آماده شدن داعش برای تشدید حملات در مناطق مورد مناقشه عراق
به گزارش کردپرس، نشریه المجله گزارش داد که داعش قصد دارد در ماه‌های آینده حملات خود را در عراق افزایش دهد و پس از خروج نیروهای ائتلاف بین‌المللی به رهبری آمریکا در پایان سپتامبر، فضای ناامنی و هراس ایجاد کند. بر اساس این گزارش، حملات این گروه در هفته‌های اخیر افزایش یافته و عمدتاً مناطق مورد مناقشه میان دولت فدرال عراق و اقلیم کردستان را هدف قرار داده است؛ مناطقی که ضعف هماهنگی امنیتی و اختلافات سیاسی، زمینه مناسبی برای تحرک دوباره هسته‌های داعش فراهم کرده است.
نشریه المجله به نقل از منابع خود، از برنامه داعش برای افزایش چشمگیر حملات در عراق خبر داد و نوشت که رشته حملات اخیر، هم از نظر تعداد و هم از نظر نوع عملیات، نشان‌دهنده تشدید فعالیت‌های این گروه پس از دوره‌ای از کاهش حملات آن در دو سال گذشته است.
نخستین مورد از این حملات در شهر پردی، واقع در مسیر ارتباطی اربیل و کرکوک، رخ داد. بر اساس گزارش المجله، این رویداد نخستین تلاش داعش برای نفوذ به یک مرکز شهری و انجام حمله انتحاری در چند سال اخیر بود. نیروهای دستگاه مبارزه با تروریسم عراق توانستند دو مهاجم را پیش از اجرای عملیات خنثی کنند. یکی از مهاجمان جلیقه انفجاری به تن داشت و قصد داشت آن را در میان جمعیت منفجر کند. در جریان عملیات، نیروهای امنیتی عراق دو غیرنظامی را نیز به اشتباه به‌عنوان عناصر داعش هدف قرار دادند و کشتند.
کمتر از یک هفته بعد، یک هنگ از پلیس فدرال عراق در نزدیکی حویجه در استان کرکوک هدف حمله‌ای متمرکز قرار گرفت که مهاجمان در آن از مسلسل و سلاح‌های تک‌تیرانداز استفاده کردند. روز بعد نیز یک سرتیپ ارتش عراق و یک سرباز بر اثر انفجار بمب کنار جاده‌ای در نزدیکی کرکوک کشته شدند. هم‌زمان، گروهی از مهاجمان به یک گشت امنیتی در جنوب این شهر نارنجک پرتاب کردند. یک روز بعد، تیپ ۶۱ حشد شعبی در نزدیکی روستای برغلیه در شهرستان حویجه با حمله سنگینی روبه‌رو شد.
المجله نوشت که این حملات نگرانی ساکنان مناطق هدف را افزایش داده است. به گفته منابع محلی، احتمال گسترش ناامنی در هفته‌ها و ماه‌های آینده، با وجود اطمینان‌بخشی مقام‌های دولتی و امنیتی، به یکی از نگرانی‌های اصلی مردم تبدیل شده است.
در این گزارش، بخش‌هایی از شمال استان دیاله و استان‌های کرکوک و نینوا، از جمله مناطق موسوم به «مناطق شکننده» توصیف شده‌اند؛ مناطقی که بخش قابل‌توجهی از آنها در چارچوب اختلافات سیاسی و اداری میان بغداد و اقلیم کردستان قرار دارند.
به نوشته المجله، ائتلاف بین‌المللی طی سال‌های گذشته نتوانسته است توافقی سیاسی میان بغداد و اربیل ایجاد کند که مبنای همکاری امنیتی مؤثر در این مناطق باشد. تیپ‌های مشترک ارتش عراق و نیروهای پیشمرگه نیز با وجود تشکیل، هنوز به سطحی از آمادگی و کارآمدی نرسیده‌اند که بتوانند کنترل مستقیم و مؤثری بر مناطق گسترده میان مواضع دو نیرو اعمال کنند. این خلأ امنیتی به هسته‌های داعش فرصت داده است تا در این مناطق تجدید سازمان کنند و فعالیت‌های خود را ادامه دهند.
تنوع قومی، مذهبی و فرقه‌ای نیز از دیگر عواملی است که به آسیب‌پذیری این مناطق دامن زده است. بنا بر ارزیابی مطرح‌شده در گزارش، اختلافات اجتماعی در طول سال‌های گذشته به ابزاری در رقابت‌های سیاسی تبدیل شده و بی‌اعتمادی میان جوامع محلی را افزایش داده است. داعش و دیگر گروه‌های افراطی نیز از این شکاف‌ها، از جمله اختلافات فرقه‌ای در دیاله و نینوا و تنش‌های قومی میان کردها، عرب‌ها و ترکمان‌ها در کرکوک، برای تقویت موقعیت خود بهره برده‌اند.
نزدیکی این مناطق به مرزهای ایران و سوریه نیز بر پیچیدگی شرایط امنیتی افزوده است. المجله مدعی شد که موقعیت جغرافیایی این مناطق در گذشته امکان مداخله بازیگران خارجی را افزایش داده و گروه‌های افراطی نیز بارها برای عبور از مرز سوریه و بهره‌برداری از تحولات آن تلاش کرده‌اند.
در واکنش به افزایش تهدیدهای داعش، مقام‌های عراقی اقدامات خود برای تقویت هماهنگی امنیتی را افزایش داده‌اند. یکی از منابع نیروهای پیشمرگه به المجله گفت که مقام‌های سیاسی ارشد به نیروهای پیشمرگه، ارتش عراق و نهادهای امنیتی دستور داده‌اند اختلافات سیاسی را کنار بگذارند و برای تقویت امنیت در مناطق مورد مناقشه همکاری کنند.
ولید الجلیلی، تحلیلگر امنیتی عراق، نیز حل‌وفصل مسئله مناطق مورد مناقشه را برای امنیت ملی این کشور ضروری دانست و گفت که اختلافات بر سر این مناطق طی سال‌ها، به‌دلیل مداخلات منطقه‌ای و مشروط کردن اجرای ماده ۱۴۰ قانون اساسی به توافق‌های سیاسی، حل‌نشده باقی مانده است.
ولید الجلیلی تأکید کرد که دیگر نمی‌توان این مسئله را به تعویق انداخت، زیرا وضعیت مناطق مورد مناقشه مستقیماً بر امنیت ملی عراق و انسجام اجتماعی این کشور تأثیر می‌گذارد.
وی همچنین خروج نیروهای آمریکایی را فرصتی برای افزایش مسئولیت‌پذیری دولت عراق دانست و گفت که مقام‌های عراقی به‌جای متهم کردن آمریکا به رها کردن عراق، باید مدیریت امنیت کشور را در دست بگیرند و در عین حال همکاری نزدیک خود با واشنگتن را حفظ کنند.
به گفته ولید الجلیلی، آمریکا حتی بدون حضور میدانی نیز می‌تواند با ارائه پشتیبانی لجستیکی، نظارت ماهواره‌ای بر مناطق پرخطر، تأمین فناوری‌های امنیتی و آموزش نیروها به دولت عراق کمک کند.
این تحلیلگر امنیتی هشدار داد که تداوم شکاف‌های سیاسی و مداخلات خارجی، عراق را در برابر بازگشت گروه‌های افراطی آسیب‌پذیر نگه می‌دارد. به نوشته المجله، افزایش حملات داعش بار دیگر ضرورت هماهنگی امنیتی بغداد و اربیل و تعیین تکلیف اختلافات مربوط به مناطق مورد مناقشه را برجسته کرده است.
دیدگاه کاربران