انتشار:  دوشنبه 2 اردیبهشت 1398  ::  11:33   

یادداشت رسیده به کرد پرس؛

امنیت و کار کردهای آن

امنیت مفهومی انتزاعی است که برمصادیق زیادی صدق می کند و از جمله واژه هایی است که تاکنون تعریف جامعی برای آن صورت نگرفته است.

 شاید یکی از دلایل انتزاعی بودن امنیت این است که بربسیاری مفاهیم هم عرض صدق می کند به همین جهت از گستردگی خاصی برخوردار است. از طرف دیگر وسعت و دامنه امنیت به سادگی قابل احصاء نمی باشد. به همین خاطر توافق کلی بر روی مقوله امنیت وجود ندارد زیرا این واژه تحت تاثیر مولفه های متعدد در رنج های مختلفی قرار دارد. گستردگی معانی امنیت بسیاری از حیطه های ارادی و غیرارادی را نیز در برمی گیرد.

برهمگان معلوم است که رشد و تعالی هر موجود ذی شعور و فاقد شعوری مستلزم برخورداری از شرایط ویژه جهت رسیدن به مراحل بالاتر می باشد. از مصادیق این تعریف می توان به وجود فضای مناسب تنفسی نباتات جهت رشد و نمو اشاره نمود.  همچنین در صورت مهیا نبودن شرایط زیست محیطی و بسترمناسب هوا و تغذیه و دیگر مولفه ها، چگونه این موجودمیتواند به حیات خود ادامه دهد؟ همچنین در زیست حیوانات هم تا زمانی که شرایط آرامش و آسایش عمومی حاکم نباشد چگونه می توان به ازدیاد و افزایش نسل آنها امیدوار بود؟ موجود ذی شعوری مانند انسان نیز به طریق اولی از این قاعده مستثنی نمی باشد و بقاء استمرار آن در گرو زیستگاه مادی و معنوی سالم و با دوام می باشد. براین اساس پیوستگی و تناسب بین بقاء و رشد ونمو و تعالی با شرایط مطلوب ، پدیده ای ذاتی است که درصورت تحقق آنها متناسب با درجات وجودی موجود ذی جود، رشد حاصل می گردد. در ذاتی بودن این پیوستگی همین بس که موجودات در ارکان وجود درمواجهه هرگونه گسست از ذات خود، مقاومت نشان می دهند. دفاع حیوانات از خود در مقابل تهدیدات در حد توان خود حیثیتی بوده و به آن بعنوان نوامیس می نگرند ( یک از کاربردهای واژه ناموس به داشته های روا و بحق و اختصاصی گفته می شود) لذا کمتر کسی است که تجربه دفاع حیوانات از حریم خصوصی اش را شاهد نباشد که نیازی به توضیح ندارد بنابراین آرامش و امنیت زیست، به عنوان یک ناموس واجب الدفاع در منظرهرموجود ذی جودی تعریف می گردد.

رشد تمدن مرهون امنیت

 اما بشر به عنوان موجودی ذی شعور ازعقل برخوردار است و با مفهوم امنیت بیشتر مانوس می باشد یکی از تعاریف امنیت در حوزه بشری به امنیت فردی و اجتماعی می توان اشاره کرد این نوع امنیت با مدنیت و انسان رابطه ای مستقیم دارد. تمدن های بشری که در زمان خود حاصل امنیت آحاد جامعه بوده است مرهون همین واژه انتزاعی امنیت بوده است. ویل دورانت مورخ شهیر در جلد یک کتاب مشهور تاریخ تمدن راجع به ظهور تمدن ها می نویسد،«ظهور تمدن هنگامی امکان پذیر است که هرج و مرج و نا امنی پایان پذیرفته باشد زیرا فقط هنگام ازبین رفتن ترس است که کنجکاوی و احتیاج به ابداع و اختراع به کارمی افتد و انسان خود را تسلیم غریزه ای می کند که او را به شکل طبیعی به راه کسب علم ومعرفت و تهیه وسایل بهبود زندگی سوق می دهد.»

