کردپرس: بازار تاناکورا در مهاباد را شاید بتوان معدود بازاری در کشور دانست که توانسته است در برابر اجناس و پوشاک چینی وارداتی خود را به عنوان یک رقیب جدی مطرح سازد!
بازار لباس های دست دوم یا تاناکورای مهاباد که یکی از مهم ترین، پررونق ترین و قدیمی ترین بازار های فروش لباس های دست دوم در کشور است شاید بتوان تنها بازاری در کشور دانست که تاکنون توانسته است در برابر سیل ویرانگر واردات پوشاک ارزان قیمت چینی همچنان پررونق تر از گذشته به فعالیت خود ادامه دهد . پوشاک ارزان قیمت ولی در عین حال بی کیفیت چینی که تاکنون موجب تعطیلی و ورشکسته شدن تعداد زیادی از واحدهای تولیدی در کشورمان شده اند هنوز نتوانسته اند فکری برای این رقیب دیرینه خود ( بازار تاناکورا) بیابند .حتی ورود اجناس متنوع چینی به بازار تاناکورا نیز نتوانسته است اندکی از محبوبیت لباس های تاناکورا در میان خریداران پرو پاقرص اینگونه لباسها بکاهد .
گرانی پوشاک نو و ارزانی و مرغوبیت نسبی و تنوع در لباسهای دسته دوم خارجی عرضه شده در این بازار باعث استقبال مردم از این بازار شده است. همهروزه وبویژه روزهای تعطیل از جمله پنجشنبه و جمعه انبوهی از مسافران را در این بازار میتوان مشاهده کرد که با اشتیاق و هیجانی خاص در میان دکههای این بازار در حال رفت و آمد بوده و با ولع خاصی شتابان به جستجوی لباسهای مورد نیاز خود مشغولند.
استقبال مردم از این بازار باعث شده تا در چند سال اخیر بازار تاناکورا در مهاباد توسعه خوبی پیدا کرده و علاوهبر پوشاک، انواع اسباب بازی، لوازم تزیینی، وسایل کوهنوردی، لوازم بهداشتی و آرایشی، لوازم خانگی و انواع وسایل صوتی و تصویری دسته دوم خارجی نیز جایی برای خود در این بازار پیدا کنند.
این بازار که نام خود را از سریال قدیمی به نام "اوشین" ( سالهای دور از خانه) به یادگار دارد، همان مراکز عرضه لباسهای دست دوم خارجی هستند که قدمت آن به حدود 20سال پیش برمی گردد . علت این نام به زمانی برمی گردد که در یکی از شبکه های صدا و سیما سریالی ژاپنی به نام "سالهای دور از خانه" یا به گفته مردم "اوشین" پخش می شد. در یکی از ماجرا های این مجموعه نقش اول فیلم با کمک خانواداش مغازه ای که اجناس را به قیمت ارزان می فروخت به وجود می آورند و نام آن را تاناکورا می گذارند.
آنچه که در اولین ورود هر فرد به بازار تاناکورا نظرش را جلب می کند وجود همه نوع قشری اعم از پولدار و فقیر در میان خریداران است که بدون توجه به اطرافشان در حال جستجو برای لباسهای مورد علاقه شان هستند.حضور گسترده مردم شهرهای مختلف استان آذربایجان غربی و سایر استانهای همجوار در این بازار ، شهر مهاباد را از حالت بنبست خارج کرده و رونق خاصی به این منطقه داده است.
شمار مسافرانی که برای خرید به این بازار مراجعه میکنند گاهی اوقات در روزهای تعطیل به پنج تا شش هزار نفر نیز میرسد. این بازار هم اکنون از تامین کنندگان اصلی لباسهای دست دوم دیگر بازارهای تاناکورا و مغازه های تاناکورای دیگر شهرها هم محسوب میشود بطوریکه بسیاری از مهاباد به عنوان پایتخت تاناکورا کشور یاد می کنند .
انواع تیشرت، تاپ، گرم کن های ورزشی، بارانی و پالتو، کت و شلوار ، کیف، کفش ، کمربند و عروسکهای رنگارنگ در مدلها و رنگهای مختلف و انواع اسباب بازی از پوشاک و وسایلی است که در این بازار به چشم می خورد .
