70524 ڕووداوه‌کان؛ موقه‌ده‌ر یان خۆکرد؟/ دوکتۆر خالێد ته‌وه‌کولی به‌شی یادداشت/ کوردستان- دوکتۆر خالێد ته‌وه‌کولی کۆمه‌ڵناس و نووسه‌ر یادداشتێکی بۆ کوردپرێس ناردووه‌ و کونج و ڕه‌هه‌نده‌کانی ڕووداو و ڕێکاری ڕێگری له‌ ڕووداوه‌کانی تاوتوێ کردووه‌. <div dir="rtl" style="text-align: justify">کوردپرێس- ئه&zwnj;گه&zwnj;رچی زۆربه&zwnj;ی زۆری خه&zwnj;ڵک ئه&zwnj;م ده&zwnj;سته&zwnj;واژه&zwnj;ی که&zwnj; ده&zwnj;ڵێت &quot;ڕووداوه&zwnj;کان بێ هه&zwnj;واڵ دێن&quot; قبووڵ ده&zwnj;که&zwnj;ن به&zwnj;ڵام ئه&zwnj;گه&zwnj;ر چاوێک بخشێنین به&zwnj; سه&zwnj;ر ئه&zwnj;و ڕووداوانه&zwnj;یدا له&zwnj;م ساڵانه&zwnj;ی دوایی له&zwnj; کوردستاندا ڕوویان داوه&zwnj; ده&zwnj;بینین که&zwnj; ڕووداوه&zwnj;کان به&zwnj; زمانی بێ زمانی سه&zwnj;باره&zwnj;ت به&zwnj; خۆیان و پاشهاته&zwnj; ناحه&zwnj;زه&zwnj;کانی داهاتوو هاوار ده&zwnj;که&zwnj;ن و داوامان لێده&zwnj;که&zwnj;ن بیر له&zwnj;وه&zwnj; بکه&zwnj;ینه&zwnj;وه&zwnj; پێش له&zwnj; ڕوودانی ڕووداو چاره&zwnj;سه&zwnj;رێکی بۆ بدۆزینه&zwnj;وه&zwnj;.</div><div dir="rtl" style="text-align: justify">له&zwnj; ڕاستیدا به&zwnj;رزبوونه&zwnj;وه&zwnj;ی ئاماری خۆکوژی، کێشه&zwnj; و گرفتی کۆڵبه&zwnj;ره&zwnj;کان، برینداربوون له&zwnj; چوارشه&zwnj;ممه&zwnj; سووری، ڕووداو و له&zwnj;ناوچوونه&zwnj;کانی ناو ڕێگاوبان و ... یه&zwnj;کسه&zwnj;ر به&zwnj;بێ ده&zwnj;نگ و بێ هه&zwnj;واڵ ڕووناده&zwnj;ن و چوونکه&zwnj; ڕێژه&zwnj;یان به&zwnj; شێوه&zwnj;یێکی مانادار به&zwnj;رزبووه&zwnj;ته&zwnj;وه&zwnj; چیتر ناتوانین پێیان بڵێن ڕووداو، که&zwnj; پاش ئه&zwnj;وه&zwnj;ش مۆڵه&zwnj;ت به&zwnj; خۆمان بده&zwnj;ین که&zwnj; بڵێن بێ ده&zwnj;نگ و دوو ڕوویان&shy;دا. هه&zwnj;ر بۆیه&zwnj;ش پێویسته&zwnj; ڕه&zwnj;هه&zwnj;ند و هۆکار و ڕێکاره&zwnj;کانی ڕێگری له&zwnj; دووباربوونه&zwnj;وه&zwnj;ی ڕووداوه&zwnj;کان بخه&zwnj;ینه&zwnj; به&zwnj;رباس و تاوتوێ و لێکۆڵینه&zwnj;وه&zwnj;.