شێوازی ژیان و هێڵی فیكریی پەکەکە لە زاری موراد قەرەیلانەوە

بەپێی هەواڵی کوردپرێس، موراد قەرەیلان، لە سەرکردە باڵاکانی پارتی کرێکارانی کوردستانی تورکیا و فەرماندەی هێزەکانی پاراستنی گەل، لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ گۆڤاری ئامارگی، باس لە شێوازی پەیوەندی کردنی خۆی بەم حزبە، چەند دەیە ژیان لە چیا، چالاکییە ڕۆژانەکان، گۆڕانی سروشتی جەنگ، گرنگیی تەکنەلۆژیا نوێیەکان، حەزکردن لە مۆسیقای کوردی و تۆپی پێ و هەروەها خەم و پەژارەی خۆی لە گیان لەدەست دانی هەزاران کەس لە هێزەکانی ئەم پارتە دەکات.

موراد قەرەیلان دەربارەی چۆنیەتیی ئاشنابوونی خۆی لەگەڵ پەکەکە ڕوونی کردەوە کە ئاشنابوونی ئەو بەم ڕێکخستنە لە سەرەتادا بە مانای پەیوەندیبوون بە هێزە چەکدارەکان نەبوو. لە ساڵی ۱۹۷۶دا، کاتێک کەمال پیر، لە ئەندامانی گرووپی سەرەتایی عەبدوڵڵا ئۆجەلان لە ئەنقەرە، سەردانی ناوچەی ئورفای کرد، موراد قەرەیلان لە یەکێک لە کۆبوونەوەکانیدا بەشداریی کرد و لە هەمان کاتەوە لەگەڵ دیدگا سیاسییەکانی عەبدوڵڵا ئۆجەلان ئاشنا بوو.

موراد قەرەیلان گوتی دوای ئامادەبوونی لەو کۆبوونەوەیە گەیشتە ئەو ئەنجامەی کە بیری سیاسیی عەبدوڵڵا ئۆجەلان بۆ کورد و کوردستان گونجاوترە و بە هەمان هۆکار ڕووی لە لایەنگریی ئەم ڕەوتە کرد. ئەو لەو سەردەمەدا خوێندکاری دواناوەندی بوو و خۆی بۆ چوونە زانکۆ ئامادە دەکرد. دوای ئەوەش لە بەشی میکانیکدا خوێندی و نزیکەی سێ ساڵ، پێش پەیوەندیبوونی فەرمی بە پەکەکە، لە پێگەی لایەنگری ئەم ڕێکخستنەدا چالاکیی کرد.

بە گوتەی ئەم ئەندامەی ئەنجومەنی سەرکردایەتیی پەکەکە، پەیوەندیی ئەو لەگەڵ ئەندامانی پەکەکە بەرەبەرە گەشەی کرد و لە کۆتاییەکانی ساڵی ۱۹۷۸دا بڕیاری دا پەیوەندی بەم ڕێکخستنەوە بکات. ئەو لەو قۆناغەدا بۆ ماوەی شەش مانگ لە یەکێک لە بەشە حکومییەکاندا سەرقاڵی کار بوو و مووچەی وەردەگرت، بەڵام لە کۆتاییدا دەستی لەم کارە هەڵگرت و ڕێڕەوی چالاکیی سیاسی و ڕێکخستنی خۆی لە پەکەکە درێژە پێ دا.

موراد قەرەیلان دەربارەی جیاوازیی ژیانی خۆی لە ساڵانی ڕابردوودا لەگەڵ سەردەمی دوای ساڵی ۲۰۱۵ گوتی کە پێشهاتەکانی ئەو سەردەمە، ژیانی ئەو و ئەندامانی دیکەی ڕێکخستنەکەی بە توندی خستە ژێر کاریگەرییەوە. بە بڕوای ئەو، دەوڵەتی تورکیا پرۆسەی ئاشتیی کە لە نێوان ساڵانی ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵ پەیڕەو دەکرا، بەهۆی نەگونجانی لەگەڵ بەرژەوەندییەکانی خۆی ڕاگرت و دواتر هێرشی بەرفراوانی دژی پەکەکە دەست پێ کرد.

