04:26 AM Tehran
سه‌شنبه 1 آبان 1397
 خبر فوری:   تصمیم نهایی درباره داوطلبان علوم پزشکی در اولین فرصت اعلام می‌شود/معترضان حضوری مراجعه نکنند
سرویس جهان
آخرین خبرهای جهان
انتشار:  پنج‌شنبه 19 مهر  ::  22:44
تحلیلگر مسائل عراق در مصاحبه با کردپرس:
احزاب کُرد عراق قادر به حل اختلافات هستند/ انتخاب برهم صالح مکانیسم تازه ای در عراق بوجود آورد

سرویس جهان- محمد الوائلی به کردپرس گفت: اکنون اتحادیه میهنی و حزب دموکرات کردستان عراق دارای اختلافات شدیدی هستند اما تاریخ نشان داده که گروه های سیاسی کرد می توانند اختلافات خود را حل کنند. این کارشناس مسائل سیاسی عراق افزود: انتخاب شدن برهم صالح به عنوان رییس جمهور جدید عراق هم اتحادیه میهنی را قدرتمند ساخت و هم باعث شد مکانیسم جدیدی برای انتخاب افراد برای پست های مختلف بر اساس توانایی و شایستگی در عراق بوجود بیاید.

 

برگزاری انتخابات پارلمانی عراق در ماه می گذشته و به دنبال آن انتخاب روسای سه گانه شامل رییس جمهور، رییس پارلمان و نخست وزیر این کشور در هفته های اخیر، امیدها به تشکل هرچه زودتر کابینه جدید دولت عراق را افزایش داده است. اما برخی اتفاقات مانند انتخاب برهم صالح توسط نمایندگان پارلمان عراق و نه توافق سیاسی دو حزب حاکم کردی در اقلیم کردستان شامل حزب دموکرات و اتحادیه میهنی، باعث تشدید اختلافات میان آنها شد. در این میان انتخابات پارلمانی اقلیم کردستان در روز 30 سپتامبر گذشته برگزار شد که مثل همیشه دو حزب حاکم برنده انتخابات شدند، با این تفاوت که حزب دموکرات با تفاوت زیاد از اتحادیه میهنی پیشی گرفته و تهدید کرده است دیگر بر اساس وزنه سیاسی این حزب پستها را به این حزب نمی دهد بلکه بر اساس تعداد کرسیها پستهای وزارتی به این حزب واگذار می شود.

اما دکتر محمد الوائلی، کارشناس مسائل سیاسی عراق و ساکن این کشور در مصاحبه با خبرگزاری کردپرس گفت که درست است که اختلافات میان دو حزب حاکم تشدید یافته است ولی آنها می توانند بر اختلافات خود فائق شوند. دکتر وائلی معتقد است انتخاب برهم صالح باعث قدرت گرفتن حزب اتحادیه میهنی شده است. او همچنین معتقد است برهم صالح می تواند به رفع اختلافات میان اقلیم کردستان و عراق و نیز مسائل داخلی این کشور و حتی همپیمانان این کشور نقش ایفا کند. دکتر وائلی به پرسش های کردپرس درباره؛ استقلال، رفراندوم، انتخاب برهم صالح و دیگر مسائل عراق و اقلیم کردستان پاسخ داده است.

متن کامل مصاحبه خبرگزاری کردپرس با دکتر محمد الوائلی، کارشناس مسائل سیاسی عراق:

 

کردپرس: می بینیم که رابطه میان اقلیم کردستان و دولت مرکزی عراق، برای مثال، نسبت به سال 2017 و پس از اتفاقات پس از رفراندوم بهتر شده است. آیا می توان انتظار داشت که روابط دو طرف به حالت عادی باز گردد؟

محمد الوائلی: رابطه میان اربیل و بغداد برای مدتها در نشیب قرار داشت و در زمان برگزاری رفراندوم استقلال در اقلیم کردستان به بحران رسید. اما به هر حال، از بحران اجتناب شد و دو طرف فهمیدند اگر دو طرف به تنش در رابطه خود ادامه دهند این تنش برای هر دو هزینه به دنبال خواهد داشت.

خاورمیانه دیگر نمی تواند تنش های بیشتر با پیامدهای وسیع تر از این را مدیریت کند. همه طرف ها و از جمله جامعه بین الملل برای اربیل و بغداد روشن ساختند که از ادامه تنش میان این دو حمایت نمی کنند. درست است که جامعه بین الملل به آرزوها و آمال کردها احترام می گذارد اما برای کردها روشن ساخت که از برگزاری رفراندوم استقلال و نیز نحوه برگزاری آن حمایت نمی کند. و درست است که جامعه بین الملل از اعمال اختیارات دولت مرکزی عراق بر کرکوک و دیگر مسائل مورد مناقشه حمایت می کند اما از ادامه تنش در روابط این دو حمایت نمی کند.

