لێکۆڵینه‌وه‌یه‌ک سه‌باره‌ت به‌ نژیارڤانی ماڵه‌ کوردییه‌کان له‌ ئیلام/ مسته‌فا به‌یگی
"تاکه‌ بینای مێژوویی گرینگی ئیلام؛ مه‌رقه‌دی ئه‌لمێهدی باا... خه‌لیفه‌ی ئیسلامیی سه‌رده‌می عه‌باسی بووه‌ که‌ بۆ ڕاوکردنی دێته‌ ئیلام که‌ ئه‌و کاته‌ وه‌کوو شارێکی چکۆله‌ و هاوینه‌ هه‌وار‌ بۆ به‌غدادییه‌کان ‌هاتۆته‌ ئه‌ژمار و له‌ ئیلام ده‌مرێت و ده‌خرێته‌ ژێر خاکه‌وه‌. ئه‌و باوکی هارون ئه‌لڕه‌شید خه‌لیفه‌ی به‌هێزی عه‌باسی بووه‌."
کوردپرێس ـ "مسته‌فا به‌یگی" ده‌رچووی ئه‌ندازیاریی نژیارڤانی  له‌ زاستگای تاران و ئه‌ندامی پێشووی ده‌سته‌ی زانستیی ناوه‌ندی لێکۆڵینه‌وه‌ی میراتی که‌لتووریی وڵاتی ئێران له‌و نووسینه‌ی خواره‌وه‌دا لێکدانه‌وه‌ی بۆ نژیارڤانی  ماڵه‌ کوردییه‌کان له‌ ئیلام کردووه‌.
شاره‌ مێژووییه‌کانی ئیلام به‌م شێوازه‌ی خواره‌وه‌یه‌:
1 ـ سه‌یمه‌ره‌؛ یا به‌ واتایه‌کی دیکه‌ ماداکتۆ شاری ئه‌مڕۆی ده‌ره‌شاره‌.
2 ـ سیروان؛ که‌ ئه‌مڕۆکه‌ به‌ ناوی گوندی مێژوویی سه‌رابی که‌لان ده‌ناسرێت.
3 ـ ئاریۆجان؛ که‌ شاری ئێستای ئیلام له‌سه‌ر ئه‌و بینا کراوه‌.
ئه‌لف) له‌ شاری مێژوویی ده‌ره‌شار؛ ته‌نیا ماڵی ئه‌ربابیدۆزراوه‌ له‌ چینێکدا که‌ تایبه‌ته‌ به‌ سه‌ره‌تاکانی سه‌رده‌می ئیسلامی؛ ئه‌گه‌ر چی تاقمێک ئه‌و ماڵه‌ به‌ شوێنی شاری ماداکتۆ پایته‌ختی زستانیی ئیلامی کۆنینه‌شی ده‌زانن.
هه‌روه‌ها له‌ مێژوودا هاتووه‌ که‌ له‌ ده‌وڵه‌ت شاره‌کانی گرینگی سه‌رده‌می ساسانیش بووه‌ و له‌ دانیشتووانه‌که‌ی به‌ ناوی ڕه‌گه‌زی کورد و به‌ زمانی کوردی ناو براوه‌، ئه‌م شاره‌ له‌ سه‌ده‌کانی سه‌ره‌تاکانی ئیسلامیدا به‌ هۆی بوومه‌له‌رزه‌ له‌ ناو ده‌چێت و چۆڵ ده‌کرێت.
به‌ داخه‌وه‌ زانیارییه‌کانی بیناسازی و شارسازییه‌که‌ی له‌ لایه‌ن رێکخراوه‌ی میراتی که‌لتووری و گه‌شتیاریی چاپ نه‌کراوه‌.
ب) سه‌باره‌ت به‌ سیروان، هه‌ر ئه‌م رووداوه‌ هاتۆته‌ ئاراوه‌؛ هه‌روه‌ها دیسان له‌و شاره‌ وه‌کوو ده‌وڵه‌ت شاری ساسانی یادی لێکراوه، دیسانیش له‌ دانیشتووانی ئه‌م شاره وه‌کوو کورده‌کان ناویان لێبراوه‌.
من نامیلکه‌یه‌کم بۆ ناساندنێکی کورت و پوختی ئه‌و شاره‌ له‌ رێگای رێکخراوی میراتی کولتووری و گه‌شتیاری چاو و بڵاو کرده‌وه‌.
