مدحت سنجر: دولت باید درباره جایگاه اوجالان و اجرای قانون چارچوب شفاف‌سازی کند
به گزارش کردپرس، مدحت سنجر، عضو هیئت امرالی حزب برابری و دموکراسی خلق‌ها (دم پارتی)، آخرین وضعیت روند صلح، اجرای قانون چارچوب و نتایج دیدارهای این هیئت با عبدالله اوجالان و مقام‌های ترکیه را تشریح کرد.
مدحت سنجر در گفتگویی مفصل با خبرگزاری کردی ولات، گفت هیئت امرالی در دیدار ۱۳ سپتامبر با عبدالله اوجالان، دیدگاه او را درباره مرحله پس از تصویب قانون چارچوب و نحوه فعالیت هیئت‌ها و کمیته‌های مرتبط با روند جویا شده است.
سنجر درباره ارزیابی اوجالان از این مرحله گفت: «آقای اوجالان پیش‌تر تصویب قانون را نخستین گامی دانسته بود که می‌تواند راه را برای پیشرفت روند باز کند. او در دیدار اخیر نیز تأکید کرد پس از تصویب قانون، برداشتن گام‌های عملی متقابل و آغاز فعالیت مؤثر هیئت‌ها اهمیت زیادی دارد.»
سنجر به نقل از اوجالان افزود: «پاسخ صلح، کنارگذاشتن سلاح و پاسخ ورود به عرصه سیاسی، سیاست دموکراتیک و جامعه دموکراتیک است.»
به گفته سنجر، اوجالان خواستار آن شده است که هیئت‌ها صرفاً ساختارهایی تشریفاتی نباشند و به سازوکارهایی مؤثر و نتیجه‌بخش تبدیل شوند. سنجر گفت: «ارزیابی اصلی او درباره مرحله اجرا این بود که قانون به‌تنهایی کافی نیست؛ اقدامات عملی متقابل باید انجام شوند و تضمین‌های حقوقی نیز به اجرا درآیند. اراده صلح نباید در خلأ باقی بماند.»
اصلاحات حقوقی موردنیاز برای صلح پایدار
مدحت سنجر با اشاره به پیام اوجالان به کنفرانس صلح و ادغام دموکراتیک در لندن گفت: «ادغام را نمی‌توان آسیمیلاسیون تلقی کرد؛ برعکس، ادغام به معنای وحدتی متقابل بر پایه و در چارچوبی دموکراتیک است. صورت نظام‌مند چنین الگویی نیز جمهوری دموکراتیک خواهد بود.»
او قانون چارچوب را گامی مثبت اما ناکافی توصیف کرد و افزود: «اگر قرار است این قانون را یک قانون پایه بدانیم، باید با اصلاحات حقوقی، سیاسی و اجتماعی دیگری تکمیل شود.»
این استاد دانشگاه آنکارا مهم‌ترین اصلاحات موردنیاز را تقویت مدیریت‌های محلی، پایان‌دادن به انتصاب سرپرست به‌جای شهرداران منتخب، برداشتن حق شرط ترکیه از منشور اروپایی خودگردانی محلی، تضمین حقوق زبانی و فرهنگی، به‌رسمیت‌شناختن آموزش به زبان کُردی و امکان استفاده از این زبان در نهادهای رسمی عنوان کرد.
او همچنین تقویت اصل شهروندی برابر در قانون اساسی، اجرای احکام دادگاه اروپایی حقوق بشر درباره زندانیان سیاسی و ایجاد پشتوانه قانونی برای نظام ریاست مشترک را از دیگر اقدامات ضروری دانست.
سنجر درباره میزان آمادگی دولت برای این اصلاحات گفت: «آمادگی دولت و حاکمیت را باید با اقداماتی سنجید که در عمل انجام می‌دهند. تصویب قانون چارچوب و تشکیل برخی هیئت‌ها گام‌هایی مثبت بوده‌اند؛ اما برای تقویت این پایه، به عملکردی گسترده‌تر و اراده‌ای قاطع‌تر نیاز است.»
کمیته‌ها هنوز وارد مرحله فعالیت مؤثر نشده‌اند
عضو هیئت امرالی دم پارتی درباره دیدار سوم اکتبر این هیئت با جودت ییلماز، معاون رئیس‌جمهور ترکیه، گفت در این نشست درباره دو جلسه برگزارشده از سوی هیئت پیگیری و ارزیابی و فعالیت چهار کمیته فرعی اطلاعاتی دریافت کرده‌اند.
سنجر گفت: «فعالیت‌ها اکنون در مرحله تعیین اصول و شیوه کار کمیته‌ها و انجام روند شناسایی و تأیید قرار دارد. کمیته‌های فرعی تشکیل شده‌اند، اما آغاز فعالیت مؤثر آنها و دستیابی به نتایج عملی همچنان در مرحله انتظار است.»
به گفته او، جودت ییلماز اعلام کرده است هر کمیته به شکلی سازمان‌دهی شده که در مراحل مختلف روند مسئولیت‌هایی برعهده بگیرد و فعالیت آنها در آینده نزدیک ملموس‌تر شود: «ما نیز تأکید کردیم که سرعت‌بخشیدن به این روند اهمیت دارد و کمیته‌ها باید هرچه زودتر وارد مرحله فعالیت مؤثر شوند.»