از نظر امنیتی نیز، تنش میان اربیل و بغداد برای آنها هزینه زیادی دارد به ویژه این که، مناطق مورد مناقشه مناطقی مساعد برای باقی مانده های داعش و دیگر گروه های تروریستی هستند که هر گونه تنش به نفع آنها خواهد بود. این مسئله همچنین بر اربیل و بغداد برای عادی سازی روابطشان و یافتن راه هایی برای حل مسائل مورد اختلاف فشار وارد خواهد کرد. وضعیت نامطلوب امنیتی در این مناطق نه تنها تاثیرات بدی روی عراق داشته بلکه این تاثیرات بد هم در سطح منطقه ای و بین المللی نیز دیده می شود.

این که چه عاملی به این مسئله کمک می کند، باید گفت که برهم صالح به عنوان رییس جمهور جدید عراق برای ایجاد صلح اشتیاق دارد و شخص قابلی است و می تواند نقش میانجی ایفا کند و عادل عبدالمهدی نیز رابطه عمیقی با کردها دارد. انتظار می رود که هر دو زمینه را برای عادی سازی روابط میان اربیل و بغداد فراهم کنند.

کردپرس: حزب دموکرات کردستان عراق با انتخاب برهم صالح به عنوان رییس جمهور عراق و نیز شیوه انتخاب وی مشکل داشت. آیا می توان انتظار داشت که حزب دموکرات کردستان در جریان تشکیل دولت جدید در اقلیم کردستان حزب اتحادیه میهنی را که برهم صالح نامزد آن بود نادیده بگیرد؟

محمد الوائلی: قطعا بیانات اخیر حزب دموکرات برای تهدید اتحادیه میهنی به بیرون انداختن آن در جریان تشکیل دولت جدید در اقلیم کردستان است. اما باید دید که تا چه حد این تهدیدها عملی می شود. زیرا از آن طرف هم احزاب اپوزیسیون دو حزب حاکم اتحایه میهنی و دموکرات کردستان را به تقلب متهم کرده و تهدید کرده اند که ممکن است نتیجه انتخابات جدید را نپذیرند. جنبش نسل نو و اتحاد اسلامی از قبل نتیجه را رد کرده و هنوز معلوم نیست که دیگر احزاب اپوزیسیون چنین رویکردی را دارند یا خیر. بنابر این، اگر حزب دموکرات، اتحادیه میهنی را بیرون حکومت قرار دهد انتخاب های زیادی برای تشکیل دولت جدید ندارد.

علاوه بر آن، درست است که حزب دموکرات کرسی های بیشتری در انتخابات کسب کرده است اما این مسئله این حقیقت را که کانون های قدرت اتحادیه میهنی همچنان دست نخورده و برقرار هستند، تغییر نمی دهد. انتخاب شدن برهم صالح قدرت را به اتحادیه میهنی برگرداند و توانایی آن را بر تاثیرگذاری بر حوادث بعد از تنش های داخلی حزب و حوادث کرکوک که حزب را تضعیف کرده بود بازگردانده است.

بنابر این سخت بتوان حزب اتحادیه میهنی را در تشکیل دولت جدید اقلیم کردستان کنار گذاشت و این امر محتمل نیست. اما به هر حال، اگر حزب دموکرات می خواهد این اقدام را همچنان انجام دهد باید به فکر یافتن جایگزین های بیشتری باشد تا این توازن را جبران کند. اتفاق مورد انتظار این است که حزب دموکرات با همراهی اتحادیه میهنی دولت جدید را تشکیل خواهد داد. در این صورت، اتحادیه میهنی باید انتظار داشته باشد که در دولت جدید اقلیم کردستان وزارت خانه هایی را در اختیار بگیرد که دارای نفوذ و تاثیر کمتری در دولت هستند.

کردپرس: چرا احزاب اپوزیسیون اقلیم کردستان در انتخابات پارلمانی 30 سپتامبر 2018 در اقلیم کردستان خوب ظاهر نشدند؟ دلیل تقلب بود یا چیزهای دیگر؟

محمد الوائلی: مشکل احزاب اپوزیسیون در اقلیم کردستان این است که در حالی همراهی و همفکر مردم را در کنار خود دارند اما حداقل در سطحی کلی نتوانسته اند به قول هایی که برای ایجاد تغییر در اقلیم کردستان در طی این چند سال به مردم داده اند عمل کنند.

