شرکت ملی نفت به حفر چاه‌های جدید در میدان گازی بیجار مکلف شود / دکتر جواد قیصریان فرد

به گزارش خبرگزاری کردپرس، با احداث پالایشگاه گاز ایلام به منظور پالایش گاز میادین گازی تنگ بیجار و کمان کوه واقع در استان ایلام، طرح مجتمع پتروشیمی ایلام با هدف استفاده بهینه از محصولات تولیدی این پالایشگاه و تبدیل آن به محصولات ارزشمند پتروشیمی با ارزش افزوده بیشتر پس از مطالعات اقتصادی در سال 1381 توسط شرکت ملی صنایع پتروشیمی و شورای عالی اقتصاد تصویب و در سال 1382 عملیات اجرایی آن آغاز شد. این مجتمع به عنوان بزرگترین مجتمع پتروشیمی در غرب کشور با دارا بودن واحدهای سرویس های جانبی و پلی اتیلن سنگین در حال بهره برداری و واحدهای عملیاتی الفین و شیرین سازی گوگرد نقش بسیار مهم و حیاتی در اشتغالزایی، رونق اقتصادی و کاهش سطح عمومی محرومیت در استان دارد.

در میان با توجه به راه اندازی قریب الوقوع واحد الفین موسوم به الفین سیزدهم به عنوان واحد مادر به دلیل تولید محصولات متنوع و با ارزش نظير اتیلن، پروپیلن، بنزبن پیرولیز، برش های چهار کربن و تامین خوراک سایر صنایع پاین دست از اهمیت بسیار بالای برخوردار است و بهره برداری از این واحد نه تنها تنگنای تامین خوراک ایجاد شده در واحد پلی اتیلن سنگین مجتمع را مرتفع می نماید که پيامد آن ایجاد ارزش افزوده و سود آوری، تسریع در نرخ بازگشت سرمایه صرف شده در پروژه مذکور، جلوگیری استهلاک تجهیزات می باشد بلکه ضمن اطمینان خاطر سرمایه گذاران در جهت ایجاد واحدهای پایین دستی پتروشیمی و صنایع تکمیلی مرتبط، زمینه لازم را برای تکمیل حلقه های مفقوده صنایع بیشمار وابسته و توسعه طرح های میان دستی و پایین دستی آتی و تحقق ارزشهای مورد نظر در مجتمع از قبیل کسب ارزش افزوده، ایجاد اشتغال و توسعه صنعتی و رونق اقتصادی در استان فراهم می کند.

با این حال مهمترین عاملی که امکان تحقق مزایای فوق را برای مجتمع و استان به چالش می کشد عدم احداث و راه اندازی فاز دوم پالایشگاه گاز ایلام می باشد. زیرا در ابتدا طراحی واحد الفین با ظرفیت حدود 300 هزارتن بر مبنای میزان استخراج و پالايش گاز در فاز اول پالایشگاه بود و و برنامه ای برای افزایش ظرفیت و توسعه واحد مذکور نداشت. اما با توجه به برنامه شرکت ملی نفت مبنی بر حفر 5 حلقه چاه جدید و توسعه میدان گازی تنگ بیجار و اعلام شرکت ملی گاز مبنی بر احداث فاز دوم پالایشگاه و تعهد شرکت های مذکور، شرکت پتروشیمی ایلام به منظور جلوگيري از هدر رفتن ميعانات گازي، گاز مایع و گاز اتان استخراج شده و تولید محصولات با ارزش افزوده بیشتر نه تنها از روی اجبار اقدام به تغییر ظرفیت طراحی و احداث واحد الفین بر اساس ظرفیت هر دو فاز پالایشگاه به میزان تولید سالیانه 450 هزار تن نمود. بلکه طراحی سایر واحد های فرایندی از قبیل پلی اتیلن سنگین و پلی پروپیلن بر مبنای تکمیل فاز دوم پالایشگاه بوده است.

