انتشار:  چهارشنبه 11 بهمن  ::  21:36

فقط دو مرد می توانند جنگ میان کُرد و ترک را متوقف کنند/ امبرین زمان

سرویس جهان- تقابل میان ترکیه و کردها از زمانی که ترکیه تهاجم نظامی را علیه کردهای سوریه در عفرین از 20 ژانویه 2018 آغاز کرد بالا گرفته است. یگان های مدافع کرد که شبه نظامیان کرد سوریه هستند و متحد اتئلاف به رهبری آمریکا در جنگ علیه داعش بودند عفرین را کنترل می کنند و ترکیه نیز متحد عضو ناتوی آمریکا است.

دولت دونالد ترامپ دست پاچه شده است.رجب طیب اردوغان رییس جمهور ترکیه درخواست دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا را برای خودداری از انجام اقداماتی که منجر به تقابل میان نیروهای ترکیه و آمریکا شده و ممکن است بر جنگ با داعش تاثیر بگذارد نادیده گرفته است. آقای اردوغان قول داده است جنگ را به سمت شرق سوریه که تحت کنترل نیروهای کرد بوده و تا مرزهای عراق گسترده شده بکشاند. 2000 نیروی آمریکایی در این مناطق مستقر شده اند.

ترکیه واشنگتن را به خاطر تنش در رابطه خود با ترکیه به دلیل حمایت آمریکا از نیروهای کرد سوریه مورد مواخذه قرار داده است. بسیاری از کادرهای نظامی نیروهای کرد سوریه از میان پ.ک.ک گروه شبه نظامی آمده اند که سالهاست برای برقراری نظام خودمدیریتی در ترکیه می کوشد. وزارت خارجه آمریکا پ.ک.ک را به عنوان یک سازمان تروریستی می شناسد اما چنین نظری درباره یگان های مدافع خلق که نیروهای کرد سوریه هستند ندارد. ترکیه اصرار دارد که نیروهای پ.ک.ک و شبه نظامیان کرد سوریه یکی هستند.

حقیقت این است که پ.ک.ک را قدرت های غربی نساخته اند بلکه سربرآوردن پ.ک.ک نتیجه دهها سال سرکوب بی رحمانه کردها در ترکیه است. سوریه که یکی از قلمروهای تحت سلطه امپراتوری عثمانی بوده در این تقابل درگیر بوده است.

شورشیان کُرد در اوایل قرن 20 میلادی در منطقه آناتولی سر برآوردند و به صورتی بی رحمانه سرکوب شدند. مصطفی کمال یا آتاتورک بنیانگذار ترکیه فعلی که حمایت کردها را در برابر متحدان اشغالگر به دست آورده بود به اجرای کمپینی بی امان برای اسیمیله کردن یا ادغام کردن آنها در فرهنگ ترکی اقدام کرد. کردها به عنوان «ترک های کوهی» خطاب می شدند. هزاران تن به سوریه گریختند و سپس نخبگان فکری کرد سوریه، رهبران قبایل و شیوخ  تحت اجتماعی به نام «خویی بوون» گرد هم آمدند تا کردها را از زیر یوغ ترکیه آزاد کنند.

عبدالله اوجالان بنیانگذار پ.ک.ک در سال 1984 تهاجم خود را علیه ترکیه از دمشق و با چراغ سبز حافظ اسد پدر بشار اسد آغاز کرد. حافظ اسد از اوجالان به عنوان اهرمی در مناقشه سوریه با ترکیه بر سر آب فرات و از پ.ک.ک به عنوان گریزی از جمعیت ناآرام کردهای خود استفاده کرد. گفته می شود که در اوج فعالایت های شورشی پ.ک.ک در دهه 1990، حدود یک سوم نیروهای پ.ک.ک را کردهای سوریه تشکیل می دادند. و اگر امروز مشاهده شود که یکی از پسران یکی از خانواده های کرد سوریه برای یگان های مدافع خلق علیه داعش می جنگند و پسر دیگر آنها برای پ.ک.ک علیه ترکیه می جنگد چیز عجیبی نیست.

پایان تقابل ترکیه با پ.ک.ک بدون شک به صلح این کشور با کردهای سوریه ارتباط تنگاتنگی دارد. اما آقای اردوغان این مسئله را بغرنج تر کرده است. فقط یک نفر می تواند ترکیه را از این مخمصه نجات دهد و آن عبدالله اوجالان است.

آقای عبداله اوجالان علیرغم این که 19 سال است در زندان به سر می برد اما همچنان رهبر بدون چون و چرای پ.ک.ک و ypg است و مورد احترام کردها نیز هست. او همچنان که در سال 2008 با اردوغان مذاکره کرد همچنان اختیار مذاکره کردن را در دست دارد. به دنبال آن که یک نخست وزیر اصلاح طلب ترکیه که اولین رهبر ترکی بود که مذاکرات مخفیانه با پ.ک.ک را با استفاده از نهایت قدرت نرم ترکیه به راه انداخت، آقای اوجالان مستبد و خودرای دچار تحول شد و نظمی نوین منطقه ای را تصور کرد که در آن کردها و ترک ها می توانستند براختلافات و مشکلات خود فائق شوند.

