آنفلوانزا، کرونا یا سرماخوردگی؟ علائم خطر تب و سرفه

با سرد شدن هوا در آبان، فصل بیماریهای تنفسی هم شروع میشود. هر سال در همین ماهها، خبرهای افزایش مبتلایان به آنفلوانزا و بستری شدن بیماران تنفسی منتشر میشود. مدرسهها، ادارات و وسایل نقلیه عمومی شلوغاند و ویروسها راحتتر بین آدمها جابهجا میشوند.
بیشتر تبها و سرفههای پاییزی، چه از سرماخوردگی باشند، چه از آنفلوانزا و چه از کرونا، در خانه و در طول یک تا دو هفته خوب میشوند. اما در گروهی از بیماران، این بیماریها به ذاتالریه و بستری شدن میرسند. نکته اصلی این است که علائم هشدار را بشناسید.
سه بیماری، علائم شبیه به هم
|
علامت |
سرماخوردگی |
آنفلوانزا |
کرونا |
|---|---|---|---|
|
شروع |
آهسته |
ناگهانی؛ معمولاً در چند ساعت |
آهسته یا ناگهانی |
|
تب |
کم یا بدون تب |
شایع و اغلب بالا |
شایع |
|
بدندرد و درد عضلات |
خفیف |
شدید و شایع |
شایع |
|
خستگی |
خفیف |
شدید؛ ممکن است چند هفته بماند |
شایع؛ گاهی طولانی |
|
آبریزش و گرفتگی بینی |
بسیار شایع |
گاهی |
گاهی |
|
گلودرد |
شایع |
گاهی |
شایع |
|
از دست دادن بو یا مزه |
نادر |
نادر |
گاهی |
این جدول فقط یک راهنمای کلی است. علائم این سه بیماری آنقدر به هم شبیه است که حتی پزشک هم گاهی بدون آزمایش نمیتواند آنها را از هم جدا کند. برای بیشتر افراد سالم، دانستن نوع دقیق ویروس مراقبت را تغییر نمیدهد. اما برای افراد پرخطر، تشخیص آنفلوانزا اهمیت دارد؛ چون داروی ضدویروس آنفلوانزا اگر زود شروع شود، بیشترین اثر را دارد.
تست لازم است؟
برای بیشتر جوانان و میانسالان سالمی که علائم خفیف دارند، تست معمولاً تصمیم درمانی را تغییر نمیدهد. تست زمانی ارزش بیشتری دارد که بیمار در یکی از گروههای پرخطر باشد، باردار باشد، با یک فرد پرخطر زندگی کند یا پزشک بخواهد درباره شروع داروی ضدویروس تصمیم بگیرد. تستهای خانگی کرونا اگر منفی باشند، کرونا را کاملاً رد نمیکنند؛ بهخصوص در روزهای اول بیماری.
مراقبت در خانه

- استراحت و مایعات کافی: آب، چای کمرنگ، سوپ و آبمیوه طبیعی.
- کنترل تب و درد: استامینوفن یا ایبوپروفن به اندازه مجاز. دوز این داروها را برای کودکان بر اساس وزن تنظیم کنید.
- سرفه: در بزرگسالان و کودکان بالای یک سال، یک قاشق عسل قبل از خواب ممکن است سرفه را کمتر کند. به کودک زیر یک سال عسل ندهید.
- گرفتگی بینی: شستشوی بینی با سرم نمکی و بخور آب گرم.
- در خانه بمانید: تا ۲۴ ساعت بعد از قطع تب بدون مصرف تببر، سر کار یا مدرسه نروید. اگر مجبورید بیرون بروید، ماسک بزنید.
آنتیبیوتیک نخورید
سرماخوردگی، آنفلوانزا و کرونا هر سه ویروسیاند و آنتیبیوتیک روی ویروس اثری ندارد. مصرف بیدلیل آنتیبیوتیک فقط عوارض گوارشی و حساسیت دارویی ایجاد میکند و باکتریها را به دارو مقاوم میکند. آنتیبیوتیک زمانی لازم است که پزشک عفونت باکتریایی، مثل ذاتالریه باکتریایی یا عفونت گوش، تشخیص داده باشد.
به کودکان و نوجوانان آسپرین ندهید
مصرف آسپرین در کودکان و نوجوانانی که آنفلوانزا یا آبلهمرغان دارند، با سندرم ری، یک بیماری نادر اما خطرناک کبد و مغز، ارتباط دارد.
چه کسانی در خطر بیشتری هستند؟
سازمان جهانی بهداشت این گروهها را در خطر بیشتر عوارض آنفلوانزا میداند:
- افراد ۶۵ سال و بالاتر
- کودکان زیر ۵ سال، بهخصوص زیر ۲ سال
- زنان باردار
- افرادی که بیماریهای مزمن قلب، ریه، کلیه، کبد، دیابت یا آسم دارند
- افرادی که سیستم ایمنی ضعیف دارند؛ مثلاً به خاطر شیمیدرمانی یا مصرف داروهای سرکوبکننده ایمنی
اگر خودتان یا یکی از اعضای خانواده در این گروهها هستید و علائم آنفلوانزا شروع شده، همان روزهای اول با پزشک مشورت کنید. داروی ضدویروس آنفلوانزا اگر در ۴۸ ساعت اول بیماری شروع شود، بیشترین اثر را دارد و فقط با نسخه پزشک مصرف میشود. بزرگسالانی که بیماری مزمن دارند، بهتر است درمان را با متخصص بیماریهای داخلی یا پزشک معالج خود هماهنگ کنند.
علائم هشدار در بزرگسالان
در این موارد فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید:
- تنگی نفس یا نفس زدن در حال استراحت
- درد یا فشار مداوم قفسه سینه
- گیجی یا خوابآلودگی غیرعادی
- سرگیجه شدید یا ناتوانی در ایستادن
- کم شدن شدید ادرار
- تبی که بیشتر از سه روز ادامه دارد
- علائمی که بهتر شده و دوباره با تب و سرفه شدیدتر برگشته است
- بدتر شدن بیماریهای زمینهای مثل آسم یا نارسایی قلب
علائم هشدار در کودکان
کودکان، بهخصوص کودکان کوچک، ممکن است خیلی سریع حالشان بد شود. در این موارد کودک را فوراً به پزشک یا اورژانس برسانید:
- تنفس تند یا سخت؛ فرو رفتن پوست بین دندهها یا زیر گردن هنگام نفس کشیدن
- کبودی لبها یا صورت
- نخوردن مایعات و ادرار نکردن به مدت ۸ ساعت یا بیشتر
- خوابآلودگی شدید؛ کودکی که بهسختی بیدار میشود یا بازی نمیکند
- تب ۳۸ درجه یا بیشتر در نوزاد زیر سه ماه
- تشنج
- تب همراه با دانههای پوستی که با فشار رنگشان از بین نمیرود
- گوشدردی که با تب ادامه دارد، یا ترشح از گوش
برای تبهای معمولی، گوشدرد و سرفهای که چند روز ادامه پیدا کرده، بررسی توسط پزشک اطفال یا پزشک خانواده لازم است.
واکسن آنفلوانزا؛ هنوز دیر نیست

