میدان امام خمینی اسلام آبادغرب در گذر تاریخ / میثم رجبی
خبرگزاری کردپرس _ خرداد سال ۱۳۱۳ در آریوناوا (هارون آباد) ساخت کارخانه قند توسط شرکت اشکودا به دستور رضاشاه پهلوی شروع میشود و در ۱۸ مهر ماه سال ۱۳۱۴ اتمام مییابد و با حضور محمدعلی فروغی رئیس الوزرا، داور وزیر مالیه، جم وزیر داخله و مهندس امین رئیس کل صناعت افتتاح میگردد.
بازار مرکزی و میدانی کنار چیاگاوانه شکل میگیرد که نمای دکانها سنگ سفید و طرحی ثابت و زیبا است که همچنان ردی از آن در برخی دکانهای دور میدان باقی مانده است.
قدیمیترین عکسی که از میدان در دست است، در همان سال ۱۳۱۴ توسط اریک اشمیت گرفته شده است که آریوناوا در ساختار جدید خود ابتدا به شهر باوندپور و بعد شاهآبادغرب ارتقاء یافته و نام رضاشاه برای میدان انتخاب گردیده است.
دومین عکسی که از این میدان موجود است، عکس هوایی است که در سال ۱۳۲۰ گرفته شده و شهر در حال رشد میباشد و تمرکز جمعیت از محله دوٰقلا خارج شده و به سمت میدان گسترش پیدا کرده است.
اما همچنان نظم خاصی وجود ندارد و شهر از باغ و زمینهای کشاورزی تشکیل شده که بصورت بریده ساخت و سازهایی به سمت میدان و خیابان کارخانه قند در حال انجام است.
عکس دیگر مربوط به دهه ۱۳۳۰ است که شهر ساختار خود را پیدا کرده و خیابانها دارای درشکه برای جابجایی مسافر هستند. و میدان دارای آب نما و شکل بصری زیبایی شده است. در این دوران با روی کار آمدن محمدرضا شاه پهلوی میدان به تاجگذاری تغییر نام داده است.
تصویر بعدی مربوط به دهه ۱۳۴۰ است که درشکهها کمکم جای خود را به ماشینها دادهاند و میدان زیباتر شده و به مرور نمادی بلند در وسط میدان قرار گرفته که متنی در باب محمدرضا پهلوی روی آن نقش بسته است. این طرح میدان تا دهه ۱۳۵۰ پابرجا است و در سال ۱۳۵۵ محمدرضا شاه با حضور در این شهر از کنار میدان میگذرد و آن را از نزدیک میبیند.
با وقوع انقلاب در سال ۱۳۵۷ به پیشنهاد آیتالله محمد یزدی نام شهر به اسلام آبادغرب تغییر مییابد و میدان تاج گذاری نیز نام میدان امام خمینی(ره) را به خود میگیرد. با شروع جنگ تحمیلی در سال ۱۳۵۹ کارهای عمرانی تقریباً متوقف میشود و عکسی که از میدان در دهه ۱۳۶۰ در دست است میدان تغییر خاصی پیدا نکرده و تنها نماد پهلوی از وسط میدان برداشته شده است.
در دهه ۱۳۷۰ باز میدان همان حالت پیش را دارد و تغییری در آن دیده نمیشود تنها درختان هستند که بزرگ شدهاند و در تصویری که برای این دهه انتخاب شده، رودخانه روان طغیان کرده و میدان را سیلاب فراگرفته است. این سیل بخشی از محله سیدحشمت را نیز زیر آب میبرد.
شهر اسلام آباد محل عبور چند نهر و رودخانه است که سیل ۱۳۵۱ بزرگترین سیل یک قرن اخیر این شهر بوده که محلهی سیدحشمت را زیر آب میبرد و به دستور کاظم شهریاری شهردار وقت به مردم سیل زده زمین رایگان _پشت محله شاهعباسی_ داده میشود که بخاطر قدرشناسی، مردم این محله را شهریارشهر مینامند.
در دهه ۱۳۸۰ میدان امام تغییر آنچنانی به خود نمیبیند تنها از لحاظ کیفیت چمن و جدولگذاری و گاهاً در فصل بهار گلکاری میشود. اما در اوایل دهه ۱۳۹۰ در زمان شهرداری صادق باقری میدان صاحب یک المان فلزی با رنگ قرمز میشود که هیچ نسبتی با هویت شهر ندارد و بصورت آماده خریداری شده و در وسط میدان نصب میگردد.(که این المان بعدها جابجا میشود و اکنون در وسط میدان فردوسی قرار گرفته است.)
در سال ۱۳۸۹ شهرداری وقت (علی حمیدیتبار) قصد دارد برای رفع ترافیک میدان پروژه پل روگذر را از روی میدان امام اجرا نماید. که این طرح با مخالفت هنرمندان و دوستداران میراث تاریخی شهر مواجه میشود و در نهایت متوقف میگردد. در این سال تمام میدان تخریب میگردد و تنها درختان آن باقی میماند. بعد از شکست این طرح دوباره میدان سرجای خود احیاء میشود. اما این بار طرح آبنما بصورت کوچکتر در میدان اجرا میگردد.
با آغاز قرن جدید در سال ۱۴۰۳ در زمان شهرداری بهنام افشین روی آبنمای وسط میدان المان نوری نصب میشود که تنها در شب زیبایی دارد و در روز هیچ جذابیتی برای شهروندان ندارد.
همانطور که آمد میدان در این یک قرن گذشته بارها تغییر میکند، اما همچنان الگوی درست و ماندگاری به عنوان نماد اصلی و هویت این شهر پیدا نکرده است و در یک سرگردانی هویتی به سر میبرد.
دیدگاه کاربران