موراد قەرەیلان جەختی کردەوە کە بارودۆخی جەنگی، دژواریی تایبەتی خۆی هەیە و گواستنەوەی هێزەکان بۆ ژینگەی ژێر زەویش ئەنجامی هەمان بارودۆخ بوو. ئەو ڕوونی کردەوە کە ئەندامانی پەکەکە لە سەرەتادا لە ئەشكەوت و تۆنێلە ژێر زەوییەکاندا جێگیر نەبوون، بەڵام بۆ پاراستنی ئامادەیی خۆیان لە چیا و بەرەنگاربوونەوەی شێوازە نوێیەکانی جەنگ، لەوانەش هێرشی درۆنەکان و فڕۆکە جەنگییەکان، ناچار بوون هێواش هێواش ژینگەی ژێر زەوی دروست بکان. بە گوتەی ئەو، ئەم پرۆسەیە بە یەک جار ئەنجام نەدرا، بەڵکو لە ڕێگەی قۆناغە جیاوازەکان و بە گەشەپێدانی پلەبەپڵەی ئەم شوێنانە پێش کەوت.

موراد قەرەیلان بەشێکی گرنگی ژیانی خۆی لە چیادا بەسەر بردووە، بەڵام جەختی کردەوە کە چالاکییەکانی بە خەباتی چەکداری سنووردار نەبوون. ئەو گوتی نزیکەی نیوەی تەمەنی ڕێکخستنی، و ڕەنگە زیاتر لە نیوەی، لە چیادا تێپەڕیوە و لە کۆی گشتیدا نزیکەی ۳۵ ساڵە لەم ناوچانەدا دەژێت. لە هەمان کاتدا، بەشێکی بەرچاو لە چالاکییەکانی لە بواری ڕاگەیاندن، ڕێکخستن، دیپلۆماسی و سیاست لە کوردستان، ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ئەورووپادا بووە.

موراد قەرەیلان ڕوونی کردەوە کە لە قۆناغگەلێک لە ئامادەییی خۆی لە قەندیل، بەرپرسیارێتیی ڕێنماییکردنی چالاکییە سیاسییەکانی لە ئەستۆ بووە و لە قۆناغی دیکەدا، چالاکیی سەربازیی ئاڕاستە کردووە. لەم ڕووەوە، ژیانی ئەو لە نێوان چالاکیی سیاسی و خەباتی چەکداریدا دابەش بووە.

ئەو هەروەها دەربارەی سەفەرەکانی بۆ ئەورووپا گوتی کە یەکەم جار لە ساڵی ۱۹۹۰دا چووە ئەم کیشوەرە و تا ساڵی ۱۹۹۲ لەوێ مایەوە. جاری دووەمیش لە ساڵی ۱۹۹۹ تا ناوەڕاستی ساڵی ۲۰۰۰ لە ئەورووپا بوو. موراد قەرەیلان ڕوونی کردەوە کە ئەم سەفەرانە بە ئامانجی ئەنجامدانی ئەرکی ڕێکخستن ئەنجام دراون و لەو کاتەدا بەرپرسیارێتیی فەرماندەیی سوپای ڕزگاریی گەلی کوردستان (لقی سەربازیی ئەو کاتەی پەکەکە)ی لە ئەستۆ بوو.

موراد قەرەیلان جەختی کردەوە کە لە پێکهاتەی ڕێکخستنی پەکەکە، دیاریکردنی شوێنی چالاکی و سپاردنی ئەرک بە ئەندامان بەستراوەتەوە بە بڕیاری ڕێکخراوەکەوە؛ ئەم ڕێسایەش تەنیا بۆ ئەندامانی گەنج نییە، بەڵکو دەربارەی ئەندامە باڵاکانیش جێبەجێ دەکرێت. ئەو گوتی ئەندامان دەبێت ئەو بەرپرسیارێتییانەی پێیان دەسپێردرێت قبووڵ بکەن. بە گوتەی موراد قەرەیلان، هەندێک لە ئەندامە گەنجەکان ڕەنگە لە بەرامبەر بڕیاری لەم شێوەیەدا نیگەرانییان هەبێت، بەڵام ئەو ئەندامانەی بە فەرهەنگی ڕێکخستن ئاشنا بوون، بە شێوەیەکی ئاسایی لە بەرامبەر ئەم ئەرکانەدا بەرهەڵستی ناکەن.