</div><div dir="rtl" style="text-align: justify">له&zwnj;م ڕۆژانه&zwnj;ی دواییدا ئه&zwnj;وه&zwnj;ی که&zwnj; بوو به&zwnj; هۆکاری داخ و که&zwnj;سه&zwnj;ری خه&zwnj;ڵکی سه&zwnj;قز، ڕووداوه&zwnj;که&zwnj;ی ناو جادده&zwnj;ی سه&zwnj;قز-سنه&zwnj; بوو که&zwnj; تێیاچوونی دوو فه&zwnj;رمانبه&zwnj;ری ناوه&zwnj;ندیی ته&zwnj;ندروستی و ده&zwnj;رمانی لێکه&zwnj;وته&zwnj;وه&zwnj;. ئایا ئه&zwnj;م ڕووداوه&zwnj; ئیراده&zwnj;ی ئێمه&zwnj;ی تێیدا نه&zwnj;بووه&zwnj;؟ ئایا ئه&zwnj;م ڕووداوه&zwnj; ده&zwnj;لاله&zwnj;ت ناکات له&zwnj;سه&zwnj;ر ئه&zwnj;و ڕووداوانه&zwnj; که&zwnj; ڕه&zwnj;نگه&zwnj; له&zwnj; داهاتوودا ڕووبدات؟ ئایا زه&zwnj;نگی مه&zwnj;ترسی بۆ بیستنی هه&zwnj;واڵی ناخۆش نه&zwnj;زڕاونه&zwnj;ته&zwnj;وه&zwnj;؟ ئایا که&zwnj;س نابینێت و که&zwnj;س گوێ بیست نییه&zwnj; که&zwnj; به&zwnj;م شێوه&zwnj;یه&zwnj; هه&zwnj;مبه&zwnj;ر به&zwnj; له&zwnj;ده&zwnj;ستچوونی سه&zwnj;رمایه&zwnj;کانی ئه&zwnj;م خاک و زێده&zwnj; وه&zwnj;ها که&zwnj;مته&zwnj;رخه&zwnj;مین؟</div><div dir="rtl" style="text-align: justify">خه&zwnj;سارناسی به&zwnj;رده&zwnj;وامبوو، هه&zwnj;وڵ بۆ چاره&zwnj;سه&zwnj;رکردن و&nbsp;چاکسازیی که&zwnj;مایه&zwnj;تییه&zwnj;کان به&zwnj; مه&zwnj;به&zwnj;ستی دابه&zwnj;زاندنی ئاستی چه&zwnj;رمه&zwnj;سه&zwnj;ری و ژیانی خه&zwnj;ڵک، ئه&zwnj;رکێکی گشتییه&zwnj; به&zwnj;ڵام له&zwnj; سه&zwnj;رووی هه&zwnj;موودا به&zwnj;سه&zwnj;ر شانی به&zwnj;ڕێوه&zwnj;به&zwnj;ران و به&zwnj;رپرسانه&zwnj;وه&zwnj;یه&zwnj; که&zwnj; ئاسایش و ئاسووده&zwnj;یی ده&zwnj;روونی و ڕۆحی بۆ فه&zwnj;رمانبه&zwnj;ره&zwnj;کانیان و به&zwnj;تایبه&zwnj;ت هه&zwnj;موو خه&zwnj;ڵک به&zwnj;گشتی دابین بکه&zwnj;ن.</div><div dir="rtl" style="text-align: justify">له&zwnj;باره&zwnj;ی ئه&zwnj;م ڕووداوه&zwnj;ی دواییدا که&zwnj; دوو که&zwnj;س له&zwnj; سه&zwnj;رمایه&zwnj; مرۆییه&zwnj;کانی شارستانی سه&zwnj;قز و تۆڕی ته&zwnj;ندروستی و ده&zwnj;رمان گیانی خۆیان له&zwnj;ده&zwnj;ست&shy;دا به&zwnj;داخه&zwnj;وه&zwnj; شاهیدی بایکۆتی هه&zwnj;واڵین و هیچ هه&zwnj;وڵێکی جیدی که&zwnj; نیشانده&zwnj;ری گۆڕانکاری و چاککردنه&zwnj;وه&zwnj;ی ئه&zwnj;م دۆخه&zwnj;ی ئێستا بێت به&zwnj;رچاو ناکه&zwnj;وێت. ئه&zwnj;گه&zwnj;رچی له&zwnj;م ساڵانه&zwnj;ی دواییدا جادده&zwnj;کان