ڕۆمانی «وەیشوومەی وەفر»ی فەوزییە بەشارەت لە زانکۆی کوردستان پەردەی لەسەر لادرا

هەندێک جار چیرۆکێک لە کۆتاییی ژیانی پاڵەوانەکەیەوە دەست پێ دەکات؛ لەو شوێنەی کە دەنگێک خامۆش بووە، بەڵام پەیڤەکانی هێشتا ڕێگەیەک بۆ مانەوە دەدۆزنەوە. «وەیشوومەی وەفر»، ڕۆمانی کوردیی فەوزییە بەشارەت، لە هەمان خاڵەوە دەچێتە ناو ژیانی ژنێک بە ناوی «ئاگرین».

ئەم ڕۆمانە کە لەلایەن چاپەمەنیی زانکۆی کوردستانەوە بڵاو کراوەتەوە، ڕۆژی شەممە لە ڕێوڕەسمێکدا بە ئامادەبوونی کۆمەڵێک کەسایەتیی ئەکادیمی و فەرهەنگی، لەوانە دکتۆر عەدنان بەرزنجی، مامۆستا ماجد مەردۆخ ڕۆحانی، دکتۆر فەرشید ڕەستگاری، نەجمە بەراخاسی و دکتۆر بەختیار سەجادی، لە زانکۆی کوردستاندا پەردەی لەسەر لادرا.

ئاگرین، کەسایەتیی سەرەکیی چیرۆکەکە، پاش تێپەڕاندنی ڕابردوویەک کە پڕ بووە لە خەم، هاوسەرگیری لەگەڵ تاهیر دەکات. ئەو پەیوەندییەی کە لە سەرەتادا لەگەڵ خۆشەویستی و پشتیوانیدا دەست پێ دەکات، وردەوردە لەژێر سایەی دژایەتیی تاهیر بۆ نووسینی هاوسەرەکەی دەگۆڕێت. سووکایەتیکردن، فشاری دەروونی و هەوڵدان بۆ شاردنەوەی نووسینەکانی ئاگرین، بەشێکن لەو ڕێگەیەی کە لە کۆتاییدا دەبێتە هۆی کوژرانی؛ تاوانێک کە تاهیر هەوڵ دەدات لە بەرگی ڕووداوێکی ئاگرکەوتنەوەدا بشارێتەوە.

بەڵام چیرۆکەکە بە خامۆشبوونی ئاگرین کۆتایی نایەت. سەماوین، زڕخوشکی بەدواداچوون بۆ ڕاستییەکە دەکات و سەرەنجام بە دەرکەوتنی بەڵگەکان، تاهیر دەستگیر دەکرێت و دادگایی دەکرێت. سەماوین کە تەنیا خوێنخوازی خوشکەکەیەتی، لە دواساتدا لە تۆڵەسەندنەوە خۆش دەبێت. لە هەمان کاتدا، کتێبەکەی ئاگرینیش لە لێواری بڵاوکردنەوەدایە؛ کۆتایییەک کە تێیدا، هەوڵدان بۆ سڕینەوەی ژنێک دەکەوێتە بەرامبەر بمێنێتەوەی نووسینەکانی.

فەوزییە بەشارەت لە ڕێوڕەسمی پەردەلادانەکەدا، باسی لە نووسین کرد وەک ڕێگەیەک بۆ بەرگریکردن لە ناسنامە و مافی هەڵبژاردنی ژنان. ئەو لە بەشێک لە وتەکانیدا جەختی لەوە کردەوە: «من دەنووسم، چونکە باوەڕم وایە هیچ ژنێک نابێت بۆ سەلماندنی مرۆڤبوونی بجەنگێت؛ هیچ خەونێک نابێت بە تۆمەتی ژنبوون خاوەنەکەی خامۆش ببێت و هیچ دەنگێک نابێت لە پشت دیواری تعسف، ترس و دادوەریدا بنێژرێت.»

بەشارەت لە ڕوونکردنەوەی تێڕوانینی خۆی بۆ کەسایەتییە ژنەکان لە بەرهەمەکانی، جەختی لەسەر ئەو خاڵە کردەوە کە ژنان نە تەنیا لە پێگەی قوربانیانی ئازاردا و نە لە قاڵبی پاڵەوانی بێگەرددا، بەڵکو وەک مرۆڤگەلێک بە هزر، ئیرادە، ئارەزوو و مافی هەڵبژاردنەوە دەگێڕێتەوە؛ مرۆڤگەلێک کە دەبیرن، دەئافرێنن و بۆ دۆزینەوەی مانای ژیانیان بڕیار دەدەن.

ئەو هەروەها هیواخواست کە نووسینەکانی تەنیا گێڕانەوەی چیرۆکێک نەبن، بەڵکو پەنجەرەیەک بن بەرەو جیهانێک کە تێیدا ژنان بتوانن بێترس لە دادوەری، خۆیان بن. بەشارەت لەم چوارچێوەیەدا، بەرهەمەکەی خۆی بە ڕێزلێنانێک زانی بۆ ئەو ژنانەی کە بە خۆڕاگری، هزر و ئافراندنەوە، پشکیان لە گۆڕینی جیهاندا هەبووە.

«وەیشوومەی وەفر» دەکرێت بە گێڕانەوەیەک دابنرێت دەربارەی سنوورە شکاوەکانی نێوان خۆشەویستی و باڵادەستی، پشتیوانی و کۆنتڕۆڵ، و بێدەنگیی سەپێنراو و دەربڕینی ئازاد؛ چیرۆکی ژنێک کە نووسین بۆی تەنیا چالاکییەکی ئەدەبی نییە، بەڵکو بەشێکە لە ناسنامە و مافی ژیانکردنی.

لە ئەم ڕۆمانەدا، بڵاوبوونەوەی نووسینەکانی ئاگرین پاش مردنی مانایەکی لە سەرووی کۆتاییی چیرۆکێکەوە دەدۆزێتەوە: هەوڵێک بۆ گەڕاندنەوەی دەنگێک کە توندوتیژی مەبەستی بوو خامۆشی بکات. دەنگێک کە ئەمجارە لە ڕێگەی پەیڤەکانەوە دەبیسترێت؛ پەیڤگەلێک کە دەمێننەوە، تەنانەت کاتێک نووسەرەکەیدا ئامادەیی نەمابێت.