موراد قەرەیلان لە وەڵامی ئەم پرسیارەدا کە ئایا ئارەزوو دەکات جارێکی دیکە سەفەر بۆ ئەورووپا بکاتەوە، گوتی لە ئێستادا بەرنامەیەکی لەم شێوەیەی نییە و هیچ ئارەزوویەکیشی بۆ گەڕانەوە بۆ ئەورووپا نیشان نەدا.

موراد قەرەیلان دەربارەی بەرنامەی ڕۆژانەی خۆی گوتی کە ژیانی پڕە لە چالاکیی کاری و وردەکاریی جۆراوجۆر و دەرفەتێکی کەمیشی بۆ پشوو هەیە. ئەو ڕۆژەکەی سەعات شەشی بەیانی دەست پێ دەکات و یەک سەعات بۆ وەرزش تەرخان دەکات. دوای ئەوە، بەدواداچوون بۆ هەواڵەکان دەکات و دواتر دەست بە کارە ڕۆژانەکانی دەکات.

بە گوتەی موراد قەرەیلان، خوێندنەوە و نووسینی ڕاپۆرتەکان، بەستنی کۆبوونەوەکان و ڕاپەڕاندنی کاروباری ڕێکخستن بەشێکی سەرەکیی ڕۆژەکەی پێک دەهێنن و ئەم چالاکییانە تا ئێوارە و تەنانەت سەعاتەکانی شەو بەردەوام دەبن. ئەو بە شێوەیەکی ئاسایی نیوەشەو دەخەوێت و بە ناوەند پێنج تا پێنج سەعات و نیو لە شەوورۆژێکدا پشوو دەدات. موراد قەرەیلان گوتی لە ڕۆژی ئەنجامدانی ئەم چاوپێکەوتنەشدا تەنیا پێنج سەعات خەوتبوو.

ئەو بە ئاماژەدان بە قورسیی بەرپرسیارێتییەکانی ڕوونی کردەوە کە بە شێوەیەکی ئاسایی ڕۆژانە نزیکەی ۱۴ سەعات کار دەکات و بۆ بەردەوامبوونی ئەم ڕەوتە دەبێت گوشار بۆ خۆی بهێنێت. بە گوتەی موراد قەرەیلان، ئەنجامدانی قەبارەیەکی لەم شێوەیەی کار بۆ کەسانێک ڕێگەپێدراوە (ئەمکانی هەیە) کە حەزیان لە چالاکییەکەی خۆیان هەیە. ئەو ئەم تایبەتمەندییەی لە عەبدوڵڵا ئۆجەلانەوە فێر بووە؛ کەسێک کە بە گوتەی موراد قەرەیلان، هەشت ساڵ لە تەنیشتی ژیاوە و چالاکیی کردووە و لە سوریا و لوبنان پەیوەندییەکی نزیکی لەگەڵیدا هەبووە.

موراد قەرەیلان گوتی عەبدوڵڵا ئۆجەلانیش لە زیندانی ئیمڕالی بە هەمان شێواز بەردەوامە لە چالاکییەکانی و ئەندامانی پەکەکە-یش بە هەمان شێوە چاو لەو مۆدێلە دەکەن. ئەو لە وەسفی شێوازی ژیانی خۆیدا زیادی کرد کە وابەستەیییەکی ئەوتۆی بە کەلوپەلی تایبەتییەوە نییە و تەواوی سامانەکەی لە جلوبەرگ، کۆڵەپشت و کتێبەکانی کورت دەبێتەوە.

موراد قەرەیلان ئەم شێوازی ژیانەی بە بەشێک لە پابەندبوونی خۆی بۆ گەلی کورد زانی و گوتی ژیانی خۆی بەخشیوەتە نەتەوەکەی؛ پابەندبوونێک کە بە بڕوای ئەو، ئەندامانی دیکەی پەکەکە-یش قبووڵیان کردووە.

پەیامنێر لە بەشێک لە چاوپێکەوتنەکەدا، بە ئاماژەدان بە چەمکی سەروومرۆڤ لە بیری فریدریش نیچەدا، باس لە شێوەگرتنی جۆرێک لە مرۆڤی نوێ لە پەکەکە-دا کرد. موراد قەرەیلان لە وەڵامدا پشتڕاستی کردەوە کە بەرهەمەکانی نیچەی خوێندووەتەوە و زیادی کرد کە پەکەکە-یش بەدوای پەروەردەکردنی جۆرێک لە مرۆڤی نوێ، ژنی نوێ و پیاوی نوێدا بووە؛ مۆدێلێک کە بڕیارە لە کۆمەڵگەشدا بوار بۆ بەکارهێنانی هەبێت.