بهترین زمان واکسن آنفلوانزا قبل از شروع فصل، یعنی مهر و اوایل آبان است. اما تا وقتی ویروس در جامعه در گردش است، تزریق واکسن هنوز فایده دارد. واکسن آنفلوانزا باید هر سال زده شود، چون ویروس هر سال تغییر میکند و ترکیب واکسن هم بهروز میشود. سازمان جهانی بهداشت تزریق سالانه واکسن را بهخصوص برای گروههای پرخطر و کارکنان بهداشت و درمان توصیه میکند. واکسن آنفلوانزا جلوی همه موارد بیماری را نمیگیرد، اما احتمال بیماری شدید و بستری شدن را کم میکند.
پیشگیری در خانه و محل کار
- دستها را دستکم ۲۰ ثانیه با آب و صابون بشویید؛ بهخصوص قبل از غذا و بعد از رفتوآمد در جاهای شلوغ.
- هنگام سرفه و عطسه، دهان و بینی را با آرنج یا دستمال بپوشانید و دستمال را دور بیندازید.
- اتاقها را روزی چند بار، حتی در روزهای سرد، چند دقیقه تهویه کنید. در خانههایی که بخاری روشن است و پنجرهها همیشه بستهاند، ویروسها راحتتر بین اعضای خانواده پخش میشوند.
- کودک بیمار را به مدرسه یا مهدکودک نفرستید.
- اگر بیمار هستید و مجبورید در جای شلوغ باشید، ماسک بزنید.
بعد از بیماری
خستگی و سرفه ممکن است تا دو سه هفته بعد از آنفلوانزا یا کرونا باقی بماند. فعالیتهای سنگین و ورزش را آرامآرام از سر بگیرید. اگر سرفه بیش از سه هفته طول کشید، یا خلط خونی، تب دوباره یا کاهش وزن دارید، به پزشک مراجعه کنید.
سرماخوردهاید؟ بدون رفتن به مطب شلوغ با پزشک حرف بزنید
وقتی تب و بدندرد دارید، نشستن در مطب شلوغ هم برای خودتان سخت است و هم ممکن است بیماری را به دیگران منتقل کند. مشاوره تلفنی با پزشک در دکتریاب برای سرماخوردگی، آنفلوانزا و کرونا راه مناسبی است. در این سرویس، پزشک عمومی تلفنی علائم شما را بررسی میکند، درباره مراقبت در خانه راهنمایی میکند و در صورت نیاز، نسخه یا آزمایش مینویسد. مشاوره تلفنی برای افراد مسنتر و ساکنان مناطقی که اینترنت ضعیفی دارند هم مناسب است؛ چون فقط یک تماس صوتی لازم دارد. برخی پزشکان دکتریاب شبها و روزهای تعطیل هم پاسخ میدهند و اگر تماس برقرار نشود، هزینه برگردانده میشود.
اگر هر یک از علائم هشدار بالا را دارید، مشاوره تلفنی کافی نیست؛ مستقیم به اورژانس بروید یا با ۱۱۵ تماس بگیرید.
دیدگاه کاربران