06:01 AM Tehran
دوشنبه 31 اردیبهشت 1397
 خبر فوری:   کلید تدبیر به جای باز کردن درها همه روزنه ها را هم بست/ وعده های روحانی به مردم کردستان اجرایی نشد
سرویس جهان
آخرین خبرهای جهان
انتشار:  دوشنبه 23 بهمن  ::  14:37
چرا ترکیه به عفرین حمله کرد؟/ اصلی آیدین تاشباش*

سرویس جهان- رجب طیب اردوغان رییس جمهور ترکیه مدتی پیش درباره حمله نظامی ارتش این کشور به عفرین گفته بود« ما یک شب سرزده وارد(عفرین) خواهیم شد». مقامات ترکیه ماه هاست دباره تقابل با کردها در شهر کردنشین عفرین در سوریه حرف می زنند بنابر این، وقتی نیروهای ترکیه چند هفته پیش عملیاتی را در مرز این کشور با سوریه در منطقه عفرین انجام دادند اتفاق غیرمنتظره ای نبود.

عملیات شاخه زیتون در عفرین دومین عملیات بزرگ نظامی ترکیه در سوریه و اولین عملیات عمده علیه نیروهای کرد در این کشور است. کردهای سوریه از سال 2012 به آهستگی کنترل شمال سوریه را در دست گرفته و اقدام به ایجاد مناطق خودمختار یا کانتون در این مناطق کرده اند.

دولت ترکیه می گوید هدف عملیات شاخه زیتون در عفرین بیرون راندن نیروهای کرد سوریه موسوم به YPG است که آنها ترویست خوانده و وابسته به حزب کارگران کردستان ترکیه یا پ.ک.ک می داند. اما از سوی دیگر، نیروهای YPG متحد آمریکا در جنگ با داعش در سوریه هستند.

عفرین غربی ترین نقطه کردنشین در سوریه است اما از دیگر مناطق کردنشین سوریه که از سال 2014 از داعش پس گرفته شده اند جدا افتاده است. آنکارا قصد دارد یک منطقه امن به عمق 30 کیلومتر در عفرین ایجاد کند و آن را به نوار مرزی عزاز-جرابلس در سوریه که نیروهای این کشور از سال 2016 در کنترل خود دارند متصل کند.

شاید منطقه عفرین در زمان صلح اهمیت ژئوپلتیک زیادی برای هیچ کس نداشته است اما اکنون به یک گره سیاسی تبدیل شده که منافع آمریکا، روسیه و ترکیه به آن ارتباط پیدا کرده و همه آنها طرح های رقابتی برای آینده سوریه ریخته اند.

عفرین از همان آغاز جنگ سوریه یک منطقه تحت حفاظت روسیه بوده و ترکیه تلاش کرده است رضایت روسیه  را برای اجرای عملیات نظامی در این منطقه به دست آورد. عفرین بر خلاف سایر نقاط کردنشین سوریه میزبان نیروهای آمریکایی نبوده است بلکه چندصدتن از نیروهای روسی در این منطقه حضور داشته اند و نصب آرم نیروهای کرد سوریه روی لباس های آنها در برحه ای خشم ترکیه را برانگیخت. رجب طیب اردوغان قبل  از آغاز عملیات شاخه زیتون خلوسی آکار رییس ستاد نیروهای ارتش و هاکان فیدان رییس قدرتمند سازمان اطلاعات ترکیه را روانه روسیه کرد تا روسیه را راضی کنند آسمان سوریه را به روی جت های این کشور باز بگذارد و مسکو هم نیروهای خود را از عفرین خارج کند. بعد از آن عملیات نظامی ترکیه در عفرین آغاز شد.

آنکارا و مسکو بعد از نزدیک به یک قرن دشمنی و تنش سال 2015 بر سر ساقط شدن جت روسی توسط ترکیه، اکنون روابط دوستانه ای را با احتیاط به پیش می برند. سر و صدای ناسیونالیست های ترکیه بیشتر متوجه نیروهای کرد و آمریکا است. ترکها مواظب هستند دوستان روسی خود را آزرده خاطر نکنند.