موراد قەرەیلان ڕوونی کردەوە کە مەبەست لەم مۆدێلە مەرج نییە ئەوە بێت کە هەموو تاکەکانی کۆمەڵگە دەبێت تەواو وەک هێزە گەریلاکان یان ئەندامانی سەرکردایەتی بژین. بە گوتەی ئەو، دەکرێت شێوازێکی ئاسانتر لەم ژیانە و پەیوەندییە کۆمەڵایەتییانە ڕەچاو بکرێت کە بۆ کۆمەڵگە بەکارهێنانی هەبێت. ئەو جەختی کردەوە کە ئامانج دەبێت ئەوە بێت کە تاکەکان نە تەنیا بۆ خۆیان، بەڵکو بۆ ژیانی بەکۆمەڵیش هەوڵ بدەن. موراد قەرەیلان لە وەڵامی ئەم دیدگایەی کە دوای سەرکەوتنی پرۆسەی ئاشتی دەکرێت شێوازە ئاسانکراوەکەی ئەم مۆدێلە لە کۆمەڵگەدا بەکار بهێنرێت گوتی دەرفەتێکی لەم شێوەیە بوونی هەیە.

موراد قەرەیلان گوتی وەرزش لە نێوان ئەندامانی پەکەکە-دا، بەتایبەت تۆپی پێ، حەز لێکراوی و جەماوەریییەکی زۆری هەیە. ئەو ئەگەرچی خۆی بە ڕادەی هەندێک لە ئەندامەکان بە حەزی شوێنکەوتنی یارییەکانی تۆپی پێ نەزانی، جەختی کردەوە کە تۆپی پێی خۆش دەوێت و یارییەکانی خولی تورکیا و هەندێک جار خولەکانی دیکەش بەدواداچوونیان بۆ دەکات. بە گوتەی موراد قەرەیلان، هەندێک لە ئەندامانی ئەم ڕێکخستنە سەعاتها سەیری یارییەکانی تۆپی پێ دەکەن و ئەویش دژایەتییەکی لەگەڵ ئەم حەزەدا نییە.

لە وەڵامی پرسیارێکدا دەربارەی ئامەدسپۆر، تیمی تۆپی پێی شاری دیاربەکر، موراد قەرەیلان گوتی ئەم تیمە سەرنجی هەمووانی بۆ وەرزش ڕاکێشاوە و ئەندامانی پەکەکە-یشی خستووەتە ژێر کاریگەرییەوە. ئەو بە ئاماژەدان بە گرنگیی وەرزش گوتی تیمێکی تۆپی پێ بۆ سەرکەوتن هەوڵ دەدات و ۱۱ یاریزان دەبێت بە گیانێکی بەکۆمەڵ و هەمەلایەنەوە لە یاریگادا ئامادە ببن. لە ڕوانگەی موراد قەرەیلانەوە، هەمان ئەم هەوڵە هاوبەشە بۆ گەیشتن بە ئامانجێک، تایبەتمەندییەکی بەنرخی وەرزشە و مرۆڤەکانیش دەبێت گیانێکی لەم شێوەیەیان هەبێت.

موراد قەرەیلان دەربارەی ئەو کتێبانەی دەیانخوێنێتەوە گوتی کە لە ساڵانی دواییدا بەهۆی بارودۆخی جەنگییەوە، نەیتوانیوە تەواوی ئەو کتێبانەی لە بەردەستیدان تەواویان بکات. بەم حاڵەشەوە، بەشێکی سەرەکیی خوێندنەوەکانی لەم سەردەمەدا بۆ بەرهەمەکانی پەکەکە، نووسراوەکانی عەبدوڵڵا ئۆجەلان و یاداشتەکانی لە زینداندا تەرخان کراوە.