برای مثال، جنبش تغیر اکنون نزدیک به یک دهه از فعالیت آن می گذرد و بر زندگی سیاسی در اقلیم کردستان تاثیرگذاشته و حکومت دوگانه دموکرت کردستان- اتحادیه میهنی را تحت فشار قرار داده است با این حال، نتوانسته است تغییراتی را که قول آن را داده بود ایجاد کند و در موارد زیادی، مقامات این حزب نیز به همان دلایلی که مقامات احزاب حاکم مورد انتقاد قرار داده شده اند متهم شده اند.

علاوه بر آن، وقتی مردم می بینند که اپوزیسیون نمی تواند احزاب حاکم را در مسائلی مانند تقلب در انتخابات مورد چالش قرار دهند، آنها در آینده اشتیاقی برای دادن رای به آنها نخواهند داشت و همه خودداری از شرکت در انتخابات را انتخاب خواهند کرد و این مسئله احزاب حاکم را قادر می سازد بیشتر به قدرت چنگ بیاندازند و تقلب بیشتری انجام دهند.

کردپرس: آیا می توان گفت که برگزاری رفراندوم عامل اصلی اختلافات فعلی میان احزاب کردی عراق است؟

محمد الوائلی: خود موضوع رفراندوم باعث ایجاد اختلاف میان احزاب سیاسی در اقلیم کردستان نیست البته اهداف سیاسی رفراندوم باعث ایجاد اختلاف میان احزاب سیاسی کرد شده است. حزب دموکرات کردستان عراق در راس این پروژه رفراندوم بود به این امید که موقعیت و مقبولیت تاریخی خود را در نظر مردم به عنوان تنها حزبی که برای استقلال تلاش می کند تثبیت کند.

با این حال، همه احزاب دیگر می دانند که انتخاب زمان آن و هدف از آن برای تقویت مسعود بارزانی و معرفی او به عنوان رهبر جنبش کردی بود تا قدرت سیاسی او را تقویت کند و خلئی را که بر اثر فوت جلال طالبانی بوجود آمده بود پر کند.

جاه طلبی های حزب دموکرات کردستان ممکن است گره های میان دیگر احزاب کردی را حداقل تا حدودی برای مقابله با تلاش های حزب دموکرات در اقلیم کردستان عراق در جهت تجمیع قدرت باز کند.

کردپرس: کردهای عراق می گویند دولت جدید عراق باید قبل از هر چیزی وضعیت را در کرکوک و دیگر مناطق مورد مناقشه به حالت عادی در آورد، آیا این امر امکان پذیر است؟

محمد الوائلی: من معتقد هستم که از طریق مذاکره ای که به یک توافق منصفانه، قانونی و روشن منجر شود، این امکان وجود دارد که بخش زیادی از بحران در کرکوک و دیگر مناطق مورد مناقشه را از بین برد. اقدام کردن بدون توافق و با این اوصاف، و بدتر از آن، تلاش نکردن برای رسیدن به هیچ گونه توافقی به عادی سازی و ایجاد ثبات منجر نخواهد شد.

 

توافقی که صورت می گیرد باید منصفانه باشد تا حقوق همه عناصری را که در این مناطق زندگی می کنند حفظ کند. فارغ از این که توافق نامه چه باشد، اگر هر کدام از تشکل های منطقه را پشت گوش بیاندازد، در آینده باعث ایجاد مشکل خواهد شد.

توافقات باید قانونی باشد تا انسجام داشته باشد و با تغییر دولت ها در بغداد که به بحران جدیدی دامن بزنند به چالش کشیده نشود. تمام اقداماتی که در گذشته انجام شده، به صورت کلی و با اهداف سیاسی کوتاه مدت بوده و یا از طریق امر واقع سیاسی اتفاق افتاده است زیرا توازن سیاسی در مقطعی به این امر اجازه داد و در مقاطع بعدی به درگیری میان طرفین منجر شده است.

برای نمونه بر اساس قانون اساسی عراق که فاقد تدابیر با جزئیات بوده، بسیاری از توافق ها در گذشته ناروشن بوده و برداشت های متفاوتی از آنها می شود داشت. هر گونه توافق مفیدی باید روشن و شفاف باشد و عواقب نقض آن نیز به خوبی بیان شود. تنها از این طریق می توان به عادی سازی وضعیت در مناطق مورد مناقشه دست یافت.

کردپرس: به نظر می رسد که این روزها کسی درباره استقلال اقلیم کردستان صحبت نمی کند، چرا؟ آیا این مسئله در سالهای پیش رو ممکن است؟

محمد الوائلی: مسئله استقلال اقلیم کردستان همیشه بخشی از موضوعات سیاسی کردها خواهد بود. تنها تفاوت در این است که در برخی زمانها در راس امور سیاسی قرار می گرد و در برخی موارد کمتر در مورد آن صحبت می شود. کردهای عراق در سال 2003 می توانستند به حقوق خود دست یابند و جایگاه مستحکمی در منطقه و عراق برای خود ایجاد کنند. علیرغم روایت غالب مورد استفاده سیاستمداران کرد که تا همین چند وقت پیش از ان استفاده می کردند و کردها را به عنوان ناسودمند از عراق و به حاشیه رانده شده معرفی می کردند، آنها می دانند که اکنون بهترین فرصت تاریخی برای کردها است.