به&zwnj; ڕێژه&zwnj;یێکی زۆر که&zwnj;م گۆڕانکارییان به&zwnj;سه&zwnj;ردا هاتووه&zwnj; به&zwnj;ڵام به&zwnj; &zwnj;هیچ شێوه&zwnj;یێک هاوڕیژه&zwnj; نییه&zwnj; له&zwnj;گه&zwnj;ڵ ته&zwnj;رافیکی جادده&zwnj;کانی کوردستان&shy;دا. چاودێری له&zwnj;سه&zwnj;ر یاسا و ڕێساکانی هاتوچۆش ورد و جیدی نییه&zwnj; به&zwnj; شێوه&zwnj;یێک که&zwnj; نه&zwnj;ک هه&zwnj;ر له&zwnj; جادده&zwnj;کاندا به&zwnj;ڵکوو له&zwnj; مه&zwnj;یدان و شه&zwnj;قامه&zwnj; سه&zwnj;ره&zwnj;کییه&zwnj;کانی ناوشاریشدا ته&zwnj;ڕاتێنی ئه&zwnj;و ئۆتۆمبیل و شۆفێرانه&zwnj; ده&zwnj;بین که&zwnj; پێبه&zwnj;ندی یاساکانی هاتوچۆ نین و ته&zwnj;نانه&zwnj;ت له&zwnj; هه&zwnj;ندێ که&zwnj;یسیشدا ئازار و ئه&zwnj;زیه&zwnj;ت و نائه&zwnj;منی بۆ خه&zwnj;ڵک دروست ده&zwnj;که&zwnj;ن.</div><div dir="rtl" style="text-align: justify">سه&zwnj;باره&zwnj;ت به&zwnj; ڕووداوه&zwnj; دڵته&zwnj;زێنه&zwnj;که&zwnj;ی ئه&zwnj;مدواییانه&zwnj; پێویسته&zwnj; ئاماژه&zwnj; به&zwnj; چه&zwnj;ند خاڵ بکرێت:</div><div dir="rtl" style="text-align: justify">- یه&zwnj;که&zwnj;م: ئه&zwnj;وه&zwnj;ی که&zwnj; له&zwnj; وڵاتی ئێمه&zwnj;دا ڕاده&zwnj;ست کردنی کاروباری ده&zwnj;وڵه&zwnj;تی به&zwnj; که&zwnj;رتی تایبه&zwnj;ت له&zwnj;گه&zwnj;ڵ پاشه&zwnj;که&zwnj;وت هاوواتا ده&zwnj;زانن، ته&zwnj;واو هه&zwnj;ڵه&zwnj;یه&zwnj; و له&zwnj; هه&zwnj;ندێ که&zwnj;یسدا له&zwnj;وان بارهێنان و ته&zwnj;ندروستی نه&zwnj;گونجاو نابه&zwnj;جێیشه&zwnj;. ڕاده&zwnj;ست کردنی به&zwnj;شێک له&zwnj; ئه&zwnj;رکه&zwnj;کانی بنکه&zwnj; ئیدارییه&zwnj;کان به&zwnj; که&zwnj;رتی تایبه&zwnj;ت به&zwnj;و مانایه&zwnj; نییه&zwnj; که&zwnj; ته&zwnj;نیا بیر له&zwnj; پاشه&zwnj;که&zwnj;وتی پاره&zwnj; بکه&zwnj;ینه&zwnj;وه&zwnj;، به&zwnj;ڵکوو ئامانجی سه&zwnj;ره&zwnj;کی له&zwnj;م کاره&zwnj; به&zwnj;تایبه&zwnj;ت کاتێک که پیوه&zwnj;ندیی به&zwnj;&zwnj; گیانی مرۆڤه&zwnj;وه&zwnj; بێت، ئاسایشی زۆرتر، ڕێگری له&zwnj; گه&zwnj;نده&zwnj;ڵی ئیداری و به&zwnj;فێڕۆدانی داراییه&zwnj;کانه&zwnj;وه&zwnj; و ئه&zwnj;مه&zwnj;ش بۆ خۆی و به&zwnj; شێوه&zwnj;ی ناڕاسته&zwnj;وخۆ ده&zwnj;بێته&zwnj; هۆکاری دابه&zwnj;زینی خه&zwnj;رج و تێچووه&zwnj;کان. ئه&zwnj;م بیرۆکه&zwnj; نادروسته&zwnj; وادیاره&zwnj; ته&zwnj;نیا تایبه&zwnj;ت به&zwnj; کوردستان و سه&zwnj;قز نییه&zwnj; و له&zwnj; هه&zwnj;موو وڵاتدا بره&zwnj;و&zwnj;ی هه&zwnj;یه&zwnj;.