کار احداث و عملیات فاز اول با حفر 5 حلقه چاه از میدان گازی تنگ بیچار با ظرفيت فرآورش 8/6 ميليون متر مكعب گاز در روز از خرداد ۱۳۸۰ آغاز و راه اندازی آن در پاییز سال ۱۳۸۶ صورت پذیرفت و با بهره برداری آن علاوه بر تولید روزانه ۵ میلیون و ۸۰۰ هزار مترمکعب جهت گازرساني به شهرهاي استان ايلام و تقویت فشار گاز ساير مناطق غربي كشور، روزانه یک هزار مترمکعب میعانات گازی، ۴۵۰ تن اتان و ۸۱۰ تن گاز مایع جهت تامین خوراک پتروشیمی ایلام استحصال می شود. اما فاز دوم پالايشگاه گاز ايلام با ظرفیت فراورش 4/3 ميليون متر مكعب گاز ترش که بنا بود در مجاورت واحد فعلي پالايشگاه و استفاده از تمامي سرويس هاي جانبي پالايشگاه و نهایتا" تا پایان سال 1389 به بهره برداری برسد. نه تنها این امر محقق نشد بلکه به بهانه افت فشار چاه های گاز منطقه بیجار در سال های گذشته با مشکلاتی زیادی مواجه بود حتی صحبت از منتفی شدن پروژه به میان آمد اما با پیگیری های انجام گرفته توسط نمایندگان استان و استاندار محترم و با توجه به بررسی های صورت گرفته جهت برآورد میزان ذخایر چاه های گاز منطقه بیجار از سوی کارشناسان شرکت ملی نفت و نظر مثبت وزیر محترم نفت به این طرح، حفر 5 حلقه جدید در میدان گازی مذکور در هیات مدیره وزارت نفت و احداث فاز دوم پالایشگاه گاز ایلام در هیئت مدیره شرکت ملی گاز مصوب شده است.

لذا از استاندار دلسوز و پرتلاش که همواره پیگیری مسائل حوزه انرژی استان می باشند و نمایندگان محترم استان عضو کمیسیون انرژی و مدیریت ارشد هلدینگ خلیج فارس و سایر سهامداران انتظار می رود با تلاش مضاعف و رایزنی با وزیر محترم نفت و سایر مسئولین ذیربط، ضمن تامین اعتبار لازم، شرکت ملی نفت را بدون هیچگونه فوت وقت به حفر چاههای جدید در میدان مذکور مکلف نمایند و همینطور شرکت ملی گاز را مجاب به افزایش ظرفیت شیرین سازی خود و احداث فاز دوم پالایشگاه نمایند. چرا که با عدم احداث و راه اندازی فاز دوم پالایشگاه ، تنها حدود ۶۶ درصد ظرفیت پتروشیمی وارد مدار می شود که قاعدتاً واحد الفین این مجتمع به عنوان مهمترین واحد فرایندی و سایر واحد های پایین دست الفین مجتمع را از نظر اقتصادی، بازگشت سرمایه و سودآوری با مشکلاتی مواجه خواهد نمود از این رو افزایش ظرفیت تولید با احداث فاز دوم پالایشگاه ضمن كمك موثر به تثبيت جريان گاز غرب كشور و جلوگيري از افت فشار گاز در استانهای غربی بخصوص استان همدان در فصول سرد سال به مرتفع شدن مشکل مجتمع پتروشیمی ایلام در خصوص تحویل خوراک به میزان طراحی و ظرفیت اسمی خود کمک خواهد نمود.

در پایان امیدواریم هر چه سریعتر عملیات اجرایی فاز دوم پالایشگاه شروع و در آینده نزدیک با بهره برداری از واحد الفین با ظرفیت اسمی و سایر طرح های توسعه ای مجتمع پتروشیمی ایلام شاهد شکوفایی و توسعه همه جانبه و آینده امید بخش برای استان باشیم.

نویسنده: دکتر جواد قیصریان‌فرد، رئیس تحقیق و توسعه پتروشیمی ایلام