زنان کرد سوریه نگران حذف شدن از ساختار نظامی
به گزارش کردپرس، به نقل از خبرگزاری مدیالاین آمریکا، بیش از ۱۵۰۰ نیروی یگانهای مدافع زنان سوریه، موسوم به ی.پ.ژ، در شرایطی به دنبال یافتن جایگاهی در ساختارهای نظامی و امنیتی جدید سوریه هستند که روند ادغام نیروهای سوریه دموکراتیک در نهادهای دولت مرکزی، آینده این نیروی زنانه را با ابهام روبهرو کرده است.
به گزارش «مدیا لاین»، ی.پ.ژ پس از انحلال نیروهای سوریه دموکراتیک به عنوان یک نیروی نظامی مستقل، تلاش میکند اعضای خود را به صورت سازمانیافته وارد ساختارهای نظامی و امنیتی دولت سوریه کند. با این حال، درخواست این نیرو برای پیوستن به ارتش سوریه در قالب یک تیپ یا گردان مستقل زنان رد شده و اکنون احتمال پیوستن نیروهای ی.پ.ژ به نیروهای عملیات ویژه وزارت کشور سوریه در حال بررسی است.
نوروز احمد، فرمانده ی.پ.ژ، گفت این نیرو خواهان ورود به ارتش سوریه است، زیرا سالها تجربه جنگ و آموزش نظامی دارد. او در گفتوگو با رویترز اظهار کرد: «ما قصد داشتیم به ارتش بپیوندیم، زیرا نیروهای ما تجربه و تخصصی دارند که به آنها امکان میدهد به صورت سازمانیافته و در قالب یک تیپ یا گردان مستقل از خود دفاع کنند.»
احمد گفت ی.پ.ژ بیش از ۱۵۰۰ نیرو دارد و اکنون درباره امکان پیوستن این نیروها به وزارت کشور سوریه به عنوان یک مجموعه واحد گفتوگو میکند. به گفته او، قرار است پاسخ دمشق درباره این پیشنهاد در روزهای آینده مشخص شود.
اما نگرانی نیروهای ی.پ.ژ تنها به چگونگی تعیین محل خدمت یا دریافت درجه نظامی محدود نمیشود. فرماندهان این نیرو میگویند پراکنده شدن زنان در واحدهای مختلف میتواند ساختار سازمانی ی.پ.ژ را که طی سالها جنگ با داعش شکل گرفته است، از بین ببرد.
یکی از نیروهای کرد که با نام «هفرین جوان» برای حفظ هویتش با مدیا لاین گفتوگو کرده، درباره احساس زنان ی.پ.ژ نسبت به روند ادغام گفت: «وقتی میشنویم مردان وارد ارتش میشوند، اما به ما گفته میشود جایی برایمان نیست، طبیعی است که احساس کنیم کنار گذاشته شدهایم.» او افزود که اعضای ی.پ.ژ «سالها جنگیدند و آموزش دیدند» و تجربه نظامی آنان نمیتواند به سادگی نادیده گرفته شود.
ی.پ.ژ در جریان جنگ داخلی سوریه تشکیل شد و در کنار نیروهای سوریه دموکراتیک و با حمایت آمریکا در عملیاتهای متعدد علیه داعش مشارکت کرد. حضور زنان در صفوف این نیرو و نقش آنان در نبرد با داعش، ی.پ.ژ را به یکی از شناختهشدهترین نیروهای نظامی زن در جنگ سوریه تبدیل کرد.
اکنون اما این سابقه نظامی با تلاش دمشق برای قرار دادن تمامی نیروهای مسلح سوریه زیر یک فرماندهی ملی در تقابل قرار گرفته است.
یکی دیگر از نیروهای کرد که نامش فاش نشده است، گفت اختلاف درباره ساختار یگان یا فرماندهی آن میتواند از طریق مذاکره حل شود، اما اگر پیام دمشق این باشد که اساساً جایی برای زنان در ارتش وجود ندارد، مسئله بسیار جدیتر خواهد شد. به گفته او، زنان ی.پ.ژ میخواهند بخشی از نهادهای دولتی باشند، اما نمیخواهند در ازای ورود به ساختار دولت، تمام دستاوردهایی را که طی سالهای گذشته ایجاد کردهاند از دست بدهند.
وزارتخانههای دفاع و کشور سوریه در پاسخ به پرسشهای رویترز درباره مذاکرات با ی.پ.ژ اظهارنظر فوری نکردند. با این حال، نورالدین البابا، سخنگوی وزارت کشور سوریه، به شبکه روداو گفت نیروهای ی.پ.ژ در این وزارتخانه پذیرفته خواهند شد، هرچند درباره وظایف آنها یا امکان فعالیت به عنوان یک نیروی یکپارچه توضیحی ارائه نکرد.
