آگاهی و دانش سیاسی پیش شرط توسعه/ لقمان قنبری

کسب اگاهی سیاسی پیش شرط تربیت سیاسی است حتی برای خروج از سیاست زده گی فعلی نیازمند اموزش و ارتقاء اگاهی سیاسی هستیم. به طور کلی اینده پیشرفت و توسعه ایران به میزان قابل توجهی به جایگاه دانش و اگاهی مدنی در میان مسئولین و شهروندان بستگی دارد.
آگاهی شهروندان از امور سیاسی جامعه خویش به همراه آگاهی از مکانیزم¬های اثرگذاری بر آنها، می توان زمینه¬ساز ایجاد سرمایه سیاسی شهروندان و به تبع رشد فرهنگ سیاسی مدنی و در نهایت مردم سالاری شود. اساساً دموكراتيزه كردن ساختار سياسي و برپا داشتن نهادهاي اجتماعي و سياسي، بدون داشتن نگرش¬ها و ارزش¬هاي دموكراتيك محقق نمی شود. بعلاوه آگاهی پیش شرط ایجاد مسئولیت مدنی می شود. قطب مقابل آگاهی و فرهنگ مدنی، فرهنگ چشم¬پوشی، سیاست بی¬تفاوتی و شکل¬گیری نگرش فرصت طلبانه در شهروندان و نخبگان سیاسی است. بنابراین آگاهي مدنی به عنوان سرمایه اجتماعی موجب افزايش اعتماد به نفس و احساس مسئوليت پذيري و در نتيجه افزايش مشاركت اجتماعي و نظارت همگانی مي شود.
اما داده¬هاي پژوهش¬هاي تجربي نشان مي دهند كه، در مجموع، دانش و آگاهي سياسي ايرانيان در سطح پاييني قرار دارد. چنين قضيه¬اي از ميزان دنبال كردن اخبار و اطلاعات سياسي توسط مردم نمايان مي شود. داده¬هاي دو پيمايش ملي در سال¬های 1379 و 1382 نشان مي دهند كه حدود 70 درصد از پاسخ گويان به ميزان كم و تا حدودي اخبار و اطلاعات سياسي را دنبال مي كنند(بابایی فرد، 1389). آگاهي و شناخت به معني داشتن اطلاع از گروه، جامعه و اعضاي جامعه است. اين مؤلفه يكي از پيش شرط¬هاي اعتماد نیز تلقي مي شود و يكي از شرط هاي لازم جهت مشاركت سیاسی مي باشد. آگاهي مدنی شامل مجموعه افكار، عقايد و حساسيت نسبت به زندگي اجتماعي و سياسي و توجه به هر چيزي كه در وسيع¬ترين معنا به امور عمومي اطلاق مي شود. اگاهی مدنی برساخته ذهنی-شناختی و پیش شریط اساسی برای برپایی حکمرانی خوب و دموکراسی محسوب می شود. آگاهی سیاسی یعنی فهم از چگونگی زیستن با دیگران و شناخت حقوق سیاسی و تکالیف سیاسی خود و داشتن مسئولیت در مقابل اجتماعی که در آن زندگی می کنید. آگاهی سیاسی راستین، ذهن را سیقل داده و فرد را آماده شندین عقیده و ارمان دیگری بدون اینکه لزوما به عقاید طرف مقابل موافق با مخالف باشد، می کند. این رویه ذهن را گشاده کرده و به جهان تک بعدی نگاه نمی کند و اتفاقا بردباری سیاسی نیز نتیجه رشد و نمود این ذهنیت است. آکاهی مدنی نتیجه کسب دانش، تجربه و خوب دیدن و خوب شنیدن است. اگاهی مدنی یک روزه دست یافتنی نیست. اگر می بینید که در عرصه عمل سیاسی سیاست¬مدارن جامعه ما خیلی از وقت خود را مصروف حل سوء تفاهم های زبانی و بازی¬های سیاسی در میان خود می کنند و یا بعضا سیاست مدارن ما در عرصه¬هایی دارای مواضع تنش زا هستند این مسئله به فقدان اکاهی سیاسی برمی گردد و یا اگر می بینید که افراد جامعه ما نگاه سیاه و سفید به عرصه سیاست و شخصیت¬های سیاسی کشور دارند این هم به مسئله فقدان اگاهی مدنی و سیاسی بر می گردد. بنابراین کسب اگاهی سیاسی پیش شرط تربیت سیاسی است حتی برای خروج از سیاست زدگی فعلی نیازمند اموزش و ارتقاء اگاهی سیاسی هستیم. به طور کلی اینده پیشرفت و توسعه ایران به میزان جایگاه دانش و اگاهی مدنی در میان مسئولین و شهروندان بستگی دارد.