تشکیل یک ائتلاف سیاسی جدید کردی در دیاربکر

شماری از احزاب، جریان‌های سیاسی و شخصیت‌های مستقل کرد در دیاربکر، تشکیل «ائتلاف ملی کردستان» با نام کردی «HEVBENDÎ» را اعلام کردند. این ائتلاف، به‌رسمیت‌شناختن هویت و حقوق جمعی کردها، رسمیت‌یافتن زبان کردی، برخورداری کردها از موقعیت سیاسی و گسترش همکاری میان جریان‌های کردی را از اهداف اصلی خود معرفی کرد.

به گزارش کردپرس، ائتلاف سیاسی جدیدی با نام «ائتلاف ملی کردستان» و نام اختصاری «HEVBENDÎ» در دیاربکر تشکیل شد. تأسیس این ائتلاف در کنفرانسی با حضور ۱۷۰ سیاست‌مدار کرد در روز هفتم نوامبر ۲۰۲۶ به تصویب رسید و دو روز بعد، نهم نوامبر، در یک نشست خبری در هتل میتانی منطقه ینی‌شهر دیاربکر رسماً به افکار عمومی اعلام شد.

براساس بیانیه پایانی، «ابتکار ملی کردستان»، PÊLKURD، حزب دموکرات کردستان–باکور (PDK-BAKUR)، حزب سوسیالیست کردستان (PSK)، حزب میهن‌پرستان کردستان (PWK)، جنبش VEJÎN و شماری از شخصیت‌های مستقل کردستانی از اعضای مؤسس این ائتلاف هستند.

ائتلاف HEVBENDÎ یک حزب سیاسی جدید نیست، بلکه ائتلافی متشکل از احزاب، جنبش‌ها، نهادهای اجتماعی و چهره‌های مستقل کرد است که اعضای آن با حفظ ساختار و هویت سیاسی خود، در چارچوب برنامه‌ای مشترک فعالیت خواهند کرد.

روند تشکیل ائتلاف

فرایند شکل‌گیری این ائتلاف از چهاردهم مارس ۲۰۲۶ و برگزاری «کنفرانس وحدت ملی کردستان» در دیاربکر آغاز شد. پس از آن، نمایندگان احزاب و جریان‌های مشارکت‌کننده در شهرهای مختلف جلساتی برگزار کردند و درباره برنامه سیاسی، اصول همکاری و ساختار داخلی ائتلاف به گفت‌وگو پرداختند.

آخرین نشست این روند روز هفتم نوامبر در دیاربکر برگزار شد. کنفرانس با خواندن سرود «ای رقیب» و ادای احترام به جان‌باختگان کرد آغاز شد و بنا بر تصمیم کمیسیون آماده‌سازی، خبرنگاران اجازه حضور در نشست را نداشتند.

در جریان کنفرانس، پیش‌نویس برنامه سیاسی و آیین‌نامه داخلی HEVBENDÎ بررسی شد و پس از دریافت دیدگاه‌ها و پیشنهادهای شرکت‌کنندگان، هر دو سند با رأی موافق همه حاضران به تصویب رسید.

تشکیل مجلس ۵۱ نفره

شرکت‌کنندگان در کنفرانس، یک مجلس ۵۱ نفره متشکل از نمایندگان احزاب، گروه‌ها، جنبش‌های سیاسی، نهادهای اجتماعی و شخصیت‌های مستقل انتخاب کردند.

براساس ساختار اعلام‌شده، مجلس HEVBENDÎ در نخستین نشست خود یک هیئت اجرایی ۹ نفره انتخاب خواهد کرد. این هیئت موظف است با توجه به پیشنهادهای مطرح‌شده در کنفرانس، برنامه مشترک فعالیت ائتلاف را تدوین کند.

فعالیت نهادها و ارکان این ائتلاف نیز براساس آیین‌نامه داخلی و مصوبات کنفرانس تنظیم خواهد شد.

چهره‌های حاضر در نشست معرفی

در نشست خبری اعلام موجودیت ائتلاف، بایرام بوزیل، رئیس حزب سوسیالیست کردستان؛ مصطفی اوزچلیک، رئیس حزب میهن‌پرستان کردستان؛ فؤاد اونن، از مدیران PÊLKURD؛ علی آیدین، نماینده PDK-BAKUR؛ فرهاد آزاد، نماینده جنبش VEJÎN؛ سِوگی چلیک، نماینده ابتکار ملی کردستان و علی اونجو، نماینده شخصیت‌های مستقل کردستانی حضور داشتند.

مصطفی اوزچلیک بیانیه پایانی کنفرانس را به زبان کردی خواند. متن بیانیه در نشست معرفی ائتلاف به زبان‌های کردی کرمانجی، زازا و ترکی در اختیار افکار عمومی قرار گرفت.