موراد قەرەیلان گوتی یاداشتەکانی زیندانی عەبدوڵڵا ئۆجەلانی خوێندووەتەوە و هەندێک لە نووسراوە نوێیەکانی ئەویش گەیشتوونەتە دەست ئەندامانی پەکەکە. ئەو کتێبی عەبدوڵڵا ئۆجەلان دەربارەی تێکەڵبوونی دیموکراتیکی لە ڕیزی ئەو بەرهەمانە زانی کە دوایین جار وەریگرتووە و وەک بەرهەمێکی گرنگ و بەرچاو وەسفی کرد.

موراد قەرەیلان هەروەها هەواڵی نووسینی کتێبێکی دەربارەی جەنگ ڕاگەیاند و گوتی ئامانجی ئەو لەم کارە ئەوەیە کە ئەزموون و فێربووەکانی بۆ نەوەکانی داهاتوو بەکارهێنانی هەبێت. بە گوتەی ئەو، بەشێک لەم کارە ئەنجام دراوە، بەڵام بۆ ڕێکخستنی بابەتەکانی زیاتر هەوڵ دەدات؛ چونکە سروشتی جەنگ لە ساڵانی دواییدا تووشی گۆڕانکاریی بنەڕەتی بووە.

موراد قەرەیلان لەو بڕوایەدایە کە هەندێک لە کوردەکان، لەوانەش لە هەرێمی کوردستانی عێراق، هێشتا ناسینی تەواویان بۆ تایبەتمەندییەکانی جەنگی مۆدێرن نییە. ئەو بە ئاماژەدان بە ڕۆڵی ژیریی دەستکرد و تەکنەلۆژیا پێشکەوتووەکان لە گۆڕەپانەکانی جەنگدا گوتی کە پێشکەوتنی تەکنەلۆژیا بە مانای لەناوچوونی گرنگیی مرۆڤ نییە؛ بەڵکو هم تواناکانی مرۆڤ و هم تەکنەلۆژیا و زانیاری، ڕۆڵی یەکلاکراوەیان هەیە.

بە گوتەی موراد قەرەیلان، ستراتیژ و تاکتیکە سەربازییەکان گۆڕانیان بەسەردا هاتووە و خوێندنی شێوازە نوێیەکانی جەنگ بۆ تێگەیشتن لە گۆڕانکارییە سەربازییەکان لە سەدەی بیست ویەکەمدا پێویستە. ئەو بۆ ڕوونکردنەوەی ئەم گۆڕانکارییانە ئاماژەی بە ڕووبەڕووبوونەوەی سەربازیی ئێرانی و ئەمریکا کرد و گوتی لە بەربەرەکانێی لەم شێوەیەدا ڕەنگە هێزە زەمینییەکانی دوو وڵات بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ بەرامبەر یەکتر نەوەستن، بەڵکو لە دوورییەوە هێرش بکانە سەر یەکتر. لە ڕوانگەی موراد قەرەیلانەوە، ئەم دۆخە نیشاندەری گۆڕانی سروشتی جەنگ و پێویستیی چاوخشاندنەوەیە لە پێناسەی جەنگی کلاسیکدا.

موراد قەرەیلان جەختی کردەوە کە کۆمەڵگەی کوردستان دەبێت دەربارەی جەنگ و گۆڕانکارییەکانی خوێندنەوەی زیاتری هەبێت. ئەو ڕوونی کردەوە کە لە ڕابردوودا، بۆ ڕێنماییکردنی شۆڕشێک، ئاشنابوون بە مێژوو، کۆمەڵناسی، فەلسەفە، بیری شۆڕشگێڕانە و تیۆرییەکانی شۆڕش گرنگ بوو، بەڵام لە بارودۆخی ئێستادا، ئەم زانستانە بە تەنیا بەس نین و ناسینی پێشکەوتنە زانستی و تەکنەلۆژییەکانیش پێویستە.

موراد قەرەیلان لەم بوارەدا بەرامبەر گەنجانی کورد گوتی کە دەبێت ڕوو لە خوێندنی تەکنەلۆژیا نوێیەکان، زانستەکانی کۆمپیوتەر و ژیریی دەستکرد بکان. ئەو بە ئاماژەدان بە شێوەگرتنی خول و ناوەندەکانی ڕاهێنانی پەیوەندیدار بە ژیریی دەستکرد، جەختی کردەوە کە فێربوونی تەکنەلۆژیاکانی ڕۆژ دەتوانێت لە داهاتوودا گرنگیی یەکلاکراوەی هەبێت. بە بڕوای موراد قەرەیلان، هەر تاک یان کۆمەڵگەیەک کە لەم بوارانەدا زانیاری و توانای زیاتر بەدەست بهێنێت، لە داهاتوودا پێگەیەکی بەهێزتری دەبێت.