با این حال، دستاوردهای کردها با پذیرش آن توسط بغداد و همراهی سیاسی آن بعد از سال 2003 به دست آمده هرچند مشکلاتی داشته و با فراز و نشیب همراه بوده است. سیاست مداران با تجربه ای مانند جلال طالبانی فقید و نیز برهم صالح، رییس جهمور کنونی عراق می دانند که راه حل مشکلاتی که کردهای عراق با آن روبه هستند در بغداد است و نمی تواند از سوی قدرت های خارجی به آنها ارائه شود.

کردها بعد از برگزاری رفراندوم برای به دست آوردن نفوذ دوباره در بغداد با هم رقابت می کردند و به جای کم اهمیت جلوه دادن اختیارات بغداد با دولت آن همکاری می کردند. اگر این رویکرد موفقیت آمیز باشد، احتمال دارد که همانند سال های خیلی قبل، مسئله استقلال اقلیم کردستان حداقل در عمل و تعاملات عملی با دولت مرکزی عراق در راس قرار نگیرد.

کردپرس: انتخاب شدن برهم صالح به عنوان رییس جمهور عراق را چگونه ارزیابی می کنید؟ وی که انتخاب شدنش باعث ایجاد اختلافات جدیدی میان دو حزب اتحادیه میهنی و دموکرات کردستان شد، چگونه عمل خواهد کرد؟

محمد الوائلی: همان طور که در مقاله ام در سایت 1001 Iraqi Thoughts به آن اشاره کرده ام، انتخاب شدن برهم صالح تاثیرات زیادی در صحنه سیاسی در عراق خواهد داشت. این مسئله اتحادیه میهنی را قدرتمند ساخت و از ادامه ریزش سیاسی در آن جلوگیری کرد و باعث ایجاد توازن در برابر برخی نفوذهای حزب دموکرات کردستان شد. انتخاب شدن برهم صالح به عنوان رییس جمهور عراق معادله جدیدی در بغداد بوجود آورد که نمایندگان مجلس این کشور بر اساس آن شخص نامزد را بر اساس مناسب بودن وی برای پست مورد نظر انتخاب کنند و نه بر اساس توافقی که رهبران آنها بر ایشان تحمیل می کنند. برهم صالح شخصیت مهمی در ایجاد توازن سیاسی میان ایران و آمریکا است و انتظار می رود در رفع بحران در منطقه نقش ایفا کند.

در مورد روابط سرد میان دو حزب اتحادیه میهنی و دموکرات کردستان، رفع این تنش احتیاج به گذشت زمان دارد. با این حال، اگر وضعیت کردها به سبب سیاست ها و مهارت های  برهم صالح در مذاکره تقویت شود، حزب دموکرات مجبور خواهد شد موضعش را حداقل در سطح کلی تغییر دهد.

رقابت میان اتحادیه میهنی و حزب دموکرات شدید است. با این حال، تاریخ کردها نشان داده که آنها قادرند بر سر مسائل مختلفی توافق کنند. رفتار سیاسی برهم صالح نشان می دهد که وی روی حل اختلافات کار خواهد کرد.

کردپرس: آیا برهم صالح می تواند رابطه میان اقلیم کردستان و بغداد را ترمیم کند؟

محمد الوائلی: این انتظاری است که از او می رود. هیچ کدام از عناصر عراقی نمی خواهند وارد بحرانی شوند که سال گذشته بر آنها رفت. برای همین هم هست که چنین استقبالی از انتخاب برهم صالح شد به این امید که بسیاری از بمب های ساعتی در رابطه میان اقلیم کردستان و دولت مرکزی عراق را خنثی کند. شاید وی نتواند در همه اینها با موفقیت عمل کند اما وی قطعا می تواند متفاوت عمل کند. مردم عراق انتظار دارند ریاست جمهوری کنونی عراق تبدیل به نهادی شود که مشکلات در آنجا حل شده و بحران ها رفع شوند، چیزی که مردم از این نهاد در زمان رییس جمهور قبلی شاهد آن نبودند.

کد خبرنگار: 40101

کليه حقوق اين پایگاه اطلاع‌رسانی متعلق به «خبرگزاری کردپرس» بوده و هرگونه استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

©2017 kurdpress. All rights reserved.
Designed & Powered By Atlas Samaneh - طراحی و توسعه توسط اطلس سامانه