انتشار:  دوشنبه 2 اردیبهشت 1398  ::  09:51   

اختصاصی کردپرس:

حمله به رهبر اپوزیسیون ترکیه؛ یادآور تکرار تاریخ

سرویس ترکیه - مشتی که روز گذشته به صورت کمال قلیچدار اوغلو اصابت کرد در واقع یک پیام بسیار عمیق اجتماعی – سیاسی دارد که بارها در این خصوص به ترکیه هشدارهای جدی داده شده بود؛ مشتی که البته یادآور تکرار یک رویداد مشابه در تاریخ سیاست ترکیه است.

حمله به رئیس بزرگترین فراکسیون ترکیه و رئیس حزب بنیانگذار ترکیه آن هم توسط یک روستایی کشاورز در واقع پیامد روندی است که "گفتمان نفرت" به شکل فزاینده ای در ادبیات سیاسی حاکمان ترکیه جای گرفته و به یک شیوه عادی در گفتمان سیاسی ترکیه تبدیل شده است. مشتی که روز گذشته به صورت کمال قلیچدار اوغلو رهبر حزب جمهوری خواه خلق (CHP) اصابت کرد در واقع یک پیام بسیار عمیق اجتماعی – سیاسی دارد که بارها در این خصوص به ترکیه هشدارهای جدی داده شده بود؛ مشتی که البته یادآور یک رویداد مشابه در تاریخ سیاست ترکیه است.

قطب بندی شدید اجتماعی، ایجاد رقابت های عمیق سیاسی در بین مردم، عمیق تر شدن مرزهای تعریف "خودی" و "بیگانه" در ترکیه، تروریست خواندن تمام مخالفان حکومت، بحث ها و تنش های فزاینده میان مردم عادی با محوریت چپ گرایی و راست گرایی، کشانده شدن سیاست به بحث های عمومی در کشور و ... یکی از وجوه شباهت ترکیه کنونی با ترکیه اواخر دهه 60 میلادی است. دهه 60 میلادی در ترکیه را می توان یکی از سخت ترین دوران های سیاست ترکیه به حساب آورد؛ دورانی که حکومت های ائتلافی چنان فضایی از قطب بندی های شدید اجتماعی را به وجود آورده بودند که به جامعه و مردم تنها به عنوان این که طرفدار کدام حزب هستند نگاه می شد. نگاهی که البته در سال 2019 میلادی نیز در ترکیه شاهد آن هستیم. پنج انتخابات فشرده در چهار سال اخیر، ورود ادبیات نفرت و تقسیم به خودی و دیگری به گفتمان سیاسی ترکیه و نگاه حزبی به مردم باعث شده است که ترکیه پیشرفته سال 2019 میلادی را به سخت ترین دوران این کشور یعنی دهه 60 میلادی بازگرداند.

در حقیقت حمله ای که روز گذشته به قلیچدار اوغلو صورت گرفت یادآور یک رویداد مشابه است که 50 سال پیش علیه یکی دیگر از رهبران CHP به نام عصمت اینونو از مهم ترین شخصیت های تاریخ سیاسی ترکیه صورت گرفت. ترکیه در حالی وارد سال 1969 میلادی شده بود که حوادث سیاسی این کشور یک قطب بندی عمیق را به وجود آورده بود. ورود ناوگان نظامی Filo.6 ایالات متحده آمریکا به آب های ترکیه در سال 1968 که به تظاهرات ضد آمریکایی شدیدی در ترکیه دامن زده و در آخر سال نیز به حوادث یکشنبه خونین در میدان تقسیم منتهی شد، یک بحران عمیق اجتماعی – سیاسی را در سال 69 میلادی برای ترکیه به بار آورده بود. شدت گرفتن بحث های چپ – راست در سیاست دیگر وارد خیابان های ترکیه شده و به ملت سرایت کرده بود. جای بحث های سیاسی را زد و خوردهای فیزیکی گرفته بود و جامعه به یک قطب بندی شدید کشیده شده بود.