اجناس موجود در بازار تاناکورای مهاباد از آنچنان تنوعی در رنگ و مدل برخوردار است که هر مشتری با هر نوع سلیقه ای و در هر نوع وضعیت مالی قادر است در آن به خرید بپردازد و کمتر فردی می تواند پس از ورود به این بازار دست خالی از آنجا خارج شود حتی اگر برای دیدن به آنجا رفته و قصد خرید نداشته باشد . بازار تاناکورای مهاباد در جوار پایانه مسافربری این شهرستان سالیان متمادی است که در زمینهای متعلق به شهرداری مهاباد دایر شده است .
این بازار از دو بخش تقریبا مجزا تشکیل شده است که یک بخش آن متشکل از دکه هایی است که در قالب چندین راسته مجزا با حدود 200 دکه بهم چسبیده با چوب و با لایههایی از نایلون، حصیر، و پارچه های کهنه و گونی و بصورت سرپوشیده ایجاد شده و بخش دیگر آن شامل مغازه هایی است مدرنتر و دارای ویترین که در اندازه های کوچک و بزرگ با سازه های جدید و در جوار بخش قدیمی آن ایجاد شده است .
قیمت ارزان و کیفیت مناسب انواع اجناس عرضه شده در این بازار باعث شده تا مردم دست دوم بودن و یا بقولی غیربهداشتی بودن این اجناس را نادیده گرفته و پوشاک مورد نیاز خود را از آنجا خریداری کنند .
یکی از مسافران تبریزی ارزان بودن، کیفیت خوب و مناسب این لباسها را از دلایل خرید پوشاک از این بازار میداند. علی رحمانی معتقد است: انواع لباسهای عرضه شده در این بازار علاوه بر قیمت مناسب آن از نظر کیفیت نیز بسیار خوب بوده و با کمی زحمت حتی می توان لباس های مارک دار اروپایی خوبی را که خواهان زیادی دارند را از میان آنها بدست آورد. مسافر دیگری از اهالی ارومیه نیز می گوید: اجناس عرضه شده در این محل ۵۰تا ۷۰درصد ارزانتر از بازار پوشاک نو است در حالیکه از کیفیت خوبی هم برخوردارند. زهرا تنهایی از شهروندان مهابادی نیز گفت: لباسهای کهنه خارجی در مقایسه با لباسهای نو ایرانی از دوام بیشتر و دوخت مناسبتری برخوردار هستند. وی افزود: درآمد کم خانوادهها، گرانی پوشاک نو و کیفیت نامناسب برخی از محصولات داخلی و حتی محصولات چینی مردم رابرای خرید لباسهای دست دوم خارجی ترغیب میکند. علیار جهاندیده از اهالی همدان تنوع و کیفیت بالای لباس های عرضه شده در این بازار را از دلایل خرید خود از این بازار عنوان می کند . وی گفت: باوجود آنکه برخی این لباسها را به عنوان دست دوم می دانند ولی کیفیت آنها به مراتب بالاتر از لباس های نو موجود در بازار است . این شهروند همدانی می گوید اگر چه قیمت برخی اجناس دسته دوم عرضه شده در این بازار نسبتا بالا است و گاهی با فروشگاههای شهر برابری میکند ولی به دلیل کیفیت خوب آن مورد استقبال مردم قرار گرفته است.
یکی از فروشندگان بازار تاناکورا در مهاباد می گوید: در این بازار افراد پولدار بیشتر از فقیران جنس می خرند .عزیز محمدی گفت: کیفیت مناسب این اجناس باعث شده تا همه مشتاق خرید از این بازار باشند هرچندکه نیاز چندانی هم نداشته باشند. وی افزود: یک جفت کفش اصل چرم که قیمتش بالای 200 هزار تومان است را اینجا زیر 20 هزار تومان می توان خریداری کرد و یا یک پیراهن مارک دار که در بازار بالای 20 هزار تومان است را در اینجا می توان کمتر از پنج هزار تومان خریداری کرد .بگفته این فروشنده در میان خریداران آنها چند تن از فروشگاه ها و بوتیک های شهرهای بزرگ از جمله تهران نیز وجود دارد که لباس های نو و مارک دار را بطور عمده از این شهرستان برای فروش به فروشگاه های خود می برند .