هه‌روه‌ها زانیارییه‌کانی نژیارڤانی  سه‌باره‌ت به‌م شاره به‌ رێژه‌یه‌کی یه‌کجار که‌مه‌.
ج) سه‌باره‌ت به‌ ئاریۆجان زانیارییه‌کان هه‌ر سفره‌.
تاکه‌ بینای مێژوویی گرینگی ئیلام؛ مه‌رقه‌دی ئه‌لمێهدی باا... خه‌لیفه‌ی ئیسلامیی سه‌رده‌می عه‌باسی بووه‌ که‌ بۆ ڕاوکردنی دێته‌ ئیلام که‌ ئه‌و کاته‌ وه‌کوو شارێکی چکۆله‌ و هاوینه‌ هه‌وار‌ بۆ به‌غدادییه‌کان ‌هاتۆته‌ ئه‌ژمار و له‌ ئیلام ده‌مرێت و ده‌خرێته‌ ژێر خاکه‌وه‌. ئه‌و باوکی هارون ئه‌لڕه‌شید خه‌لیفه‌ی به‌هێزی عه‌باسی بووه‌.
بێجگه‌ له‌و خاڵانه‌ی له‌ سه‌ره‌وه‌ ئاماژه‌یان پێدرا، ئاسه‌واره‌کانی شارستانییه‌تی ساسانی له‌ هه‌لیلان، ئابدانان، زه‌رنه‌ی ئه‌یوان، په‌هله‌ و زه‌رین ئاباد و مه‌له‌کشاهی به‌ لێشاو دێته‌ به‌رچاو، به‌ڵام به‌ داخه‌وه‌ ماڵ و شارێک که‌ که‌وتبێته‌ به‌ر‌ پشکنین و لێکۆڵێنه‌وه‌ و ئێمه‌ به‌ نژیارڤانی ه‌کی تایبه‌ت که‌ بکرێت به‌و شێواز و ره‌سه‌نایه‌تی بگه‌یه‌نێت؛ نه‌که‌وتۆته‌ به‌ر ده‌ست و ته‌نانه‌ت به‌ بڕوای من ئه‌م لێکۆڵینه‌وانه‌ هه‌ر ده‌ستیشی پێنه‌کردووه‌، له‌ دوای چه‌ند سه‌ده‌ دابڕان له‌ بیناسازی و ماڵسازییدا له‌ سه‌رده‌می قاجار و به‌ تایبه‌ت کۆتاییه‌کانی ئه‌م سه‌رده‌مه‌دا، ژماره‌یه‌ک قه‌ڵا که‌ شێوازی ئه‌ماره‌تی دیانسالاریی خان و ئاغاکانیان هه‌بوو و هه‌روه‌ها به‌ جۆرێکی به‌رته‌سکتر قه‌ڵاکانی بنه‌ماڵه‌یی دروست کراوه‌ که‌ هه‌موویان له‌ سه‌رده‌می په‌هله‌ویی یه‌که‌م و دووهه‌مدا ڕووخێندران و تێکدران و دوایین بینای ئه‌و ناوچه‌یه‌ که‌ به‌ قه‌ڵای ژاندارمێری ناسرا، به‌ هۆی جێگیربوون و سه‌قامگیریی ژاندارمێریی ئیلام تیایدا له‌ ده‌یه‌ی حه‌فتای هه‌تاویدا ڕووخێندرا و کرایه‌ کۆمه‌ڵگه‌ی بازرگانیی هیلال.
قه‌ڵای والیی ئیلام له‌گه‌ڵ بۆردومان کردن، به‌خته‌وه‌رانه‌ به‌ پاڵپشتیی خوالێخۆشبوو دکتۆر خه‌لیلیان بریکاری رێکخراوی میراتی که‌لتووری و گه‌شتیاری که‌ خه‌ڵکی مێهرانه‌ و سه‌رۆکی ئه‌نجومه‌نی کۆنینه‌ناسانی ئێران سه‌رله‌ نوێ نۆژه‌ن و ئاوه‌دان کرایه‌وه‌.
