بدون آزادی اوجالان نمیتوان از موفقیت روند سخن گفت
به گزارش کردپرس، «جمیل باییک» رئیس مشترک شورای اجرایی کنفدرالیسم جوامع کردستان (KCK) در گفتوگو با خبرگزاری فرات درباره روند موسوم به «صلح و جامعه دموکراتیک» گفت عبدالله اوجالان آغازکننده و مسئول اصلی پیشبرد این روند است و مرحله کنونی نیز از بحث و گفتوگو وارد مرحله عملیاتی شده است؛ از این رو، به گفته وی، اوجالان باید بتواند نقشی فعال و مستقیم در اجرای روند داشته باشد. باییک تأکید کرد که بدون تأمین آزادی فیزیکی و فراهم شدن شرایط فعالیت آزادانه اوجالان، نمیتوان از پیشرفت یا موفقیت این روند سخن گفت.
باییک در ابتدای این گفتوگو به مراسم یادبود اعضای کشتهشده PKK و نیروهای کُرد در مناطق مختلف کردستان ترکیه اشاره کرد و گفت حضور گسترده مردم و خانوادههای جانباختگان در این مراسمها نشاندهنده پایبندی آنان به اهدافی است که این افراد برای آن جان خود را از دست دادهاند.
او مدعی شد دستاوردهای مربوط به «هویت، آزادی و دموکراسی» برای کُردها حاصل مبارزه نیروهایی است که در این راه کشته شدهاند و افزود برگزاری این مراسمها در شرایط کنونی، با توجه به احتمال مطرح شدن موضوع بازگشت نیروهای مسلح به ترکیه در صورت پیشرفت روند، ضروری بوده است تا از شکلگیری بحثها و گمانهزنیهای مختلف جلوگیری شود.
رئیس مشترک شورای اجرایی KCK همچنین گفت موضع خانوادههای جانباختگان در جامعه کردستان اهمیت تعیینکنندهای دارد و مشارکت گسترده مردم در مراسم یادبود نشان میدهد که جامعه کردستان همچنان از آرمانهای آزادی و دموکراسی حمایت میکند.
وی درباره چگونگی حفظ میراث کشتهشدگان این جنبش نیز گفت حفاظت از این میراث، به معنای ادامه تلاش برای ارزشها و اهداف آنان است. باییک تأکید کرد که به باور او، ایجاد یک جامعه دموکراتیک و سازمانیافته و تقویت ساختارهای اجتماعی مبتنی بر کمونها از راههای اصلی تحقق این اهداف است.
قانون چارچوب، آغاز روند است اما کافی نیست
باییک در بخش دیگری از گفتوگو به قانون چارچوب تصویبشده در ترکیه پرداخت؛ قانونی که به گفته او عمدتاً بر مسئله خلع سلاح متمرکز است. وی گفت KCK این قانون را رد نکرده، اما آن را ناکافی و محدود میداند.
او افزود این قانون را باید گام آغازین روند «صلح و جامعه دموکراتیک» تلقی کرد و اجرای آن نیز نباید بهصورت یکجانبه انجام شود، بلکه به گفته وی، باید در نتیجه گفتوگو و مذاکره میان دولت ترکیه، اوجالان و جنبش به مرحله اجرا درآید.
باییک گفت جنبش پیشتر آمادگی خود را برای کنار گذاشتن سلاح و مشارکت در زندگی سیاسی دموکراتیک اعلام کرده است، اما تأکید کرد چگونگی اجرای این روند اهمیت اساسی دارد.
وی گفت: «این روند فقط روند خلع سلاح نیست.» به گفته باییک، برای اینکه کنار گذاشتن سلاح معنای واقعی پیدا کند، باید همزمان گامهایی در مسیر دموکراتیک شدن ترکیه برداشته شود تا زمینه فعالیت سیاسی دموکراتیک فراهم شود.
او همچنین از زبان بهکاررفته در قانون انتقاد کرد و گفت در قانون باید بهروشنی مشخص میشد که خلع سلاح در چارچوب چه هدف و چه تغییرات سیاسی و دموکراتیکی انجام میشود. به گفته وی، محدود کردن هدف قانون به پایان دادن به «تروریسم» نمیتواند اهداف واقعی یک روند صلح و حل مسئله را بهطور کامل توضیح دهد.
باییک در عین حال گفت تصویب این قانون نشان میدهد که حکومت ترکیه وارد تعهدی برای تلاش جهت حل مسئلهای شده که بیش از نیم قرن ادامه داشته است. او تأکید کرد اگر روند با اقدامات دموکراتیک همراه نشود، ممکن است متوقف شود و در چنین شرایطی مسئولیت شکست آن متوجه حکومت خواهد بود.
«آزادی اوجالان شرط اساسی پیشرفت روند است»
باییک با اشاره به وضعیت عبدالله اوجالان گفت جایگاه و آزادی فیزیکی او برای KCK اهمیت اساسی دارد و برخورد با اوجالان را نمیتوان صرفاً مسئلهای شخصی دانست.
وی افزود: «مسئولیت آغاز این روند بر عهده آپو است. کسی که این روند را آغاز کرده اوست و تا زمانی که نتواند آزاد و بدون محدودیت فعالیت کند و پس از آن نیز آزادی فیزیکی او تأمین نشود، نمیتوان از پیشرفت و موفقیت این روند سخن گفت.»
باییک با اشاره به تصمیمات دوازدهمین کنگره PKK گفت پس از تصمیم برای انحلال PKK و پایان دادن به مبارزه مسلحانه علیه ترکیه، تصمیم گرفته شد که روند جدید با نقشآفرینی و مدیریت اوجالان پیش برود.