اهداف اعلام‌شده HEVBENDÎ

در بیانیه تأسیس، حقوق ملی و اجتماعی کردها، حقوق بنیادین ناشی از ملت‌بودن توصیف شد. مؤسسان ائتلاف اعلام کردند کردها نیز مانند دیگر اقوام باید بتوانند بدون مانع از حقوق خود استفاده کنند، سرنوشتشان را تعیین کنند، دارای موقعیت سیاسی باشند و خود را اداره کنند.

ائتلاف ملی کردستان، تحقق این مطالبات براساس اصول برابری، آزادی، دموکراسی و حاکمیت قانون را هدف اصلی خود اعلام کرد.

در بیانیه همچنین آمده است که جریان‌های حاضر در ائتلاف، با وجود تفاوت‌های سیاسی و فکری، هویت و استقلال سازمانی خود را حفظ خواهند کرد و براساس برابری، احترام متقابل، مشارکت دموکراتیک و اهداف ملی مشترک همکاری خواهند داشت.

HEVBENDÎ اعلام کرد درهای این ائتلاف به روی همه احزاب، نهادهای اجتماعی، روشنفکران، شخصیت‌های مستقل و جریان‌هایی که موجودیت ملی و حقوق کردها را به رسمیت بشناسند، باز خواهد بود.

هویت، زبان و موقعیت سیاسی کردها

بایرام بوزیل، رئیس حزب سوسیالیست کردستان، در گفت‌وگو با خبرگزاری آنکا، ایجاد وحدت میان جریان‌های سیاسی کرد را مسئله‌ای حیاتی توصیف کرد و گفت هدف ائتلاف، انتقال مطالبات بنیادین کردها به بستری سیاسی و مشترک است.

او سه مطالبه را در اولویت برنامه‌های ائتلاف قرار داد: به‌رسمیت‌شناختن هویت کردها و تضمین آن در قانون اساسی، پذیرفته‌شدن زبان کردی به‌عنوان زبان رسمی و آموزشی و برخورداری کردها از یک موقعیت سیاسی و حقوقی.

بوزیل گفت موقعیت مورد مطالبه کردها می‌تواند در داخل مرزهای ترکیه، در قالب نظام فدرالی یا مدلی دیگر تأمین شود و شکل دقیق آن باید از راه‌های سیاسی و دموکراتیک مورد بحث قرار گیرد.

او تأکید کرد تشکیل HEVBENDÎ اقدامی علیه حزب یا جنبش سیاسی مشخصی نیست و این ائتلاف قصد دارد برای دستیابی به حقوق ملی و دموکراتیک کردها و تضمین این حقوق در قانون اساسی فعالیت کند.

موضع ائتلاف درباره روند خلع سلاح

رئیس حزب سوسیالیست کردستان درباره روند خلع سلاح نیز گفت پایان فعالیت مسلحانه به‌تنهایی نمی‌تواند مسئله کرد را حل کند، اما می‌تواند فضای تنفس و فعالیت گسترده‌تری برای سیاست مدنی ایجاد کند.

او راه‌حل پایدار مسئله کرد را منوط به تأمین برابری، عدالت و حقوق سیاسی دانست و تأکید کرد مطالبات کردها باید از طریق سازوکارهای سیاسی و حقوقی پیگیری شود.

مخالفت با رویکردهای «ادغام‌گرایانه»

در بیانیه پایانی کنفرانس آمده است که ائتلاف، رویکردهایی را که موجودیت ملی، حقوق جمعی و اراده کردها برای تعیین سرنوشت خود را به رسمیت نمی‌شناسند یا می‌کوشند این حقوق را در پروژه‌های سیاسی دیگر بی‌اثر کنند، نمی‌پذیرد.

مؤسسان HEVBENDÎ اعلام کردند شرط اساسی برای هرگونه ائتلاف و همکاری، به‌رسمیت‌شناختن موجودیت، حقوق ملی و اراده آزاد کردها و احترام به این حقوق است.

این ائتلاف همچنین گسترش گفت‌وگو و همبستگی با نیروهای سیاسی کرد در بخش‌های مختلف کردستان، دفاع از حقوق کردها براساس حقوق بین‌الملل و تقویت فعالیت‌های دیپلماتیک را ضروری دانست.

فراخوان برای گسترش وحدت کردی

ائتلاف ملی کردستان در پایان بیانیه خود از احزاب، سازمان‌های اجتماعی، روشنفکران، رهبران فکری، شخصیت‌های مستقل و دیگر اقشار جامعه کرد خواست به این روند بپیوندند.

در این فراخوان آمده است: «به‌جای عمیق‌ترکردن اختلاف‌ها، نقاط مشترک خود را تقویت کنیم؛ وحدت ملی را براساس برابری، آزادی، قانون و احترام متقابل گسترش دهیم و آینده کردستان را با اراده مشترک، همبستگی دموکراتیک و فرهنگ همکاری بسازیم.»

مطالعه بیشتر

خبر قبلی و بعدی