در ورای تصور اوجالان می توان اینها را خواند که: پ.ک.ک منحل شود، شبه نظامیان کرد برای نبرد با دولت اسد به شورشیان عرب سوریه مورد حمایت ترکیه بپیوندند و بزرگترین بلوک سیاسی کرد ترکیه که بزرگترین پشتیبان پ.ک.ک بودند از اردوغان برای رسیدن به هدف او در به دست آوردن قدرت اجرایی حمایت کنند. کردها این را رد کردند. در نتیجه مذاکرات صلح پس از گذشت دو سال و نیم از آتش بس بدون فرجام ماند. ترکیه به زندانی کردن نمایندگان کرد که به صورت دموکراتیک انتخاب شده بودند و ممکن بود به آرام کردن طرفداران سرسخت پ.ک.ک کمک کنند، اقدام کرد و اوجالان از آن هنگام بدون هم صحبت مانده است. رویکرد جنگ طلبانه اردوغان در آستانه انتخابات مهم سال 2019 پایگاه وی را در میان ناسیونالیست های ترک قوی تر کرده است.

اما این رویکرد واگرایانه با خطراتی همراه است. خشونت میان ترک ها و کردها در داخل ترکیه به صورت معجزه آسایی تاکنون روی نداده است اما ممکن است فوران کند. نسل جدیدی از کردها که اینده ای برای خود در داخل ترکیه نمی بیند ممکن است وارد جرگه های پ.ک.ک شود.

تغییر رویکرد واشنگتن تصمیم روسیه برای اجازه این کشور به ترکیه برای مداخله در عفرین را به دنبال داشت و اکنون کردها بهای سنگین آن را می پردازند. اینجا یک بحث اخلاقی وجود دارد که واشنگتن نمی بایست یگان های مدافع خلق را در برابر تهاجم ترکیه تنها می گذاشت. رکس تیلرسون وزیر خارجه آمریکا اخیرا گفت که نیروهای آمریکا برای مقابله با نیروهای داعش و فشار بر بشار اسد برای کناره گیری از قدرت همچنان در سوریه باقی خواهند ماند.

روشن نیست که آیا واشنگتن آماده بکارگیری هزاران نیروی نظامی و هزینه کردن میلیاردها دلار پولی است که لازمه چنین اقدامی است و یا آماده است خواسته کردها را برای به رسمیت شناختن دیپلماتیک مناطق تحت کنترل آنها بذیرد. به نظر نمی رسد که ایالات متحده بیشتر از این ترکیه را از خود براند و آن را در دامان روسیه قرار دهد.

فرزندان اوجالان آن قدر درک دارند که خود را درگیر جنگ با دولت سوریه نکنند. آنها رابطه با آمریکا را برای داشتن اهرمی جهت مذاکره و معامله با دولت اسد می بینند. مناطق مستعد کشاورزی و میادین نفتی تحت کنترل کردها که به لطف حمایت هوایی آمریکا به دست کردها افتاده می تواند در مقابل اخذ خودمختاری معامله شود. ممکن است حضور ایالات متحده که با حمایت روسیه از کردها عجین شده به آنها کمک کند به این معامله دست یابند.

به هر حال، این ایده که پ.ک.ک می تواند از توان آمریکا برای امتیازگیری از ترکیه استفاده کند در بهترین حالت گمراه کننده است. ترکیه و پ.ک.ک نباید برای مذاکره آن قدر صبر کنند تا پرداخت هزینه سنگین آن را مجبور به انجام آن کند. آقای اردوغان بر خلاف رفتار خودکامه اش همچنان محبوب ترین رهبر در تاریخ معاصر ترکیه است. وی و اوجالان می توانند به این جنگ پایان دهند و آنها باید فورا بر سر ایجاد آتش بس هم در داخل ترکیه و هم در سوریه توافق کنند.

ترکیه باید فورا نمایندگان کرد ترکیه و شهردارانی را که به اتهام ترور بازداشت کرده آزاد نماید و گفتگوهای متوقف شده را از سر بگیرد. پ.ک.ک نیز در مقابل باید اسرای ترک را آزاد کند و برای نشان دادن حسن نیت نیروهای خود را از ترکیه خارج نماید. اما رجب طیب اردوغان که به نظر می رسد اهل مصالحه نباشد، همانند بسیاری از ترک های قبل از خود بر این باورند که از طریق نظامی می توان کردها را شکست داد اما آنها نمی توانند.

منبع: روزنامه نیویورک تایمز

ترجمه: خبرگزاری کردپرس- سرویس جهان

کد خبرنگار: 40101