به‌شێک له‌ دیواری کۆنه‌که‌ی له‌ ده‌رگای هاتنه‌ ژووره‌وه‌ی لایه‌نی باشوورییه‌که‌وه‌ به‌ شێوه‌ی په‌ک ئوفته‌ راگیراوه‌، له‌ دوای سه‌رده‌می په‌هله‌ویی یه‌که‌مدا ته‌وژمێکی نوێ له‌ ماڵ ساز کردن له‌ ئیلام ده‌ستی پێکرد که‌ له‌ زمانی کوردیی شێوه‌زاری کوردیی فه‌یلی ئیلامی پێی ده‌گوترێت "خانگ" و له‌ شێوه‌زاره‌کانی دیکه‌دا "خانوو" ، "خانی" که‌ هاوڕێشه‌یه‌ له‌گه‌ڵ هه‌مان خانه‌ واته‌ ماڵ له‌ زمانی فارسیدا.
مۆدێلی چێکردنی ئه‌م ماڵه‌ بریتییه‌ له‌ دوو ژووری گه‌وره‌ی هه‌تاوگر که‌ خۆره‌تاو تێی ده‌که‌وێتکه‌ له‌ هه‌ر دوو شانی ئه‌یوانه‌که‌دا جێگیر بوون.
به‌ر له‌ ئه‌یوانه‌که‌ تراسێک به‌ چه‌ند دانه‌ پلیکانه‌وه‌ بوونی هه‌بوو که‌ به‌ کوردی پێیان ده‌گوت "وه‌ر ئه‌یوان" و "وه‌رته‌رمه‌".
به‌ ئه‌یوان و هه‌یوان یا تارمه‌ ده‌یان گوت ئه‌یوان و ته‌رمه‌.
ده‌وری ئه‌یوان بۆ هاتنه‌ ژووره‌وه‌ و دابه‌ش کردنی شوێن و مه‌ودای ناو ماڵه‌که‌ بووه‌؛ به‌ کارکردێک هه‌ر وه‌ک هه‌شتی له‌ ره‌سه‌نایه‌تیی نژیارڤانی  که‌ویریی ئێراندا. به‌ دوای ئه‌ودا له‌ پشت ئه‌یوانه‌که‌وه، ژوورێکی به‌بێ په‌نجه‌ره‌ هه‌بووه‌ که‌ پێیان ده‌گوت "پشت ته‌رمه‌" و "پشت ئه‌یوان".
له‌ سه‌ره‌تای هاتنه‌ ناو ئه‌یوانه‌که‌، له‌ لای ڕاسته‌وه‌ ژوورێکی گه‌وره‌ به‌ ناوی میوانداریی کردن هه‌بووه‌ که‌ پێیان ده‌گوت لامیردان؛ واته‌ لای تایبه‌تی به‌ هاتنی پیاوان.
ئه‌م به‌شه‌ به‌ هۆی ئه‌وه‌ی که‌ به‌شی میواندارێتیی کردنی ماڵه‌وه‌ بووه‌ به‌ ناوی "دیوه‌خان" یا "میوان خانه‌"ش به‌ناوبانگ بووه‌. لای چه‌پ "لاژنان" یا به‌شی تایبه‌ت به‌ ئافره‌تان و ژنانه‌یه‌.
لاژنان زیاتر وه‌کوو شوێنی دانیشتن و کۆبوونه‌وه‌ی بنه‌ماڵه‌ییش که‌ڵکی لێوه‌رگیراوه‌ که‌ پێیان ده‌گوت "نیشتمان". به‌ گشتیی ئه‌و به‌شه‌ی ماڵه‌که‌یان روو به‌ قیبله‌ درست ده‌کرد که‌ به‌ زمانی کوردی "خۆه‌رهه‌تاوی" بێت، واته‌ هه‌تاوگیر بێت که‌ له‌گه‌ڵ که‌شوهه‌وای کوێستانیی ئیلام سازگار و گنجاوه‌. رووه‌که‌ی له‌ نێوان باشوور و باشووری رۆژئاواییه‌.
ئه‌م به‌شه‌ی بینا و باڵه‌خانه‌که‌ به‌ شێوه‌یه‌کی گشتیی به‌شی هه‌تاوگیری باڵه‌خانه‌که‌یه‌ که‌ هۆده‌ و شوێنه‌ سه‌ره‌کییه‌کان تێیدا هه‌ڵکه‌وتوون و پێی ده‌گوترێت "ئه‌یوان" یا به‌شی روو له‌ هه‌تاو.