برای بخشی از نیروهای ی.پ.ژ، مسئله اصلی حفظ هویت جمعی این تشکیلات است. گوکسو عفرین، یکی از نیروهای ی.پ.ژ، به مدیا لاین گفت: «آنها همیشه زنان را ضعیف میبینند.» او تأکید کرد که این زنان قدرت خود را از مردان یا دولت کنونی نمیگیرند و بر حفظ هویت مستقل خود اصرار دارند.
یکی دیگر از فرماندهان کرد نیز بر ضرورت تضمین جایگاه زنان در قانون اساسی سوریه تأکید کرد و گفت: «ما منتظر نماندیم تا امروز کسی از ما دفاع کند؛ ما زنان از خودمان دفاع کردیم.»
از این منظر، مذاکرات درباره آینده ی.پ.ژ صرفاً مذاکرهای درباره نحوه جذب چند هزار نیروی نظامی در ساختار دولت نیست؛ بلکه بحث بر سر این است که آیا زنان کرد سوریه میتوانند هویت و سازمانی را که طی بیش از یک دهه جنگ ایجاد کردهاند، در چارچوب دولت جدید نیز حفظ کنند یا خیر.
یکی از نیروهای ی.پ.ژ در همین زمینه تأکید کرد که اعضای این نیرو خواهان رویارویی با دولت سوریه نیستند و نمیخواهند خارج از نهادهای دولتی باقی بمانند، اما در عین حال نمیخواهند «بهای ادغام، پایان موجودیت ما به عنوان یک نیروی سازمانیافته زنانه باشد».
این نگرانی در شرایطی مطرح میشود که احمد الشرع، رئیسجمهور سوریه، پس از انحلال نیروهای سوریه دموکراتیک در ۲۵ اوت تلاش میکند ساختارهای نظامی و امنیتی پراکنده کشور را زیر فرماندهی دولت مرکزی قرار دهد. بر اساس توافق ادغام، نیروهای نظامی و امنیتی سوریه دموکراتیک قرار است پس از طی روندهای مربوط به بررسیهای امنیتی، به صورت فردی وارد وزارتخانههای دفاع و کشور شوند؛ مسئلهای که میتواند با خواسته ی.پ.ژ برای حفظ ساختار جمعی خود در تضاد قرار گیرد.
پیشنهاد پیوستن ی.پ.ژ به نیروهای عملیات ویژه وزارت کشور میتواند راهی میانه برای حل این اختلاف باشد؛ زیرا از یک سو ورود زنان کرد به ساختار رسمی دولت را امکانپذیر میکند و از سوی دیگر، احتمال حفظ بخشی از انسجام سازمانی و بهرهگیری از تجربه نظامی آنان را فراهم میسازد. با این حال، هنوز مشخص نیست دمشق با ادامه فعالیت ی.پ.ژ به عنوان یک مجموعه منسجم موافقت خواهد کرد یا خیر.
مسئله ی.پ.ژ همچنین بخشی از چالش گستردهتر دولت جدید سوریه برای ایجاد یک ساختار نظامی واحد در کشوری است که گروههای مختلف قومی، مذهبی و سیاسی طی سالهای جنگ، ساختارهای امنیتی و نظامی خاص خود را ایجاد کردهاند.
کردها، دروزها، علویها، مسیحیان، قبایل عرب و نیروهای مخالف سابق حکومت بشار اسد هرکدام تجربه متفاوتی از جنگ و حکومت گذشته دارند. از این رو، همانگونه که مدیا لاین گزارش میدهد، ساختن سوریهای یکپارچه تنها با انحلال فرماندهیهای رقیب امکانپذیر نیست؛ بلکه به نهادهایی نیاز دارد که اقلیتها باور داشته باشند قادر به حفاظت از آنان و تضمین حقوقشان هستند.
در چنین شرایطی، سرنوشت ی.پ.ژ میتواند به یکی از آزمونهای مهم رویکرد دمشق نسبت به زنان کرد و نیروهای نظامی کرد در سوریه جدید تبدیل شود. زنانی که زمانی برای دفاع از مناطق خود و شکست داعش سلاح به دست گرفتند، اکنون در برابر دولت جدید سوریه با پرسشی متفاوت روبهرو هستند: آیا میتوانند بخشی از ارتش و نهادهای رسمی کشور باشند، بدون آنکه در این روند هویت و موجودیت سازمانیافته خود را از دست بدهند؟
دیدگاه کاربران