کرد پرس- رخدادی که در آن، حضرت امام حسین بن علی(رضیاللهعنهما)، سبط پیامبر اکرم(ص)، به همراه خانواده و یارانش در کربلا به شهادت رسید. بررسی منابع معتبر اهل سنت نشان میدهد که محبت به اهل بیت(ع)، احترام به امام حسین(ع) و محکومیت حادثه کربلا، از باورهای مشترک تمامی مذاهب چهارگانه اهل سنت است.
جایگاه امام حسین(ع) در منابع اهل سنت
امام حسین بن علی(ع) نزد اهل سنت تنها یک شخصیت تاریخی یا سیاسی نیست؛ او فرزند دختر پیامبر اکرم(ص)، از اهل بیت نبوت و از محبوبترین افراد نزد رسول خدا(ص) است. در معتبرترین کتابهای حدیثی اهل سنت، فضائل فراوانی درباره امام حسن و امام حسین(ع) نقل شده است.
ترمذی در «سنن» خود از پیامبر اکرم(ص) روایت میکند:
«الحسن والحسین سیدا شباب أهل الجنة» (حسن و حسین سرور جوانان اهل بهشتاند.)
همچنین در روایتی دیگر پیامبر(ص) فرمود:
«حسین منی وأنا من حسین» (حسین از من است و من از حسینم.)
این جایگاه والا سبب شده است که محبت به امام حسین(ع) و اهل بیت پیامبر(ص) در میان همه مذاهب اسلامی جایگاهی ویژه داشته باشد.
اتفاق نظر مذاهب چهارگانه اهل سنت
فقهای حنفی، مالکی، شافعی و حنبلی در اصول اعتقادی خود بر لزوم محبت و احترام به اهل بیت پیامبر(ص) تأکید کردهاند.
امام شافعی، بنیانگذار مذهب شافعی، در اشعاری مشهور میگوید:
«یا آل بیت رسول الله حبکم فرض من الله فی القرآن أنزله»
«ای خاندان پیامبر خدا، محبت شما فریضهای است که خداوند در قرآن نازل فرموده است.»
قاضی عیاض مالکی در کتاب «الشفا» محبت اهل بیت را از نشانههای ایمان میشمارد و علمای حنفی و حنبلی نیز در آثار خود بر فضائل امام حسین(ع) و منزلت والای اهل بیت تأکید کردهاند.
از این رو، برخلاف برخی برداشتهای نادرست، در میان مذاهب چهارگانه اهل سنت هیچ اختلافی درباره عظمت شخصیت امام حسین(ع) و حرمت تعرض به مقام ایشان وجود ندارد.
کربلا از نگاه علمای اهل سنت
واقعه کربلا از سوی برجستهترین مورخان، محدثان و متکلمان اهل سنت به شدت نکوهش شده است.
حافظ شمسالدین ذهبی در «سیر أعلام النبلاء» از شهادت امام حسین(ع) به عنوان «مصیبتی بزرگ» یاد میکند و قاتلان ایشان را مورد نکوهش قرار میدهد.
ابن کثیر دمشقی، مورخ نامدار اهل سنت، در «البدایة والنهایة» ضمن شرح تفصیلی حوادث سال ۶۱ هجری، از واقعه کربلا به عنوان حادثهای دردناک و تأسفبار یاد میکند که احساسات مسلمانان را جریحهدار ساخت.
ابن حجر هیتمی در کتاب «الصواعق المحرقة» بر حرمت دشمنی با اهل بیت تأکید کرده و کسانی را که در حق خاندان پیامبر(ص) ستم روا داشتهاند، مستحق نکوهش میداند.
سعدالدین تفتازانی، از بزرگترین متکلمان اهل سنت، در «شرح العقائد النسفیة» تصریح میکند:
«رضایت به قتل حسین یا شادمانی از آن جایز نیست.»
این موضعگیریها نشان میدهد که محکومیت حادثه کربلا تنها به یک مذهب یا جریان خاص محدود نبوده، بلکه در میان عموم علمای اهل سنت نیز جایگاهی روشن و صریح داشته است.
عاشورا؛ یکی از تاریکترین صفحات تاریخ اسلام
بیتردید شهادت فرزند دخت گرامی پیامبر اسلام(ص)، همراه با جمعی از اهل بیت و یاران وفادارش، از تلخترین وقایع تاریخ مسلمانان به شمار میرود. بسیاری از پژوهشگران و اندیشمندان اسلامی، فارغ از گرایشهای مذهبی، واقعه کربلا را لکهای سیاه بر کارنامه حکومت وقت و یکی از دردناکترین حوادث تاریخ اسلام دانستهاند.
در کربلا نه تنها خون انسانهای پاک و بیگناه بر زمین ریخته شد، بلکه ارزشهایی چون عدالت، حرمت خاندان پیامبر(ص) و وحدت امت اسلامی نیز آسیب دید. به همین دلیل، این حادثه قرنهاست که به عنوان نماد مظلومیت و مقاومت در برابر ظلم در حافظه مسلمانان باقی مانده است.
پیام وحدتبخش عاشورا
عاشورا امروز فراتر از یک واقعه تاریخی، حامل پیامی جهانی است؛ پیامی درباره آزادی، کرامت انسانی، ایستادگی در برابر ظلم و وفاداری به حقیقت.
محبت به امام حسین(ع)، احترام به اهل بیت پیامبر(ص) و محکومیت جنایت کربلا از نقاط مشترک همه مسلمانان است. این اشتراک میتواند زمینهای برای تقویت همبستگی و وحدت امت اسلامی باشد؛ وحدتی که بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز داریم.
امام حسین(ع) متعلق به همه مسلمانان است و یاد او، یادآور این حقیقت جاودانه که حق و عدالت، هرچند در ظاهر مغلوب شوند، در تاریخ و وجدان بشریت ماندگار خواهند ماند....
منابع و ارجاعات
صحیح بخاری، کتاب الصوم، باب صوم یوم عاشوراء
صحیح مسلم، کتاب الصیام، باب فضل صوم یوم عاشوراء
سنن ترمذی، حدیث ۳۷۶۸
سنن ابن ماجه، حدیث ۱۱۸
ذهبی، سیر أعلام النبلاء، ج ۳
ابن کثیر، البدایة والنهایة، ج ۸ حوادث سال ۶۱ هجری
ابن حجر هیتمی، الصواعق المحرقة
قاضی عیاض، الشفا بتعریف حقوق المصطفی
سعدالدین تفتازانی، شرح العقائد النسفیة
ابن تیمیه، منهاج السنة النبویة
روحانی اهل سنت پژوهشگر ادیان و مذاهب اسلامی
نظر شما