به‌ به‌شی دوایی ماڵه‌که‌ دوگوترێت "سه‌یوان" که‌ کورتکراوه‌ی "سای وان"ـه‌ یا به‌شی نێسێ گیر و وه‌کوو شوێنی سێبه‌ری ماڵه‌که‌ هاتۆته‌ ئه‌ژمار و بریتی بووه‌ له‌ دوو ژوور به‌ قه‌باره‌ی بچووکتر له‌ لامه‌ردان و لاژنان ک له‌ نێوه‌ڕاستی ئه‌وانه‌دا رێڕه‌وێک هه‌یه‌ که‌ شوێنی هاتنه‌ ژووره‌وه‌ی ماڵه‌که‌یه‌.
په‌نجه‌ره‌کانی ئه‌م به‌شه‌ زیاتر به‌ قه‌باره‌ی هه‌ره‌ گه‌وره و زۆر به‌ به‌رزاییه‌کی زۆر که‌م له‌ زه‌وی به‌ مه‌ودای 40 سانتیمه‌تر دروست کراون. به‌ڵام به‌ پێچه‌و‌انه‌ی به‌شی ئه‌یوانی باڵه‌خانه‌که، به‌شی سه‌یوان په‌نجه‌ره‌کانی ڕووه‌ ناوی حه‌وشه‌ و حه‌ساره‌که‌ن و له‌ ده‌ره‌وه‌ په‌نجه‌ره‌یه‌ک به‌ به‌رزایی نزیک به‌ دوو مه‌تر له‌ زه‌وی و قه‌باره‌ی هه‌ره‌ چکۆله‌ و که‌م ‌‌‌بۆ ئاڵوگۆڕی هه‌وا و هاتنی رێژه‌یه‌کی که‌می هه‌تاو له‌به‌ر چاو ده‌گیرا؛ لێره‌دا له‌به‌رچاوگرتنی بنه‌مای مه‌حره‌م بوون و جودا کردنه‌وه‌ی باڵه‌خانه‌ له‌ که‌شوهه‌وای گشتی و ناوکۆڵان له‌به‌ر چاو گیراوه‌.
هه‌روه‌ها له‌ لاژنان و لامه‌ردان هه‌ر ئه‌م جیاکردنه‌وه‌یه‌ی ژن و پیاو له‌ کاتی میوانییه‌کاندا له‌به‌ر چاو گیراوه‌، ئه‌گه‌رچی به‌ گشتی و ته‌نیا بۆ میوانانی غه‌ریبه‌ به‌ کار هێنراوه‌.
به‌ گشتی به‌شی ئه‌یوان به‌ نزیکه‌ی هه‌شتا سانتیمه‌تر تا یه‌کسه‌د و بیست سانتیمه‌تر له‌ سه‌رووی حه‌ساره‌که‌وه‌ به‌ دوو ریز پلیکان له‌ هه‌ر دوو شانییه‌وه‌ و جاری وایه‌ یه‌ک ریز پله‌ له‌ به‌رامبه‌ره‌وه‌ بۆ تراس دروست کراون.
به‌ڵام به‌شی سه‌یوانی باڵه‌خانه‌که‌ زیاتر به‌ به‌رزایی بیست هه‌تا چل سانتیمه‌تر له‌زه‌وی و هاوئاستی کۆڵان و حه‌وشه‌ و حه‌ساره‌که‌ دروست کراوه‌.
به‌شی سه‌یوان زیاتر تایبه‌ت بووه به‌ ژووری منداڵان له‌ ناوچه‌کانی شاریدا و له‌ ناوچه‌کانی گوندیدا کراوه‌ته‌ شوێنی هه‌ڵگرتنی تفاق و وێنجه‌ و گه‌نم و هه‌ندێک جار به‌رخه‌کان و کاژیله‌کان و گوێلکه‌کان. له‌ لای رۆژئاوایی حه‌وشه‌که‌‌وه‌ زیاتر توالێت و شوێنی ده‌ست به‌ ئاو و گه‌رماو هه‌ڵکه‌وتووه‌ و له‌ به‌شی رۆژهه‌ڵاتییه‌وه‌ چه‌ندین تاق نما که‌ شوێنی دانیشتنی کاتی به‌یانی و عه‌سرانه‌ی که‌سانی ناو ماڵه‌که‌ بووه‌. له‌ ناوه‌ڕاستی حه‌ساره‌که‌ حه‌وزێک و له‌ ده‌ورووبه‌ریدا به‌ تێکه‌ڵاوێک له‌ باخچه‌ و خشته‌ چوارگۆشه‌کان، به‌ خشت چنین فه‌رش ده‌کرا. خاڵی گرینگی ئه‌م بابه‌ته‌ خۆماڵی بوونی که‌رسته‌کان بووه‌ که‌ دیواره‌کان له‌ به‌رد و مه‌لاتی کا و گڵ و یان مه‌لاتێکی له‌ شێوه‌ی ساروج دروست ده‌کران و بناخه‌کانی ژێره‌وه‌ به‌ به‌رد و مه‌لاتی ساروج و یا ئاهه‌ک دروست ده‌کران.
