یلدا؛ شب دراز صمیمیتها، این روزها اما با طعم گرانی
به گزارش کردپرس مردم استان کردستان در شب چله همانند مردم دیگر مناطق ایران آداب و رسوم خاصی دارند و مهم‎ترین مشخصه آن هم جمع شدن فامیل در خانه بزرگ‎ترها و گذران طولان‎ترین شب سال در کنار هم با صفا و صمیمت است. شب یلدا را در کردستان «شهو چله» میگویند. برگزاری شب چله در هر دیار و شهر و روستایی آیین خاصی دارد که در کردستان نیز چنین است.
لباس گرانی بر تن یلدا
یلدای امسال با چاشنی تند گرانی کام مردم استان را تلخ کرده و این گرانی توام با کاهش قدرت خرید مردم، رکود و کسادی بازار و در نتیجه نارضایتی کسبه همراه بوده است. بنا بر یک قاعده نانوشته، میل به افزایش قیمت در چنین ایامی سر باز میکند. هر چند در روزهای اخیر دستگاههای گوناگون خبر از اجرای طرحهای نظارتی دادهاند؛ اما منصفانه که نگاه کنیم این امر نوشدارویی پس از مرگ سهراب است که پس از وقوع گرانی در اوج پیک فروش اتفاق میافتد و بهجای آنکه تمهیدات در خصوص پیشگیری باشد، در خصوص مچگیری است.
با نگاه به قیمتها در بازار استان در مییابیم قیمت آجیل با 25 درصد روند صعودی داشته است. بازار میوه هم هرچند با تنش بسیار کمتری نسبت به سالهای گذشته همراه است اما قیمت میوه‎های سنتی پرمصرف در این شب مانند انار و هندوانه سر به فلک زده است و بسیاری از مردم توان خرید آن را ندارند.
در حال حاضر، قیمت کف انار در بازار به بالای کیلویی 7 هزار تومان رسیده است. بازار شیرینی نیز ثبات خود را حفظ کرده است و قیمت هر کیلو پشتزیگ 10 هزار تومان و شیرینیهای خشک و تر نیز 10 تا 12 هزار تومان است. هرچند تنقلات بخش لاینفک سفرههای ایرانی است اما دورهمیها موجب میشود تا میزان تقاضای مردم نسبت به خرید گوشت قرمز و سفید نیز افزایش یابد.
ایرانیان و از جمله مردم کرد، چند هزار سال است که در شب یلدا آخرین شب پاییز را تا سپیده دم بیدار میمانند و در کنار یکدیگر خود را سرگرم میکنند که غالبا با رسم و رسوم خاصی در نقاط مختلف همراه است و هرکدام از این رسومات ریشههای فرهنگی و بومی خاصی دارد. دورهم جمع شدن اعضای خانواده و گاه کل فامیل در منزل بزرگان سنتی بسیار زیبا و پسندیدهای بود که در چند سال گذشته گرانی از رونق چنین محافلی کاسته و به نوعی همه را شرمنده یکدیگر کرده است، این روند صعودی قیمتها در روزهای مهمی مثل شب چله به داستانی تکراری و لاعلاج تبدیل شده که مسئولان، به فکر درمان این درد نیستند.
شهروندان با اظهار نارضایتی از افزایش قیمت انواع میوه در روزهای پایانی پاییز در مناطق مختلف سطح شهر میگویند: مسئولان باید با گرانفروشان برخورد کنند نکته جالب توجه این است؛ مردمی که قادر به خرید میوه نبودهاند خرید از خودروهای عرضهکننده میوه در قالب دستفروشان درحاشیه خیابانها را انتخاب کردهاند. افزایش قیمتها قصه تکراری هر سال شب یلدا و مناسبتهای مختلف است و این سوال پیش می آید که چرا مسئولان فکری اساسی به حال ثبات قیمتها ندارند و فقط به شعار بسنده میکنند؟
یلدا در کردستان
در کردستان عده قابل توجهی از مردم برای شام دولمه درست می کنند و عده ای نیز در این شب به دلیل خوش یمن بودن از بوقلمون، مرغ و ماهی استفاده می‎کنند. در باور مردم این دیار شب یلدا، شب اول زمستان ، طولانی ترین شب سال است که فردای آن با تابش خورشید، روزهای ایزدی افزونی می‎یابد و مردم کردستان آداب و رسوم خاصی برای این شب دارند. یلدا و جشن هایی که در این شب برگزار می شود یک سنت باستانی است و در این باور یلدا روز تولد میترا و مهر است. در نقاط مختلف ایران به تبع محیط و سبک زندگی مردم منطقه نوع رسم و رسومات فرق می کند اما هندوانه ، میوه ای است که هیچ وقت از قلم نمی‎افتد و خوردن مقداری از آن در شب چله به عقیده مردمان قدیم، انسان را از سرما و بیماری در سراسر زمستان حفظ خواهد کرد.
مردم کردستان اهمیت فوق العاده‎ای برای شب یلدا قایل هستند و در این شب بسیاری از مردم همانند شب نوروز لباس‎های نو پوشیده و سفره‎ها را چیده و عود می‎سوزانند. گرچه برخی از آداب و رسوم شب یلدا در کردستان اکنون کمرنگ شده و برای نسل جوان چندان آشنا نیست ولی هنوز در بسیاری از محله های قدیمی و خانواده های اصیل استان وجود دارد.
به گفته بسیاری از سالخوردگان، در شب یلدا که شب اول زمستان و شروع فصل سرد است تمام خانواده ها دور هم جمع می شوند و در این شب که طولانی ترین شب سال است به گفتن قصه های قدیمی و باستانی وتفأل به کتاب حافظ و خواندن غزلیات آن و خوردن آجیل و میوه جات و ... می پردازند. تمامی عروسها ، دامادها ، دختر و پسر و ... همه در خانه ی بزرگترها دور هم جمع می شوند و با شادی و سرور به سپری کردن یک شب برفی طولانی به شنیدن قصه ها و حرف های شنیدنی و سرگذشت بزرگتر ها می پردازند.پ
تجملاتی شدن یک شب ساده
قدیم ترها، مردم دور کرسی می نشستند و در زیر گرمای دلنشین کرسی و با تماشای برف پشت پنجره قصه های مختلفی را برای هم تعریف می کردند و در عین رعایت سادگی و خودمانی بودن ، این شب را به خوشی می گذراندند و تشریفات بی جای کنونی را نداشت. اما در حال حاظر شب یلدا تبدیل به یک بهانه ای برای ریخت و پاش های بی مورد و چشم و هم چشمی فامیلی شده و با صرف هزینه های آنچنانی سعی می کنند برتری مالی خود را در فامیل به رخ بکشانند . در ضمن با ترویج زندگی شهرنشینی خانواده ها پراکنده شده اند و خیلی ها در غربت به سر می برند و زیاد نمی توانند مثل گذشته اعضای خانواده و اقوام به دور هم جمع شوند. اگر چه شرایط اجتماعی، مهاجرتها و تغییر بافت فرهنگی منطقه تا حدود زیادی آداب و رسوم شب یلدا را در کردستان کمرنگ کرده، اما هنوز این سنت دیرینه در قالب شب نشینی با نام شب چله یا شب زمستان به قوت خود باقی است.
دیدگاه کاربران