روسیه نیز با زیرکی بازی را به پیش می برد. تصمیم ترکیه به دادن چزاغ سبز به اردوغان در مورد عملیات عفرین احتمالا بیشتر به امتیازگیری در مورد روند صلح آستانه مانند رضایت ترکیه به پیشروی دولت بشار اسد در ادلب ارتباط دارد و نه تهدید کردها. روسها همچنین آگاهند که طولانی شدن تقابل ترکی-کردی در عفرین وابستگی ترکیه به روسیه  را بیشتر می کند و کردهای سوریه را مجبور می کند به یک راه حل سیاسی با دولت سوریه در بحران این کشور راضی شوند.

مسائل در جبهه ترکی-آمریکایی دارای مشکلات بیشتری است. تهاجم ترکیه به عفرین در زمانی اتفاق افتاده که رابطه آن با واشنگتن در پایین ترین سطح قرار دارد و ممکن است تنش میان این دو متحد عضو ناتو را بیشتر کند. اردوغان از مدتها پیش نسبت به حمایت نظامی آمریکا از نیروهای کرد و آموزش نظامی آنها خشمگین بوده و واشنگتن را به طرفداری از «تروریستها» متهم کرده و تهدید کرده است« کریدور ترور را در مرزهای ترکیه از بین می بریم».

با درگیرشدن هرچه بیشتر نیروهای کرد و ارتش ترکیه در عفرین دولت ترامپ می تواند به آسانی میان رابطه خود با آنکارا و کردها توازن ایجاد کند. نیروهای دموکراتیک سوریه که YPG نیروی غالب آن محسوب می شود و همکار آمریکا در جنگ با داعش در شرق سوریه محسوب می شود از هم اکنون توجه خود را از جنگ با داعش در شرق سوریه به سمت غرب در عفرین متمرکز کرده است. کردها همچنین به آمریکا فشار آورده اند مقاصد ترکیه را مهار کند.

مقامات آمریکایی به همتایان ترک خود گفته اند رابطه آنها با کردها تاکتیکی و موقت بوده و به محض به ثبات رسیدن شمال سوریه پایان می یابد. اما ممکن است این قضیه به این آسانی نباشد. با توجه به تغییر استراتژی آمریکا در سوریه و تمرکز بر کاستن از نفوذ برخی کشورها در سوریه، دولت ترامپ عجله ای برای ترک شمال سوریه و یا به عبارت بهتر تنها گذاشتن کردها ندارد.

بنابر این، نبرد عفرین یک فرصت برای روسیه و برحه ای سخت برای ایجاد توازن از سوی واشنگتن خواهد بود.

در همین حال، فضای ناسیونالیستی حاکم در ترکیه می تواند به تقویت موقعیت اردوغان در خانه منجر شود. این فضا به رجب طیب اردوغان کمک می کند اتحاد خود را با حزب ناسیونالیست MHP مستحکم تر کند و کمپین انتخاباتی ریاست جمهوری 2019 خود را آغاز کند. به مساجد ترکیه دستور داده شده سوره فتح قرآن را از بلندگوها پخش کنند و اردوغان هشدار می دهد « هر کسی که در برابر این نبرد ملی ما بایستد از روی آن رد خواهیم شد.»

*پژوهش گر ارشد در اندیشکده شورای روابط خارجی اروپا

منبع: شورای روابط خارجی اروپا

ترجمه: خبرگزاری کردپرس- سرویس جهان

کد خبرنگار: 40101

کليه حقوق اين پایگاه اطلاع‌رسانی متعلق به «خبرگزاری کردپرس» بوده و هرگونه استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

©2017 kurdpress. All rights reserved.
Designed & Powered By Atlas Samaneh - طراحی و توسعه توسط اطلس سامانه