نێوه‌کان تێکه‌ڵاوێک له‌ به‌رد و کاگڵ و خشت بوونه‌. ئاستی حه‌وشه‌کان به‌ خشت چنین فه‌ڕش کراون که‌ هموویان له‌ کووره‌په‌زخانه‌کانی ده‌ورووبه‌ری شار که‌ له‌ شوێنی ئێستای ئارامستانواته‌ گۆڕستانی شاری ئیلام و پێچی ئاشووریدا هه‌ڵکه‌وتوون، به‌رهه‌م ده‌هێنرا و به‌رده‌کانیش له‌ کێو و چیاکانی ده‌ورووبه‌ره‌وه‌ ده‌هێندرا و خاڵێکی دیکه‌ مێدۆلار بوونی ژووره‌کانه‌.
لاژنان و لامه‌ردان زیاتر له‌ مێدۆلێک به‌ قه‌باره‌ی 1 بۆ 2 دروست ده‌کرا و زیاتر به‌ پانایی هه‌تاوگیری چوار و نیو مه‌تر و قووڵاییه‌ک به‌ درێژایی نۆ مه‌تر بوونه‌.
وه‌رئه‌یوان نیوه‌ قووڵ و دوو له‌سه‌ر سێی پانایی هه‌بووه‌.
به‌شی سه‌یوان زیاتر به‌ پانای و درێژایی به‌رابه‌ری چوار و نیو مه‌تر دروست ده‌کرا.
ئه‌م مێدۆله‌ به‌ پێی بارودۆخی خاوه‌ن ماڵه‌که‌ گۆڕانی به‌سه‌ردا هاتووه. سازه‌ی ئه‌م بینایانه‌ به‌ دیواری باربه‌ری به‌ردینه‌ی چل سانتیمه‌تری دروست ده‌کرا که‌ بۆ مۆرکردنی درێژایی زۆری دیواره‌کان زیاتر له‌ درزگه‌لێک له‌ ناوه‌ڕاستی ئه‌وان که‌ڵک وه‌رگیراوه‌ که‌ به‌ ‌تاق و قه‌وسی ناو ژوره‌که‌ به‌ دوو به‌شی په‌ستو و که‌ڵک لێوه‌رگیراو دابه‌ش ده‌کرا که‌ به‌م ژوورانه‌ له‌ ده‌سته‌واژه‌ی کوردیدا ده‌یانگوت "په‌رده‌ خۆه‌ری". له‌ سه‌ر زاری زۆربه‌ی خه‌ڵکی به‌م ماڵانه‌یان ده‌گوت "کورده‌ ماڵ" که‌ به‌ مانای ماڵی کوردیی ساز یان به‌ شێوازی کوردییه‌ و به‌ ماڵه‌کانی شێوازی دوایی که‌ زیاتر هاڵه‌که‌ له‌ ناوه‌نددا هه‌ڵکه‌وتووه‌، ده‌یانگوت ماڵه‌کانی ئه‌ندازیاریی ساز. فه‌لسه‌فه‌ی ناودێرکردنی ئه‌و مالانه‌ به‌ کورده‌ماڵ، درێژه‌پێدانی ره‌سه‌نایه‌تی جیاکردنه‌وه‌ی مه‌ودا و شوێنی ناو ڕه‌شماڵه‌کانی کورده‌کانه‌ که‌ پێیان ده‌گوت "ده‌وار" یا "کورده‌ماڵ". له‌ ڕه‌شماله‌کانیشدا مه‌ودا و شوێنی هاتنه‌ژووره‌وه‌ بوونی هه‌یه که‌ پێی ده‌ڵێن "وه‌ره‌ تاوه‌" که‌ به‌ مانای جێگایه‌که‌ که‌ له‌به‌ر تیشکی هه‌تاو دایه‌.