او افزود تا زمانی که این مسئله عملی نشود، نه جنبش آزادیخواه کردستان و نه جامعه کردستان قانع نخواهند شد که روند در مسیر درستی قرار دارد. به گفته باییک، روند اکنون از مرحله گفتوگو عبور کرده و وارد مرحله عملی شده و در این مرحله اوجالان باید نقشی فعال و اساسی داشته باشد.
باییک همچنین به سخنان دولت باغچهلی، رهبر حزب حرکت ملی ترکیه، درباره نقش اوجالان در هماهنگی روند صلح و سیاست اشاره کرد و گفت چنین اظهاراتی نشان میدهد که موضوع نقشآفرینی اوجالان در روند مورد پذیرش بخشی از حاکمیت ترکیه نیز قرار گرفته است.
وی گفت کمیتهای نیز برای پیگیری مراحل عملی روند تشکیل شده و مسائلی چون چگونگی و زمانبندی خلع سلاح، بازگشت نیروها به ترکیه و مشارکت آنان در زندگی سیاسی باید در چارچوب فعالیت این کمیته بررسی شود.
باییک با این حال، وضعیت کادرهای رهبری و شماری از اعضای ارشد جنبش را یکی از مسائل حلنشده دانست و گفت خارج ماندن آنان از چارچوب قانون، پرسشهای جدی درباره نحوه اجرای روند ایجاد کرده است.
حل مسئله کُرد بدون تغییرات دموکراتیک ممکن نیست
رئیس مشترک شورای اجرایی KCK در ادامه گفت مجلس ترکیه باید نقش تعیینکنندهای در تصویب قوانینی داشته باشد که بتواند زمینه حل پایدار مسئله کُرد را فراهم کند، اما سیاستمداران و همه جریانهای سیاسی ترکیه نیز باید بهطور مستقیم در حل این مسئله نقش بگیرند.
او گفت مسئله کُرد نباید همچنان صرفاً بهعنوان یک مسئله امنیتی مورد بررسی قرار گیرد و افزود سیاست ترکیه در دهههای گذشته نتوانسته با رویکردهای امنیتی راهحلی پایدار برای این مسئله پیدا کند.
باییک گفت برای حل مسئله، کُردها باید در چارچوب قانون و نظام حقوقی ترکیه جایگاه مشخصی داشته باشند. وی مدعی شد که قوانین و ساختار حقوقی کنونی ترکیه حقوق کُردها را بهطور کامل به رسمیت نمیشناسد و در مواردی نیز محدودیتهایی علیه فعالیت سیاسی، فرهنگی و زبانی کُردها وجود دارد.
او تأکید کرد که حل مسئله کُرد مستلزم برداشتن این محدودیتها و بهرسمیت شناختن حقوق کُردها در ساختار قانونی و حقوقی کشور است.
«بدون آزادی زبان و فرهنگ کُردی، صلح پایدار شکل نمیگیرد»
باییک در پاسخ به پرسشی درباره امکان برقراری صلح در شرایطی که زبان و فرهنگ کَُردی از آزادی کامل برخوردار نباشد، گفت کُردها باید در نظام حقوقی و قانونی ترکیه به رسمیت شناخته شوند.
وی افزود تا زمانی که حقوق کُردها به رسمیت شناخته نشود، مسئله کُرد حل نخواهد شد و صلح واقعی و پایدار نیز شکل نمیگیرد. به گفته او، در صورت نبود یک راهحل واقعی، تنشها و درگیریها نیز میتوانند ادامه پیدا کنند.
باییک تأکید کرد: «تا زمانی که موجودیت مردم کُرد به رسمیت شناخته نشود، زبان و فرهنگ کُردی آزاد نباشد و اراده سیاسی مردم کُرد و دموکراسی محلی مورد پذیرش قرار نگیرد، نمیتوان به صلح پایدار و حل مسئله دست یافت.»
او گفت به رسمیت شناختن موجودیت کُردها باید با به رسمیت شناختن حقوق آنان همراه باشد و محدودیتهای موجود در برابر زبان و فرهنگ کَُردی نیز برداشته شود.
تأکید بر نقش جشنوارههای فرهنگی کُردها در اروپا
باییک در بخش پایانی گفتوگو به برگزاری جشنوارههای فرهنگی کُردها در کشورهای اروپایی پرداخت و حضور گسترده کُردها در این برنامهها را دارای اهمیت فرهنگی و سیاسی دانست.
او گفت جامعه کردستان طی دهههای گذشته با سیاستهای آسیمیلاسیون و فشار بر فرهنگ کُردی مواجه بوده و از این رو، حفظ و گسترش فرهنگ، هنر و موسیقی کُردی اهمیت ویژهای دارد.
به گفته باییک، موسیقی، شعر، تئاتر، ادبیات و سینما در دهههای گذشته نقش مهمی در تقویت هویت فرهنگی کُردها ایفا کردهاند و جشنوارههای فرهنگی نیز به حفظ این هویت در میان کُردهای ساکن اروپا کمک میکنند.
وی با اشاره به برگزاری سیوچهارمین جشنواره فرهنگ کُردی در اروپا گفت این جشنوارهها علاوه بر نقش فرهنگی، به سازماندهی جامعه کردستان در خارج از کشور نیز کمک میکنند و مانع از بین رفتن هویت آنان در جوامع محل اقامتشان میشوند.
باییک در پایان خواستار مشارکت گسترده کَُردهای اروپا در جشنوارههای فرهنگی شد و این مشارکت را نوعی حمایت از روند «صلح و جامعه دموکراتیک» و تلاشهای سیاسی جریان متبوع خود دانست. او همچنین گفت جشنواره امسال به یاد جانباختگان جنبش کردستان برگزار میشود و حضور گسترده مردم میتواند نشانهای از ادامه حمایت از اهداف و آرمانهای آنان باشد.
دیدگاه کاربران