ترکیه در محاصره بحران‌هایی است که می‌توانند آن را به جنگ بکشانند
به گزارش کردپرس، احمد سُها اومار، نویسنده و تحلیلگر سیاست خارجی، در مقاله ای با بررسی تحولات اوکراین، دریای سیاه، مدیترانه شرقی، تنش میان آنکارا و باکو و دکترین امنیتی جدید اسرائیل هشدار داد که ترکیه از چند جهت با مخاطرات امنیتی روبه‌رو است و احتمال دارد به جنگ‌هایی کشیده شود که دیگران طراحی کرده‌اند.
این روزنامه نگار در مقاله‌ای با عنوان «چه چیزی در انتظار ترکیه است؟» که ۲۸ اکتبر در روزنامه جمهوریت منتشر شد، نوشت تحولات اخیر، بازنگری در سیاست خارجی و ارزیابی دوباره موقعیت امنیتی ترکیه را ضروری کرده است.
خطر کشیده‌شدن ترکیه به جنگ اوکراین
اومار با اشاره به تغییر رویکرد دونالد ترامپ در قبال جنگ اوکراین نوشت رئیس‌جمهور آمریکا که تا چندی پیش از ولودیمیر زلنسکی حمایت می‌کرد، اکنون نشانه‌هایی از نزدیکی به ولادیمیر پوتین و تحمیل توافقی بروز داده است که براساس آن روسیه می‌تواند مناطق اشغال‌شده اوکراین را حفظ کند.
به نوشته او، این تغییر موضع پرسش‌های جدی درباره میزان اعتمادپذیری آمریکا و ناتو به وجود آورد. احمد سُها اومار همچنین هشدار داد که اروپا ممکن است در رویارویی احتمالی با روسیه، خواستار استفاده از نیروهای نظامی ترکیه شود و از این طریق آنکارا را به جنگی مستقیم بکشاند.
احتمال بازشدن پرونده کنوانسیون مونترو
احمد سُها اومار یکی دیگر از مخاطرات پیش روی ترکیه را تحولات دریای سیاه دانست. به نوشته او، بلغارستان و رومانی با استناد به حملات علیه کشتی‌های تجاری در دریای سیاه، خواستار حمایت اتحادیه اروپا و ناتو شدند؛ مطالبه‌ای که می‌تواند زمینه طرح دوباره کنوانسیون مونترو و تلاش برای اصلاح یا لغو آن را فراهم کند.
او تأکید کرد: «ترکیه باید این واقعیت را در نظر بگیرد که بلغارستان و رومانی اکنون عضو ناتو و اتحادیه اروپا هستند و آمریکا نیز سال‌هاست برای رهایی از محدودیت‌های کنوانسیون مونترو تلاش می‌کند.»
افزایش پیچیدگی‌ها در مدیترانه شرقی
نویسنده روزنامه جمهوریت تصویب توافق تعیین حوزه‌های دریایی ترکیه و لیبی را نیز بررسی کرد و زمان‌بندی این اقدام را قابل تأمل دانست؛ زیرا لیبی این توافق را زمانی تصویب کرد که ترکیه و مصر برای بهبود مناسبات خود گام‌هایی برداشته بودند.
اومار نوشت واکنش مصر و آغاز اقدامات متقابل از سوی یونان، اسرائیل و قبرس جنوبی، مسئله را پیچیده‌تر کرد. به ارزیابی او، توسعه سریع همکاری دفاعی میان یونان، اسرائیل و قبرس جنوبی نشان داد که تصویب توافق ترکیه و لیبی می‌تواند همگرایی این کشورها علیه آنکارا را تقویت کند.
او خواستار آن شد که دولت ترکیه پیامدهای احتمالی این تحول و تدابیر لازم در برابر آن را با دقت بررسی کند.
تنش آنکارا و باکو فراتر از یک اختلاف موقت است
احمد سُها اومار درباره تنش میان ترکیه و جمهوری آذربایجان نیز نوشت نسبت‌دادن این اختلاف صرفاً به مناقشه حجاب یا تلقی آن به‌عنوان تنشی گذرا میان «یک ملت و دو دولت»، واقع‌بینانه نیست.
او تأکید کرد جمهوری آذربایجان به دلیل احساس تهدید از سوی ایران، به جبهه آمریکا و اسرائیل نزدیک شد و هم‌زمان تحولات مربوط به مناسبات آمریکا و ارمنستان و کریدور زنگزور را در محاسبات خود در نظر گرفت.
به نوشته اومار، ممکن است باکو توافق مکه و تفاهم‌نامه بدر را حمایت غیرمستقیم ترکیه از جبهه آمریکا و اسرائیل علیه ایران تلقی کرده باشد. او افزود ترکیه که در سه جبهه با مسائل جدی امنیتی روبه‌رو است، باید از مداخله در امور داخلی جمهوری آذربایجان خودداری کند و بکوشد این کشور را تا حد امکان از جبهه ضدایرانی دور نگه دارد تا در مرزهای شرقی نیز با تهدید امنیتی تازه‌ای مواجه نشود.
هشدار درباره دکترین امنیتی جدید اسرائیل
احمد سُها اومار در بخش دیگری از مقاله خود به دکترین جدید امنیت ملی اسرائیل پرداخت. به نوشته او، در این دکترین از ترکیه، مصر، پاکستان و عربستان سعودی با عنوان «ائتلاف سنی» یاد شد.
او با اشاره به اظهارات بنیامین نتانیاهو درباره تلاش برای جلوگیری از درگیری با ترکیه نوشت نخست‌وزیر اسرائیل هم‌زمان از وجود اختلاف میان تل‌آویو و واشنگتن درباره سیاست آمریکا در قبال آنکارا و مناسبات نزدیک ترامپ و اردوغان سخن گفت: «این سخنان نشان می‌دهد که در صورت کناررفتن ایران از معادلات قدرت، ترکیه می‌تواند به رقیب جدید اسرائیل تبدیل شود.» او از دولت ترکیه خواست آثار احتمالی این دکترین را با دقت ارزیابی کند.
توافق مکه و احتمال گسترش مجتمع نظامی ـ صنعتی
اومار همچنین درباره توافق مکه و تفاهم‌نامه بدر نوشت هنوز مشخص نیست پیوستن ترکیه به این سازوکارها دقیقاً در خدمت کدام‌یک از منافع امنیت ملی این کشور قرار دارد.
او این احتمال را مطرح کرد که آنکارا با هدف یافتن بازارهای تازه برای صنایع دفاعی و تأمین منافع گروهی محدود و نزدیک به دولت وارد این توافق‌ها شده باشد. به ارزیابی او، اگر چنین احتمالی درست باشد، می‌توان گفت ترکیه نیز زیر تأثیر «مجتمع نظامی ـ صنعتی» قرار گرفته است؛ ساختاری که منافع اقتصادی آن، دولت‌ها را به اتخاذ سیاست‌های جنگ‌طلبانه سوق می‌دهد.
احمد سُها اومار این رویکرد را فاصله‌گرفتن از اصل «صلح در داخل، صلح در جهان» دانست و در پایان تأکید کرد: «در شرایطی که در اطراف ترکیه تحولاتی طراحی و اجرا می‌شود که می‌تواند این کشور را به جنگ بکشاند، سیاست جمهوری ترکیه باید نیفتادن در این دام‌ها و دورماندن از جنگ‌های دیگران باشد.»
دیدگاه کاربران