در چنین شرایطی بود که روز 3 می 1969 در مراسم تشییع جنازه عمران اوکتم رئیس شورای عالی دادستان ها و قضات ترکیه، عصمت اینونو رئیس CHP مورد حمله گرفت. حادثه از آنجا شروع شد که هنگام خروج جنازه اوکتم از مسجد جمعی از راست گرایان افراطی فریاد سر دادند "برای کسی که لادین و بی خدا است نماز نمی خوانند". اوکتم به دلیل اقدامات و اظهارات سکولاریستی که در آن تاریخ داشت در نزد اسلام گراهای ترکیه محبوبیتی نداشت. به دلیل اظهارات وی علیه جمعیت نور (جمعیت اسلامی که از آن به عنوان اولین حرکت جدی اسلام گرایی در جمهوری ترکیه یاد می شود) و موضع مخالف وی وی با سعید نورسی باعث شده بود به وی اتهام بی دین بودن در جامعه زده شود. ایجاد قطب بندی های شدید اجتماعی در چند سال پیش از آن در این کشور به این موضوع دامن زده بود. حوادث آن روز رفته رفته شدیدتر و خشن تر شد. بعد از آن که جریان های اسلامی خواستار دفن اوکتم بدون اقامه نماز میت شدند و عصمت اینونو با این موضوع مخالفت کرد مردم به سمت اینونو هجوم آوردند. گارد نظامی در تلاش برای خارج کردن اینونو از معرکه بودند اما با حمله شدید مردم این مسئله امکان پذیر نبود. در این اثنا بود که ژنرال نبی آلپ آرتون سلاح به دست گرفت در مقابل اینونو ایستاد و فریاد زد "هرکس قدم جلو بگذارد او را خواهم زد". در سایه اقدام زیرکانه ژنرال ارتش ترکیه کریدوری در بین مردم باز شد و عصمت اینونو از آنجا خارج شد.

بازگردیم به 21 آوریل 2019 میلادی، همان قطب بندی شدیدی که در سال 69 میلادی به آن اشاره شد، اکنون نیز در ترکیه به وضوح شاهد آن هستیم. تروریست خواندن تمام جریان های مخالف دولت، حامی PKK و جماعت گولن دانستن جریان های اپوزیسیون کشور، تحریک احساسات ملی گرایانه مردم ترکیه با استفاده از درگیری های نظامی ارتش ترکیه با PKK و کشته شدن سربازان ترکیه در این درگیری ها، قطب بندی شدید اجتماعی به راست های محافظه کار – اسلام گرای حامی دولت و چپ های رادیکال – سکولاریست اپوزیسیون و ... تکرار تاریخی است که به صورت مختصر به آن اشاره کردیم. حمله به رئیس CHP این بار در سال 2019 میلادی و یک بار دیگر در مراسم تشییع جنازه ولی این بار با انگیزه های ملی گرایی به جای اسلام گرایی. اتهامات شدید حاکمان ترکیه به اپوزیسیون این کشور در راستای حمایت و ائتلاف با گروه تروریستی PKK در واقع نفرت شدیدی را در میان بخشی از جامعه که وفاداری عمیقی به حاکمیت سیاسی دارند، به وجود آورده است. شاید یادآوری سخنان وزیر کشور ترکیه سلیمان سویلو که در تاریخ 28 ژوئن 2018 زده بود در این جا خالی از لطف نباشد: "به تمامی استاندارها دستور داده ام. بعد از این رؤسای CHP را به مراسم رسمی تشییع جنازه شهدای ترکیه راه ندهند". عمق قطب بندی در کشور را می توان از زبان وزیر کشوری که مهم ترین وظیفه اش تأمین امنیت داخلی کشور است مشاهد کرد.

تاریخ در ترکیه تکرار می شود و این تکرار می تواند پیامدهای بسیار سنگینی برای سیاست ترکیه داشته باشد. همان طور که پیامدهای وضعیت اواخر دهه 60 میلادی در اوایل دهه 80 میلادی با خشونت بسیار زیادی خود را نشان داد.

 

خبرگزاری کردپرس/ سرویس ترکیه

 

 

بیشتر بخوانید:

حمله به رهبر اپوزیسیون ترکیه در مراسم تشیع جنازه سرباز ارتش ترکیه در آنکارا

اولین اظهارات قلیچدار اوغلو بعد از حمله به وی در مراسم تشیع جنازه: فراموش نکنید من رهبر حزب بنیانگذار جمهوری ترکیه هستم

برچسب‌ها:
#ترکیه