ئەو زیادی کرد کە تەواوی لقەکانی زانست گرنگییان هەیە، بەڵام تەکنەلۆژیا نوێیەکان بەتایبەت لە بواری بەرگری لە خۆدا ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕن. موراد قەرەیلان گوتی لە تەنیشت زانیاریی سیاسی، کۆمەڵناسی، فەلسەفە و بیری شۆڕشگێڕانە، هەبوونی شارەزایی تەکنەلۆژیاش پێویست بووە و خۆی لە خۆشیدا بەشێک لە کاتەکەی بۆ خوێندنی ئەم بابەتە تەرخان دەکات.

موراد قەرەیلان دەربارەی حەزی خۆی بۆ مۆسیقا گوتی کە مۆسیقای کوردیی خۆش دەوێت و گوێ لە مۆسیقای سۆرانیش دەگرێت. ئەو هەروەها حەزی بۆ مۆسیقای عەرەبی، تورکی و فارسی نیشان دا و ناوی ئوم کەلسوم، گۆرانیبێژی بەناوبانگی میسری، وەک یەکێک لە هونەرمەندە دڵخوازەکانی لە مۆسیقای عەرەبیدا هێنا.

موراد قەرەیلان دەربارەی ئاشنابوونی بە زمانی عەرەبیش گوتی کە ئەم زمانە تا ڕادەیەک تێ دەگات، بەڵام توانای ئەو لە ئاخاوتن بە عەرەبی سنووردارە. ئەو ڕوونی کردەوە کاتێک لە سوریا و لوبنان بوو زیاتر بەم زمانە قسەی دەکرد، بەڵام بەپێی کات بەشێک لە توانای ئاخاوتنی لەدەست داوە.

موراد قەرەیلان لە بەشێکی دیکەی چاوپێکەوتنەکەدا پەرەی دا بە مانای چیا لە ژیانی خۆیدا و گوتی چیا بۆ ئەو تەنیا شوێنی چالاکی یان مانەوە نییە، بەڵکو بەشێکی بنەڕەتیی ژیانی پێک دەهێنێت. ئەو جەختی کردەوە کە ژیان لە چیادا زۆر خۆش دەوێت و ئەگەر دەرفەت هەبێت، پێی خۆشە لەم ناوچانەدا بژیەتەوە.

موراد قەرەیلان گوتی کە لە یەکێک لە سەفەرەکانیدا بۆ ئەورووپا، سەرباری ئەوەی دەرفەتی مانەوە یان درێژکردنەوەی اقامەی خۆی هەبوو و تەنانەت دەیتوانی ئەم بابەتە لەگەڵ ڕێکخستندا بەرز بکاتەوە، بڕیاری دا بگەڕێتەوە بۆ چیا. بە گوتەی ئەو، ژیان لە گوند و چیادا بۆی پاک، ڕەسەن و بەمانایە، لە کاتێکدا ژیان لە شارە گەورەکان و لە نێوان باڵەخانە کۆنکرێتییەکاندا خۆش ناوێت.

موراد قەرەیلان لە ڕوونکردنەوەی جیاوازیی نێوان ژیان لە چیا و شارەکانی ئەورووپادا، ئاماژەی بە جۆری خۆراکیش کرد و گوتی زۆرێک لە کەرەستە خۆراکییەکان لە ئەورووپادا بە شێوەی پیشەسازی و یەکخراو بەرهەم دەهێنرێن و لە ڕوانگەی ئەوەوە، گوشتی بەکارهاتوو هەمیشە ڕەسەنایەتی و کوالیتیی سروشتیی نییە. ئەو ژیان لە گوند و چیادا بە تەندروستتر دەزانێت و جەختی کردەوە کە لە حاڵەتی ڕەخسانی بارودۆخدا، پێی خۆشە ژیانی خۆی لەم ژینگەیەدا بەردەوام بکات.