جایگاه اوجالان هنوز مشخص نشده است
سنجر تأکید کرد دم پارتی خواهان ایفای نقشی مرکزی و مؤثر از سوی عبدالله اوجالان در روند صلح است و پیشنهاد کرده جایگاه او به‌صورت رسمی با عنوان «هماهنگ‌کننده صلح و ورود به عرصه سیاسی» تعریف شود.
او گفت: «تاکنون درباره جایگاه آقای اوجالان، چگونگی تنظیم شرایط فعالیت او و زمان آغاز نقش عملی‌اش، تصمیم و اقدام روشنی اعلام نشده است.»
سنجر افزود: «اگر این موضوع تعیین تکلیف نشود، فعالیت مؤثر هیئت‌ها و کمیته‌ها امکان‌پذیر نخواهد بود. برای آنکه روند به شکلی سالم پیش برود، باید این مسئله در سریع‌ترین زمان ممکن روشن شود.»
کمیسیون پارلمانی نباید تشریفاتی باشد
مدحت سنجر درباره دیدار هیئت امرالی با نعمان کورتولموش، رئیس مجلس ترکیه، گفت در این دیدار اصلاحات قانونی پس از قانون چارچوب و تشکیل کمیسیون نظارتی مجلس بررسی شده است.
او درباره وظیفه این کمیسیون گفت: «کمیسیون نباید تنها به نهادی منفعل برای نظارت و پیگیری تبدیل شود؛ بلکه باید بتواند کاستی‌های روند را شناسایی کند و برای اصلاحات قانونی لازم، پیشنهاد و ابتکار ارائه دهد.»
سنجر افزود روند تشکیل کمیسیون هنوز تکمیل نشده و قرار است اصول و شیوه فعالیت آن پس از رایزنی رئیس مجلس با احزاب سیاسی تعیین شود.
او با اشاره به دیدگاه اوجالان درباره نقش مجلس گفت: «مشارکت فعال مجلس برای اجتماعی‌شدن و تضمین روند اهمیت دارد. ساختاری که تنها به نظارت محدود باشد، نمی‌تواند نیازهای روند را برآورده کند.»
این استاد دانشگاه همچنین خواستار حضور سازمان‌های زنان، نهادهای مدنی، دانشگاهیان و تشکل‌های حرفه‌ای در کمیسیون و کمیته‌های فرعی شد و گفت: «مشارکت برابر و مؤثر زنان، هم از نظر مشروعیت دموکراتیک و هم برای پایداری روند، اهمیتی اساسی دارد.»
هنوز جدول زمانی مشخصی وجود ندارد
سنجر اعلام کرد در دیدارهای هیئت امرالی با مقام‌های ترکیه، جدول زمانی مشخصی برای اجرای قانون چارچوب ارائه نشده است: «اجرای قانون به پایان روند شناسایی و تأیید موکول شده است؛ اما هیچ تاریخ مشخصی درباره زمان پایان این مرحله با ما در میان گذاشته نشده است.»
سنجر افزود: «در تمام دیدارها تأکید می‌کنیم که ابهام‌ها باید برطرف شوند و روند بدون توقف پیش برود. اقدامات عملی متقابل هم برای تقویت اعتماد عمومی و هم برای سرعت‌بخشیدن به روند ضروری است. یک اقدام ملموس از هزار سخن مؤثرتر است.»
انتظار برای گسترش ارتباطات اوجالان
عضو هیئت امرالی دم پارتی گفت با وجود اظهارات پیشین مقام‌های دولتی درباره فراهم‌شدن امکان دیدار اوجالان با روزنامه‌نگاران و دانشگاهیان، تاکنون چنین دیداری انجام نشده است: «هم آقای اوجالان و هم ما معتقدیم دیدار با روزنامه‌نگاران، دانشگاهیان و نمایندگان نهادهای مدنی برای شفاف‌شدن و اجتماعی‌شدن روند اهمیت دارد.»
او افزود: «نشانه‌ها و ارزیابی‌هایی وجود دارد که ممکن است در ماه اکتبر تحولاتی ملموس در این زمینه رخ دهد؛ اما تاکنون مجوز یا اقدام رسمی مشخصی صورت نگرفته است.»
سنجر تعیین جایگاه اوجالان، بهبود شرایط فعالیت و ارتباطات او، فراهم‌شدن امکان دیدار با روزنامه‌نگاران و دانشگاهیان، تشکیل کمیسیون پارلمانی و اعلام جدول زمانی اجرای قانون را از مهم‌ترین انتظارات دم پارتی در ماه اکتبر دانست.
او گفت: «نمی‌خواهیم روند معلق بماند؛ خواهان پیشرفت آن هستیم. برداشتن گام‌های متقابل در ماه اکتبر، هم اعتماد طرف‌های روند و هم اعتماد افکار عمومی ترکیه را تقویت خواهد کرد.»
دیدگاه کاربران