یک لوله، چند قیمت؛ چرا قیمت لوله مانیسمان در بازار تهران این‌قدر متفاوت است؟
کسی که این روزها برای خرید لوله مانیسمان (لوله فولادی بدون درز) از چند فروشنده در بازار تهران قیمت بگیرد، احتمالاً با اعدادی روبه‌رو می‌شود که فاصله‌شان با هم زیاد است. بررسی قیمت‌هایی که فروشندگان تهرانی در ده روز اخیر برای کالای یکسان اعلام کرده‌اند نشان می‌دهد فاصله ارزان‌ترین و گران‌ترین پیشنهاد برای یک قلم مشخص، به‌طور میانه حدود ۲۶ درصد است.
این فاصله در حالی دیده می‌شود که کل بازار هم در حرکت است. در فهرست قیمت روزانه آهن‌تودی، از تامین‌کنندگان تخصصی این کالا در بازار شادآباد، قیمت لوله‌های مانیسمان از ۱۳ مرداد تا میانه مهر ۱۴۰۵ به‌طور میانه حدود ۴۶ درصد افزایش یافته است.
دو ماه، حدود ۴۶ درصد
به‌عنوان نمونه، قیمت هر شاخه ۶ متری لوله مانیسمان ۲ اینچ رده ۴۰ وارداتی (بدون ارزش افزوده) از حدود ۷ میلیون و ۹۰ هزار تومان در ۱۳ مرداد، با چند پله افزایش در شهریور، به حدود ۱۰ میلیون و ۴۸۰ هزار تومان در ۱۱ مهر رسیده است؛ یعنی نزدیک به ۴۸ درصد رشد در کمتر از دو ماه. لوله ۴ اینچ رده ۴۰ وارداتی در همین بازه از حدود ۱۸ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان به ۳۰ میلیون تومان رسیده است.
شدت افزایش در همه گروه‌ها یکسان نبوده است. لوله‌های وارداتی رده ۲۰ و ۴۰ با میانه ۵۴ تا ۵۶ درصد بیشترین رشد را داشته‌اند و لوله رده ۴۰ تولید اهواز با حدود ۳۷ درصد، کمتر گران شده است. وابستگی بیشتر کالای وارداتی به نرخ ارز و هزینه حمل، توضیح رایج این تفاوت است.
چرا یک کالا چند قیمت دارد؟
برای لوله ۲ اینچ رده ۴۰ وارداتی، قیمت‌های اعلام‌شده شش فروشنده تهرانی در یک بازه کوتاه، از حدود ۸ میلیون و ۷۸۰ هزار تا حدود ۱۰ میلیون و ۴۸۰ هزار تومان برای هر شاخه بوده است؛ برای لوله ۲ و نیم اینچ همین رده، فاصله به ۳۴ درصد می‌رسد. بخشی از این فاصله واقعی است و بخشی فقط ظاهری. مهم‌ترین دلایل آن:
- برند و کشور سازنده: «وارداتی» یک برند نیست. لوله‌های چینی چند کارخانه مختلف و لوله‌های ایرانی (مانند اهواز، کاوه یا ابهر) با کیفیت مواد اولیه و استاندارد ساخت متفاوت، قیمت‌های متفاوتی دارند.
- ضخامت واقعی: رده (Schedule) ضخامت اسمی را تعیین می‌کند، اما استاندارد برای ضخامت و وزن تلرانس مجاز دارد. لوله‌ای که در کرانه پایین تلرانس ساخته شده، سبک‌تر و ارزان‌تر است.
- واحد قیمت: برخی فروشندگان کیلویی و برخی شاخه‌ای قیمت می‌دهند؛ برخی با ارزش افزوده و برخی بدون آن. مقایسه این اعداد بدون هم‌واحد کردن، اختلافی می‌سازد که واقعی نیست.
- مدارک و ضمانت: کالایی که با گواهی آزمایش کارخانه (MTC)، فاکتور رسمی و ضمانت عرضه می‌شود، هزینه‌هایی دارد که در قیمت دیده می‌شود.
- اعتبار قیمت: در بازاری که قیمت‌ها در چند روز چند پله جابه‌جا می‌شوند، قیمت دیروز یک فروشنده و قیمت امروز فروشنده دیگر قابل مقایسه نیستند.
توضیح مفصل‌تر هر یک از این عوامل و روش مقایسه پیشنهادها در گزارش دلایل اختلاف قیمت لوله مانیسمان بین فروشندگان آمده است.
خریدار چه باید بکند؟
توصیه فعالان بازار به خریداران پروژه‌ای ساده است: پیش از مقایسه قیمت، مشخصات را یکسان کنید. سایز، رده، برند یا کشور سازنده، طول شاخه، واحد قیمت (کیلویی یا شاخه‌ای) و وضعیت ارزش افزوده باید در همه استعلام‌ها یکی باشد. همچنین مدت اعتبار هر پیشنهاد را بپرسید و قیمت‌ها را در یک روز مقایسه کنید.
در بازاری با این میزان نوسان، دسترسی به قیمت به‌روز و تاریخ‌دار اهمیت بیشتری پیدا کرده است. برخی تامین‌کنندگان تخصصی، از جمله آهن‌تودی در بازار شادآباد تهران، جدول قیمت را به تفکیک سایز، رده و برند منتشر می‌کنند و نمودار تغییرات هر ردیف را هم نمایش می‌دهند؛ فهرست کامل قیمت روز لوله مانیسمان ایرانی و چینی با همین روش به‌روزرسانی می‌شود.
به گفته فعالان این بازار، تا زمانی که نرخ ارز و هزینه واردات ثبات پیدا نکند، نوسان قیمت لوله‌های وارداتی ادامه خواهد داشت و فاصله پیشنهادهای فروشندگان نیز احتمالاً کم نخواهد شد؛ بنابراین مقایسه دقیق و هم‌واحد، مهم‌ترین ابزار خریدار برای کنترل هزینه است.
دیدگاه کاربران