا سرمایه‌های انسانی و اجتماعی / عبدالله مرادی بلشتی
خبرگزاری کردپرس _ دهکده هوشمند لجستیک کرمانشاه را نباید صرفاً یک پروژه عمرانی و زیرساختی دید. اگر قرار است این مجموعه در آینده به یک مرکز مهم حمل‌ونقل، تجارت، ترانزیت و خدمات لجستیکی در غرب کشور تبدیل شود، باید از همین امروز برای دو موضوع مهم‌تر از ساخت‌وساز آن برنامه‌ریزی کرد: نیروی انسانی مورد نیاز و مشارکت مردم در منافع اقتصادی پروژه.
نخست؛ از امروز برای مهارت‌های فردا برنامه‌ریزی کنیم.
دهکده لجستیک هوشمند، نیروی انسانی متفاوتی نسبت به واحدهای سنتی حمل‌ونقل و انبارداری نیاز خواهد داشت. مدیریت زنجیره تأمین، حمل‌ونقل چندوجهی، مدیریت انبار، سامانه‌های هوشمند، فناوری اطلاعات، تحلیل داده، مدیریت پایانه‌ها، امور گمرکی و تجارت بین‌الملل تنها بخشی از مهارت‌هایی است که می‌تواند در این مجموعه مورد نیاز باشد.
بنابراین منطقی است همزمان با مطالعات فنی و اقتصادی پروژه، یک نقشه جامع مهارتی و اشتغال نیز تدوین شود؛ یعنی مشخص شود دهکده در هر مرحله به چه تعداد نیروی انسانی و با چه تخصص‌هایی نیاز دارد و این نیروها از چه مسیرهایی باید آموزش ببینند.
اگر امروز این نیازها شناسایی شود، دانشگاه‌ها، مراکز فنی و حرفه‌ای، آموزشگاه‌های تخصصی و حتی مدارس می‌توانند به‌تدریج خود را با نیازهای آینده پروژه هماهنگ کنند. در این صورت، زمانی که دهکده به بهره‌برداری برسد، کرمانشاه تنها صاحب یک زیرساخت جدید نیست؛ بلکه نیروی انسانی آموزش‌دیده و بومی مورد نیاز آن را نیز در اختیار خواهد داشت. دوم؛ مردم را از تماشاگر به شریک پروژه تبدیل کنیم.
دهکده لجستیک می‌تواند یک پروژه بزرگ اقتصادی باشد؛ اما پرسش مهم این است که سهم مردم کرمانشاه از این فرصت اقتصادی چه خواهد بود؟
یکی از ایده‌هایی که می‌تواند مورد بررسی قرار گیرد، ایجاد سازوکاری برای مشارکت عمومی مردم در سرمایه‌گذاری پروژه است؛ به این معنا که در چارچوب قوانین و با طراحی یک مدل مالی شفاف و قابل نظارت، امکان مشارکت مردم از طریق خرید سهام یا واحدهای سرمایه‌گذاری یک ساختار حقوقی مشخص فراهم شود.
البته این موضوع نیازمند مطالعه دقیق حقوقی، اقتصادی و مالی است و نباید آن را به معنای عرضه مستقیم سهام یک پروژه دولتی تلقی کرد. می‌توان گزینه‌هایی مانند تشکیل شرکت پروژه، صندوق پروژه یا سایر ابزارهای تأمین مالی جمعی و بازار سرمایه را بررسی کرد تا مشخص شود کدام مدل برای دهکده لجستیک مناسب‌تر است.
مزیت چنین رویکردی فقط تأمین بخشی از منابع مالی پروژه نیست. وقتی مردم در یک پروژه اقتصادی سهم داشته باشند، رابطه آنها با پروژه از «تماشا کردن» به «مشارکت داشتن» تغییر می‌کند. سودآوری پروژه می‌تواند در چارچوب مدل انتخاب‌شده به منافع اقتصادی سرمایه‌گذاران خرد نیز پیوند بخورد و بخشی از ارزش ایجادشده در داخل استان باقی بماند.
دهکده هوشمند لجستیک کرمانشاه فرصتی است که می‌تواند همزمان دو سرمایه را در استان تقویت کند: سرمایه انسانی و سرمایه اجتماعی. برای اولی باید از امروز آموزش را آغاز کرد و برای دومی باید از امروز مدل مشارکت را طراحی کرد.
اگر قرار است این پروژه برای سال‌های آینده کرمانشاه ساخته شود، بهتر است نیروی متخصص آن را نیز از امروز تربیت کنیم و سهم مردم از آینده اقتصادی آن را نیز از امروز طراحی کنیم.
دیدگاه کاربران