له‌م شوێنه‌دا جێگایه‌ک به‌ ناوی "کوانگ" یا "کوانی" یا "کوانوو" یا "ته‌شتاو" یا "ته‌ژگا" بوونی هه‌یه‌ که‌ قووڵکه‌یه‌کی چکۆله‌ له‌ کۆتایی مه‌ودای شوێنه‌که‌دا هه‌یه‌ که‌ شوێنی ‌بڵێسه‌گرتنی ئاگرێکی که‌م و دانانی ساج بۆ برژاندنی نان یا شوێنی چێشت لێنانه‌.
له‌ لای پشته‌وه‌ی که‌ زیاتر سه‌کۆیه‌ک به‌ داری لقه‌کانی به‌ڕوو دروست ده‌کرێت و پێخه‌ف و ... له‌سه‌ری داده‌ندرێت و شوێنێکی وه‌کوو په‌ستوو دروست ده‌کات که‌ پێی ده‌ڵێن "پووڕگ" و له‌ چه‌شنی ئه‌نبارییه‌. له‌ هه‌ر دوو شانی لای هاتنه‌ ژووره‌وه‌دا دیسان دوو به‌شی نیشتمان و دیوه‌خان یا لاژنان و لامه‌ردان هه‌ڵکه‌وتووه‌ که‌ له‌ خانگدا درێژه‌ی په‌یدا کردووه.
شوێنی هاتنه‌ ژووره‌وه‌ی ڕه‌شماڵه‌کان ڕوو له‌ باشووری رۆژئاوایی یا هه‌تاوه‌ که‌ له‌ ئیلام ته‌نیا به‌م لایه‌نه‌ ده‌ڵێن ڕوو له‌ هه‌تاو. له‌ کاتێکدا که‌ هه‌وا فێنک‌ و‌ هه‌تاوێکی دڵڕفێنه‌، لایه‌کانی دیواره‌ی ڕه‌شماڵه‌کان هه‌ڵده‌درێته‌وه‌، بۆ ئه‌وه‌ی که‌ هه‌تاوی دڵڕفێن هه‌م ناوه‌وه‌ ویشک بکاته‌وه‌ و به‌ جوانی پاکی بکاته‌وه‌ و هه‌م هه‌موو که‌س له‌ هه‌تاو چێژ وه‌ربگرن.
که‌رسته‌‌ی ڕه‌شماڵه‌کانخاوه‌نی سیسته‌مێکی که‌رسته‌گه‌لێکی تێکه‌ڵاو له‌ تیر و کۆڵه‌که‌ی دارینه‌یه‌ به‌بێ ئه‌وه‌ی که‌ له‌ زه‌ویدا چاڵ بکرێن، به‌ سیسته‌مێکی کابلی دیزاینی بۆ ده‌کرێت که‌ چه‌ندین گوریسی قایم و پته‌وی چێکراو له‌ مووی بزن که‌ یه‌کجار پته‌و و خۆڕاگرن، ڕاگیر ده‌کرێت.
به‌ کۆڵه‌که‌کان ده‌ڵێن "سوێن" و به‌ تیره‌کان ده‌ڵێن "کوول" و به‌ "کوماچ" ده‌ڵێن "ده‌وار" که‌ تێکه‌ڵاوێکن له‌ چه‌ندین پارچه‌ی پێکه‌وه‌ چندراوی مێدۆلار له‌ مووی بزن. ئه‌م پارچانه‌ به‌ رێژه‌ی مێدۆلی دروست کردنی ڕه‌شماڵ له‌ رێگای چه‌ندین به‌نی ئه‌ستووری چندراو له‌ مووی بزن پێکه‌وه‌ ده‌لکێةدرێن و له‌م پارچانه‌دا، چه‌ندین ده‌نکی یه‌کجار ورد بوونیان هه‌یه‌ که‌ ده‌بنه‌ هۆی گه‌ڕانی هه‌وا.
سه‌یره‌ که‌ به‌ هۆی وردبوونی زیاده‌ له‌ ڕاده‌ی پێویستی ئه‌م کونانه‌ و هه‌روه‌ها چه‌و بوونی مووی بزن، ئیمکانی هاتنه‌ ژووره‌وه‌ی ئاوی باران بۆ ناو ده‌واره‌که‌ بوونی نییه‌، شوێنه‌کانی ناوه‌وه‌ و هه‌روه‌ها دیواره‌ی ده‌ره‌وه‌ له‌ رێگای چه‌ندین تیغه‌ له‌ قامیش له‌ دوو به‌رزاییدا دروست ده‌کرێن. به‌م دیوارانه‌ له‌ حاڵه‌تی گشتیدا ده‌ڵێن "چیت و چیغ".
