اوزگور پاکسوی: خروج آمریکا، اقلیم کردستان را در برابر آزمونی تاریخی قرار داده است
به گزارش کردپرس، قلم اوزگور پاکسوی روزنامه نگار کُرد نزدیک به PKK در یادداشتی که از سوی خبرگزاری مزوپوتامیا منتشر شد، خروج کامل نیروهای آمریکایی از عراق و اقلیم کردستان را به عنوان پایان دورهای مهم در سیاست منطقهای توصیف کرد؛ دورهای که ریشههای آن به جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ و ایجاد منطقه پرواز ممنوع در شمال عراق بازمیگردد.
«منطقه پرواز ممنوع و چتر حمایتی بینالمللی پس از جنگ خلیج فارس، یکی از عوامل مهم در شکلگیری و تثبیت موقعیت سیاسی اقلیم کردستان بود. اقلیم طی بیش از سه دهه گذشته، در سایه حمایت و نظارت نیروهای بینالمللی ساختار سیاسی و امنیتی خود را گسترش داد؛ اما تغییر موازنه قدرت در خاورمیانه، توافق واشنگتن و بغداد درباره خروج نیروها و تغییر راهبرد نظامی آمریکا، اکنون شرایط تازهای ایجاد کرده است.
خوشبینی بغداد و نگرانی اربیل
دولت مرکزی عراق و جریانهای سیاسی شیعه از مدتها پیش خواستار پایان حضور نیروهای ائتلاف بینالمللی بودند. بغداد معتقد است نیروهای مسلح عراق اکنون توانایی تأمین امنیت کشور را دارند و روابط با آمریکا نیز میتواند در قالب همکاریهای دوجانبه اقتصادی و امنیتی ادامه یابد.
از نگاه دولت عراق، ۳۰ سپتامبر نقطه پایانی بر حضور نیروهای نظامی خارجی و نمادی از بازیابی حاکمیت ملی این کشور است؛ اما مقامهای اقلیم کردستان ارزیابی متفاوتی از پیامدهای این تحول دارند.
مسرور بارزانی، نخستوزیر اقلیم کردستان، در اظهاراتی که در رسانههای بینالمللی بازتاب یافت، تأکید کرد خروج آمریکا در مقطعی بسیار پرتنش صورت میگیرد. اگرچه او بعداً بخشی از سخنان منتسب به خود را تکذیب کرد، اما درباره ضعف ساختار دفاعی اقلیم و پیامدهای تنها گذاشتن آن بدون برخورداری از سامانه دفاعی مناسب هشدار داد.
بارزانی همچنین گفت خودداری برخی گروههای مسلح از کنارگذاشتن سلاحهایشان میتواند توازن فدرال در عراق را بر هم بزند و دستاوردهای خودمختاری کُردها را با تهدید مستقیم روبهرو کند.
مسعود بارزانی، رئیس حزب دموکرات کردستان (KDP)، نیز با یادآوری تجربه گذشته هشدار مشابهی مطرح کرده است. او به خروج نیروهای آمریکایی از عراق در سال ۲۰۱۱ و حملات گسترده داعش در سال ۲۰۱۴ اشاره کرد و گفت ایجاد دوباره چنین خلأ امنیتیای میتواند اقلیم کردستان و منطقه را در معرض مخاطرات جدی قرار دهد.
نگرانی از حملات پهپادی و بازگشت داعش
یکی از مهمترین نگرانیهای اقلیم کردستان، خروج تجهیزات پشتیبانی، سامانههای دفاع هوایی و امکانات هشدار زودهنگام نیروهای آمریکایی است. اقلیم کردستان در حال حاضر از یک سامانه جامع و مستقل دفاع هوایی و شبکه راداری هشدار زودهنگام برخوردار نیست و این وضعیت میتواند آن را در برابر حملات موشکی و پهپادی آسیبپذیرتر کند.
فعالیت برخی دیگر از گروههای مسلح نیز از دیگر نگرانیهای اربیل است. مقامهای اقلیم معتقدند این گروهها میتوانند از نظر اقتصادی، سیاسی و نظامی فشار بر ساختار فدرال اقلیم کردستان را افزایش دهند.
در کنار این تهدیدها، احتمال فعالشدن دوباره هستههای داعش نیز مطرح است. طی روزهای اخیر، شماری از مقامها و ناظران در اقلیم کردستان هشدار دادهاند که خروج نیروهای آمریکایی ممکن است فضای تازهای برای سازماندهی مجدد هستههای داعش ایجاد کند.
ضرورت یکپارچهسازی نیروهای پیشمرگه
همزمان با نزدیکشدن به زمان خروج نیروهای آمریکا، موضوع ادغام نیروهای پیشمرگه وابسته به حزب دموکرات کردستان و اتحادیه میهنی کردستان (YNK) در ساختار وزارت پیشمرگه اهمیت بیشتری یافته است.
یکپارچهسازی نیروهای پیشمرگه، از مهمترین برنامههای اصلاح ساختار امنیتی اقلیم کردستان محسوب میشود و چگونگی اجرای آن میتواند در تعیین توان دفاعی اقلیم در دوره پس از خروج آمریکا نقش اساسی داشته باشد.
بسه هوزات، رئیس مشترک شورای اجرایی KCK، در گفتوگو با مدیا خبر این تحول را مثبت ارزیابی کرد؛ اما گفت همزمان باید اختلافات مربوط به تشکیل دولت جدید اقلیم کردستان نیز برطرف شود.
بسه هوزات: اقلیم به وحدت دموکراتیک نیاز دارد
بسه هوزات با تأکید بر ضرورت تشکیل دولتی فراگیر در اقلیم کردستان گفت ساختار سیاسی آینده نباید تنها بر حاکمیت احزاب متکی باشد، بلکه نمایندگان تمام اقشار جامعه و نهادهای سازمانیافته نیز باید در آن مشارکت داشته باشند.
او شکلگیری یک «دولت دموکراتیک» و تقویت وحدت دموکراتیک کُردها را برای مقابله با تهدیدهای پیشرو ضروری دانست و افزود چنین ساختاری میتواند به دموکراتیکشدن عراق نیز کمک کند.
هوزات گفت: «یک اقلیم کردستان فدرال و دموکراتیک، یک دولت وحدت دموکراتیک و تبدیل نیروهای پیشمرگه به یک نیروی نظامی متحد، از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. این تحولات میتوانند سهم بزرگی در دموکراتیکشدن اقلیم کردستان و عراق داشته باشند.»
او همچنین اظهار داشت تقویت مبارزه دموکراتیک کُردها در ترکیه، اقلیم کردستان، سوریه و ایران میتواند در روند دموکراتیکشدن خاورمیانه نیز نقش مؤثری ایفا کند.
با خروج نیروهای آمریکایی، چگونگی ایجاد ساختار دفاعی مستقل، یکپارچهسازی نیروهای پیشمرگه، حل اختلافات سیاسی و تشکیل دولتی فراگیر به مهمترین چالشهای پیشروی اقلیم کردستان تبدیل شده است؛ چالشهایی که میتوانند آینده سیاسی و امنیتی این منطقه را تعیین کنند.»
دیدگاه کاربران