</div><div dir="rtl" style="text-align: justify">جیهانی نوێ ئیمکاناتی نوێشی بۆ مرۆڤ ده&zwnj;سته&zwnj;به&zwnj;ر کردووه&zwnj; و که&zwnj;ڵک وه&zwnj;رگرتن له&zwnj;و ئیمکاناته&zwnj; هه&zwnj;م له&zwnj; ڕوانگه&zwnj;ی ماڵییه&zwnj;وه&zwnj; -که&zwnj; به&zwnj; دڵی به&zwnj;رپرسانه&zwnj; و بۆیان له&zwnj; یه&zwnj;که&zwnj;مایه&zwnj;تیدایه&zwnj;- و هه&zwnj;م زۆربه&zwnj;ی جارانیش له&zwnj; ڕوانگه&zwnj;ی خێرایی و ڕێکوپێکی&shy;دا کوالیته&zwnj;ی کاروباره&zwnj;کان به&zwnj;رز ده&zwnj;کاته&zwnj;وه&zwnj;. سه&zwnj;باره&zwnj;ت به&zwnj; کارگه&zwnj;کانی تۆڕی ته&zwnj;ندروستی و ده&zwnj;رمان که&zwnj; بۆ به&zwnj;ڕۆژکردنه&zwnj;وه&zwnj;ی زانست و کارامه&zwnj;ییه&zwnj;کانی فه&zwnj;رمانبه&zwnj;رانی ئه&zwnj;و تۆڕه&zwnj; پێویستن، ئه&zwnj;وڕۆکه&zwnj; هێنده&zwnj; ته&zwnj;کنۆلۆژیا له&zwnj; به&zwnj;رده&zwnj;ستدا هه&zwnj;یه&zwnj; که&zwnj; چیدی پێویست به&zwnj; هاتوچۆ و ئاماده&zwnj;بوونی ڕاسته&zwnj;وخۆ له&zwnj; وانگه&zwnj; و کار&zwnj;گه&zwnj;کانی فێرکاری نه&zwnj;بێت.</div><div dir="rtl" style="text-align: justify">هه&zwnj;ر ئه&zwnj;و جۆره&zwnj;ی که&zwnj; به&zwnj;ڕێوه&zwnj;بردنی کارگه&zwnj;ی ڕاهێنان بۆ فه&zwnj;رمانبه&zwnj;ر و کاردێری ئیداره&zwnj; جیاوازه&zwnj;کان پێویسته&zwnj; به&zwnj;ڕێوه&zwnj;بردنی کارگه&zwnj;ی به&zwnj;ڕێوه&zwnj;به&zwnj;رایه&zwnj;تی و ڕاهێنان بۆ شوفێر و خزمه&zwnj;تگوزارییه&zwnj;کانی به&zwnj;شی ته&zwnj;سیساتیش پێویسته&zwnj; زۆربه&zwnj;ی ڕووداوه&zwnj;کانی ئۆتۆمبێل و هاتوچۆ به&zwnj;هۆی ورده&zwnj;فه&zwnj;رهه&zwnj;نگیی شۆفێرییه&zwnj; که&zwnj; بانگه&zwnj;شه&zwnj; بۆ که&zwnj;مته&zwnj;رخه&zwnj;می و ئاوڕنه&zwnj;دانه&zwnj;وه&zwnj;ی شۆفێره&zwnj;کان به&zwnj; یاساکانی هاتوچۆ و مافی دیتران ده&zwnj;که&zwnj;ن. به&zwnj;ڕێوه&zwnj;به&zwnj;ری ئه&zwnj;م کارگایانه&zwnj; ده&zwnj;کرێ هێزی ئینتیزامی