با این توصیف هرجامعه پویایی و هرحاکمیت دوراندیشی تلاش میکند زمینه های امنیت جامعه خود را مهیا کند تا بتواند در پرتو آن به تربیت و پرورش و رشد و تعالی جامعه خود دست یازد. جوامع متمدن کنونی که به تاریخ و تمدن خود می بالند در مقاطعی از تاریخ خود دارای امنیتی پایدار بوده اند که هم اکنون به عنوان شناسنامه و جزء گران بهاترین میراث آن ملت می باشد. تحقیقا دوران طلایی هرملتی و هرتمدنی زمانی است که در آن از ثبات و پایداری مستمری برخوردار بوده است معمولا ملل دارای تمدن کهن و استوار کمتر دچار تزلزل و بی ثباتی می گردند و این دولت های جعلی هستند که عموما با کوچک ترین تزلزل نا امنی از پای در می آیند دربعضی کشورها شاهد چندین کودتا و دگرگونی دولت ها در طول یک سال می باشیم که این بیانگر فقدان شدید فرهنگ تعایش عمومی می باشد. فرهنگی که برخواسته از عمق جامعه ای می باشد که زمانی در سایه امنیت به فرهنگ سازی مبادرت ورزیده اند.  واز این ره آورد به یک نجابت تاریخی دست یافتند که به سادگی مرعوب تحولات زود گذرنمی گردند. ساکنان چنین سرزمین هایی به سادگی در دام تحولات نا امن ساز نمی افتند چون فرهنگ پویای خود را درسایه تمدن غنی به دست آورده اند که از ثمرات ارزشمند امنیت گذشته بوده است این جوامع از انسجام  واستحکام خاصی برخوردارند و امنیت را مستلزم بقاء خود دانسته و جزء نوامیس خود محسوب می کنند.

رابطه معنا دار حقوق و امنیت

در برشی دیگر، بین حقوق و امنیت رابطه معناداری حاکم می باشد حقوق که در چند قرن اخیر تقریبا بجای تکلیف نشسته ، در بستر امنیت معنا پیدا می کند حقوق و مزایای آن که دنیای پست مدرن از نردبان آن بالا می رود همگی در سایه تحقق امنیت و آرامش فردی و اجتماعی محقق می گردد حقوق که می تواند ساختارهای اجتماعی را به صورت یک اندام واره هوشمند روابط بین مردم و حاکمیت ها و همچنین بین مردم با مردم را تعیین کند با امنیت فردی و اجتماعی قابل اجرا می باشد با این وصف میزان استحکام و انسجام اجتماعی را که برای جامعه ایجاد حق نموده است می توان متناسب با میزان برخورداری امنیت در آن جامعه ارزیابی نمود.

با نگاهی به منطقه پیرامونی و کشورهای جهان می توان به وضوح به نقش امنیت در سلامت روانی آنها پی برد ویرانی های مخرب و جبران ناپذیر برخی کشورها ناشی از فقدان ثبات امنیت در آن کشورها می باشد وبرعکس جوامع و کشورهایی که از نعمت امنیت برخوردارند به مصداق روایت صحیح، دارای سلامت روحی و روانی بوده و همانند بدن سالم و بانشاط و پویا و تحول آفرین می باشند.امنیت جامعه را سالم و پویا نگه می دارد و زمینه های رشد همه جانبه را مهیا می کند امنیت ازجنس ارزش و اراده والای انسانیست  و پلشتی وسست عنصری اخلاقی نوعی انحطاط  و مولد نا امنی می داشد مولانای رومی در فرازی از مثنوی دراین رابطه می گوید با خرمن سوختگان دوستی نکنید چون آنان خود سوخته و دیگران را هم سوخته می خواهند،

زانکه هر بدبخت خرمن سوخته

می نخواهد شمع کس افروخته

هرکه را باشد مزاج و طبع سست

می نخواهد هیچ کسی را تندرست

خرمن سوختگان و سست طبعان رشد و تعالی جامعه را نمی خواهند آنانی که دارای روحیه تعالی نباشند هرگز نمی توانند به جامعه متعالی فکر کنند لذا اصلح این است که با تندرستان معاشرت و معاونت شود کسانی که به علو و بلند مرتبه ای می اندیشند اینها همه در سایه سار امنیت محقق می گردد.

رشد علوم و پیشرفت تکنولوژی و توسعه همه جانبه در سایه امنیت محقق می گردد. نمونه عینی این استواری و امنیت پایدار ایران می باشد که علیرغم آتشفشان های نا امنی در منطقه خاورمیانه که درحال فوران می باشد ، این کشور با داشتن اندیشه سیاسی مستقل و با ساختارهای حاکمیت مردم سالاری دینی ، به اذعان همه سازمان های جهانی و منطقه ای جزء یکی از کشورهای با ثبات می باشد که در بسیاری از شاخصه های توسعه، حرف اول را در جهان و منطقه میزند. این پایداری حاکی ازروحیه ملتی خودساخته و خود باور میباشد که منشاء بسیاری ازتحولات منطقه ای وجهانی گردده است این امر میسر نمی شود مگر در سایه امنیتی پایدار که به یمن ساختارهای اطلاعاتی میسور گردیده است.لذا جا دارد قدرتلاش ای تعالی محور فعالین دانسته شود و فرهنگ اسباب افزایش ضریب امنیت همه جانبه جامعه تقویت گردد.