یه‌کیان له‌ به‌رزایی حه‌فتا و پێنج سانتیمه‌تر که‌ پێی ده‌ڵێن "تیخه‌ک" و ئه‌وی دیکه‌ش له‌ به‌رزایی سه‌د و په‌نجا سانتیمه‌تر که‌ پێی ده‌ڵێن "ته‌په‌ک". به‌هۆی به‌رزایی زیاده‌ له‌ ڕاده‌ی پێویست، زۆر جار ته‌په‌که‌کان به‌ شریت و به‌نه‌ ره‌نگاوڕه‌نگه‌کان و به‌ شکڵ گه‌لی وه‌کوو نه‌خش و نیگاره‌کانی به‌ڕه‌ و قاڵییه‌کانی ده‌ستچنی کوردی ده‌ڕازێندرێنه‌وه‌. هه‌ر به‌و جۆره‌ی که‌ باسی لێوه‌کرا، له‌ نژیارڤانی  "کورده‌ماڵ"دا بنه‌ما گشتییه‌کانی نژیارڤانی  خواره‌وه‌ به‌ کار هێنراون:
خۆماڵی بوونی که‌رسته‌کان
مه‌حره‌م بوون
تایبه‌ت به‌ هه‌رێمه‌که‌
مێدۆلار بوون
هه‌بوونی کارکرد
"مسته‌فا به‌یگی" ده‌رچووی ئه‌ندازیاریی نژیارڤانی  له‌ زاستگای تاران و ئه‌ندامی پێشووی ده‌سته‌ی زانستیی ناوه‌ندی لێکۆڵینه‌وه‌ی میراتی که‌لتووریی وڵاتی ئێرانه‌و تا ئێستا چه‌ندین به‌رهه‌می مێژوویی و ئه‌ده‌بیی چاپ و بڵاو کردۆته‌وه‌.

کۆدی بابه‌ت: 47272  |  به‌روار: ۱۳۹۴/۷/۵  |  کاتژمێر: 11 : 4

FaceBook   Twitter   Delicious   Digg   Buzz   Google Bookmarks   ˜áæÈ  
ناردنی بۆچوون
ناو و شۆره‌ت:
ئیمه‌یل:
بۆچوون:
بۆچوونی نێردراو‬
هه‌واڵی پێوه ندیدار
دوایین هه‌واڵه‌کان
Îran: Rapora Wezareta Derve ya Amerîkayê derheqê azadiyên mezhebî li îranê derew e
پاش شکستی داعش هێزی پێشمه‌رگه‌ ڕێک ده‌خرێته‌وه‌
بە ھیچ شێوەیێک گفتوگۆ لە سەر دوا خستنی ریفراندۆم ناکرێت
ئەمریکا و بارزانی و ڕیفراندۆم/ مەریوان وریا قانیع
Bekir Bozdag: Almanya berevaniya PKK`ê dike
هونه‌رمه‌ندانی کرماشانی له‌ مێهره‌جانی نه‌ته‌وه‌یی شانۆی ئه‌رسباران درۆشانه‌وه‌
ھەر کەسێک لە ناو یەکێتی دژایەتیی ڕیفراندۆم بکات، ڕاستەوخۆ سزا دەدرێ تا ئاستی دەرکردنی لە ناو ڕیزەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
بەریتانیا داوا دەکات ڕیفراندۆمی هەرێم بۆ دوای هەڵبژاردنی عێراق دوا بخرێت
Amerîkayê gotinên berdevkê YPG`ê red kir/Piştî têkçûna DAIŞ`ê em li Sûriyê namînin
سەدرییەکان بۆ وەفدە کوردییەکە: جیابوونەوەی هەر پارچەیێکی عێراق ڕەتدەکەینەوە
پاش شکستی داعش ئەمریکا پشتگیری لە کوردەکان دەوەستێنێت
Li Bokanê Şewat / 300 milyon Tûmen xesaret
پاشهاته‌کانی گشتپرسی له‌ به‌رژه‌وه‌ندیی هه‌رێمی کوردستاندا نییه‌
نابێت گشتپرسیی هه‌رێمی کوردستان دژ به‌ سه‌روه‌ری و یه‌کپارچه‌ییی عێراق بێت
170 کیلۆگرام تریاک له‌ کرماشان دۆزرایه‌وه‌
ئیمکانات