یان خۆد بنکه&zwnj; مه&zwnj;ده&zwnj;نییه&zwnj;کان بن تا وه&zwnj;کوو به&zwnj;و شۆفێرانه&zwnj;ی له&zwnj; ناوچه&zwnj; پڕمه&zwnj;ترسییه&zwnj;کاندا کار ده&zwnj;که&zwnj;ن شێوازه&zwnj;کانی لێخۆڕینی ڕێکوپێک و که&zwnj;م مه&zwnj;ترسی بڵێینه&zwnj;وه&zwnj;. ئه&zwnj;م کاره&zwnj; تا ئێستا ئه&zwnj;نجام نه&zwnj;دراوه&zwnj; و له&zwnj; ئاستی سه&zwnj;ره&zwnj;وه&zwnj;شدا ناوه&zwnj;نده&zwnj; فه&zwnj;رهه&zwnj;نگییه&zwnj;کان له&zwnj;وان ناوه&zwnj;ندی ده&zwnj;نگ و ڕه&zwnj;نگ ده&zwnj;توانن ئه&zwnj;م ئه&zwnj;رکه&zwnj; جێبه&zwnj;جێ بکه&zwnj;ن تا له&zwnj; ئاکامدا بگه&zwnj;نه&zwnj; جادده&zwnj;یێکی ئه&zwnj;من و ئاسایش.</div><div dir="rtl" style="text-align: justify">ئه&zwnj;گه&zwnj;ر وشیارانه&zwnj; بڕوانینه&zwnj; ئه&zwnj;و ڕووداوه&zwnj;نه&zwnj;ی له&zwnj; ده&zwnj;وروبه&zwnj;رماندا هه&zwnj;ن بۆمان ده&zwnj;رده&zwnj;که&zwnj;وێ مه&zwnj;ترسیی زۆر هه&zwnj;ن که&zwnj; له&zwnj; داهاتوودا ڕه&zwnj;نگه&zwnj; به&zwnj; گیانی و به&zwnj;ماڵی خه&zwnj;سار بده&zwnj;ن له&zwnj; کۆمه&zwnj;ڵگا و خه&zwnj;ڵک؛ به&zwnj; واتایێکی دیکه&zwnj; ئه&zwnj;و کاته&zwnj;ی که&zwnj; ژماره&zwnj;ی ڕووداوه&zwnj;کان له&zwnj; ڕاده&zwnj;به&zwnj;ده&zwnj;ر ئه&zwnj;بێت، بێده&zwnj;نگی ده&zwnj;کشێنن و له&zwnj; ڕاستیدا ده&zwnj;توانین بڵێین ڕووداوه&zwnj;کان هه&zwnj;واڵێکی داهاتوویێکی ناله&zwnj;باریان پێڕاده&zwnj;گه&zwnj;یێن و که&zwnj; پێویسته&zwnj; عیڵاجی واقعه&zwnj;که&zwnj; پێش ڕوودانی بکه&zwnj;ین ئه&zwnj;مه&zwnj;ش پێویستی به&zwnj; چاکسازی هه&zwnj;یه&zwnj; له&zwnj; پێکهاته&zwnj;کان و هه&zwnj;روه&zwnj;هاش ڕوانگه&zwnj;کاندا. دیسانه&zwnj;وه&zwnj; پێویسته&zwnj; پێکهاته&zwnj;کان و ڕوانگه&zwnj;کانمان نوێ بکه&zwnj;ینه&zwnj;وه&zwnj; تاکوو سه&zwnj;رچاوه&zwnj;، وزه&zwnj; و ئیمکانات و سه&zwnj;رمایه&zwnj;کانمان بریتیی له&zwnj; داراییه&zwnj;کانی مرۆڤه&zwnj;کان نه&zwnj;فه&zwnj;وتێ.</div><div dir="rtl" style="text-align: justify">&nbsp;</div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="color: #666666"><span style="font-size: 10px">کۆدی هه&zwnj;واڵنێر: 60104</span></span></div>