بەشی هەستیاری چاوپێکەوتنەکە بۆ شەهیدبوونی ئەندامانی پەکەکە و پێگەی ئەوان لە ژیانی موراد قەرەیلاندا تەرخان کرا. پەیامنێر ئاماژەی بە ڕاگەیاندنی هەواڵی شەهیدبوونی ۲۷ هزار هێزی گەریلا کرد و لە موراد قەرەیلانی پرسی کە بەپێی ئەزموونی چەند دەیە خەبات و گۆڕانکارییەکانی پەیوەندیدار بە پرۆسەی ئاشتی، چۆن لەگەڵ نەبوونی هاوڕێکانی ڕاهاتووە و چی بەرنامەیەکی بۆ پاراستنی یادی ئەوان هەیە.

موراد قەرەیلان لە وەڵامدا گوتی کە شەهیدبوونی هەر یەک لە هێزە گەریلاکان بۆ ئەو بە مانای جیاوبوونەوەی بەشێک لە گیانییەتی. ئەو دانی پێدا نا کە بارها بۆ لەدەستدانی هاوڕێکانی گریواوە و بە هەمان هۆکار، لە ماوەی سێ ساڵدا نەیتوانیبوو دەربارەی شەهیدبوونی ئەوان قسە بکات یان هەواڵی گیانلەدەستدانیان ڕابگەیەنێت؛ چونکە ئامادەییی ڕوحیی پێویستی بۆ قسەکردن دەربارەی ئەوان نەبوو.

موراد قەرەیلان گوتی ژیانی ئێستای ئەندامانی پەکەکە لەگەڵ یاد و میراتی کەسانێک بەستراوەتەوە کە گیانی خۆیان لەدەست داوە. ئەو ئەندامە ماوەکانی بە نوێنەری کەسانێک زانی کە بۆ ئامانجەکانیان شەهید بوون و گوتی ئەرکی ئەوان بەردەوامیدان بە ڕێگا و ئامانجەکانی ئەم کەسانەیە.

موراد قەرەیلان زیادی کرد کە لە حاڵەتی زۆردا، هاوڕێکانی لە تەنیشتی خۆیدا شەهید بوون و لە ڕوانگەی ئەوەوە، ئەوان گیانی خۆیان بەخشیوە تا کەسانی دیکە بتوانن بە زیندویی بژینەوە و درێژە بە خەبات بدەن. بە گوتەی ئەو، ئەم ئەزموونە بووەتە هۆی ئەوەی ئەندامانی پەکەکە ژیانی خۆیان لەگەڵ ژیانی ئاسایی بە جیاواز بزانن؛ چونکە خۆیان تەنیا بە کەسانێک نازانن کە بۆ ژیانی تایبەتمەندیی خۆیان هەوڵ دەدەن، بەڵکو بە نوێنەر و ئاخێوەری کەسانێک دەزانن کە ئیتر دەرفەتی بەرگری لە ئامانجەکانی خۆیان نییە.

موراد قەرەیلان گوتی کە بە شێوەیەکی ئاسایی کۆبوونەوە و دیدارەکانی بە بیرهێنانەوەی شەهیدەکان دەست پێ دەکات، ئەگەرچی لەم دیدارەدا بەهۆی ئامادەییی هاوڕێیەک و ڕۆژنامەنوسێک لە دەرەوەی ناوچەکە، قسەکانی بەم بابەتە دەست پێ نەکردبوو. ئەو بۆ ڕوونکردنەوەی پێگەی ئەم بیرهێنانەوەیە گوتی کە موسڵمانان بە شێوەیەکی ئاسایی قسەکانیان بە دەستەواژەی «بسم‌الله» دەست پێ دەکەن و ئەندامانی پەکەکە-یش، سەرباری بڕوا بە ئیسلام، لە زۆرێک لە کۆبوونەوەکانیاندا یادی شەهیدەکان لە دەستپێکدا دادەنێن.

موراد قەرەیلان جەختی کردەوە کە شەهیدەکان لە ژیانی ئەودا پێگەیەکی تایبەتییان هەیە و ئەم بابەتە لەگەڵ تایبەتمەندییە کەسایەتییەکانیشی پەیوەندی هەیە. ئەو خۆی بە کەسێکی عاتیفی وەسف کرد و گوتی هەمان ئەم عاتیفەیە لە پەیوەندیی عاتیفییدا لەگەڵ ئەو کەسانەی لەدەستی داون، کاریگەر بووە.