در بین خریداران لباسهای تاناکورا افراد مختلفی از قشرهای متفاوت جامعه نیز مشاهده میشوند که تمایلی به استفاده از اینگونه لباسها ندارند زیرا معتقدند که این گونه اجناس و لباس های تاناکورا غیر بهداشتی بوده و نباید با استفاده از آنها سلامت خود را فدای کیفیت یا ارزان بودن آنها نمایند .
با وجود اظهار نظرهای مختلفی که از سوی مسوولان و مردم در زمینه استفاده یا عدم استفاده از این لباسها به دلیل بهداشتی بودن یا نبودن آن ها مطرح می شود ولی هنوز این بازارها در مناطق مختلف کشور دایر بوده و عده ی زیادی را نیز بسوی خود جلب کرده اند .
به هرحال عدم برخورد قانونی از سوی مسوولان بویژه مسوولان بهداشتی با عرضه اینگونه لباس ها این ذهنیت را در مردم بوجود آورده است که شاید این اجناس مشکل بهداشتی ندارند مساله ای که از سوی بسیاری از مصرف کنندگان براحتی نادیده گرفته می شود.
رییس بهداشت محیط مرکز بهداشت و درمان مهاباد می گوید: در واقع نمی توان به مصرف کنندگان این لباس ها اطمینان داد که پوشیدن این لباس ها اگر تا به حال برایشان مشکلی ایجاد نکرده همیشه همین طور خواهد بود ، چون بسیاری از ویروس ها بعد از مدت طولانی خود را نشان می دهند . قاسم امینی افزود: استفاده از اینگونه پوشاک و کفش ها احتمال بروز بیماریها و مشکلات ناشی از عوامل بیماری زای موجود در آنها برای مصرف کنندگان را در پی خواهد داشت . وی گفت: با توجه به قابلیت زنده ماندن طولانی قارچها و اسپور آنها در لباسها خصوصا کفش که دارای محیط مرطوب و مناسبتری برای اسپور قارچها است حتی المقدور نباید از اینگونه لباسهای دست دوم وارداتی استفاده گردد .
یک شهروند مهابادی در این زمینه معتقد است : اگر چه لباس های دست دوم خارجی ارزان بوده و در مقایسه با برخی پوشاک داخلی از کیفیت بالاتری برخوردارند اما در اغلب موارد البسه تاناکورایی غیربهداشتی بوده و ممکن است استفاده از این کالاها صدمات جبران ناپذیری را به فرد مصرف کننده وارد کند.طاهر علیزاده می گوید: از سوی دیگر من استفاده از البسه دست دوم و گاهی دست چندم خارجی را در شأن خود نمی دانم و ترجیح می دهم که به جای خرید چند دست لباس مستعمل و کارکرده باکیفیت خارجی یک دست لباس ایرانی خریداری کنم.
بگفته عمده فروشان بازار تاناکورا در مهاباد اجناس این بازار عمدتا از کشورهای اروپایی، آمریکایی و کانادایی و کشورهای آسیایی عمدتا ژاپن و کره جنوبی و توسط شرکتهای بین المللی که در امورخیریه فعالیت دارند به کشور ما راه پیدا کرده اند . این لباسها عمدتا در گذشته بطور رایگان و از طریق مرزهای پاکستان و از سمت سیستان و بلوچستان به کشوروارد و سپس در اقص نقاظ کشور توزیع می شد .آنان می گویند به دلیل سود سرشاری که این اجناس برای صادرکنندگان خارجی آن در بر دارد صادرات ان هم اکنون به یک تجارت تبدیل شده است و براینکه براحتی وارد کشور شود مسیر آن تغییر و هم اکنون از طریق کشور عراق وارد کشور می شود .
لباسهای دست دوم بعد از ورود به کشور عراق و عمدتا اقلیم کردستان عراق بصورت قاچاق به شهر مهاباد انتقال داده می شوند و سپس از این شهرستان به دیگر نقاط کشور ارسال می شوند .این لباسها ابتدا توسط فروشندگان از هم جدا و به چند بخش تقسیم شده و لباسهای لکه دار و بسیار کهنه جدا و عمدتا دور ریخته شده و لباسهای نو و درجه یک و درجه دو و سه آنها نیز جداسازی گردیده و به قیمتهای مختلفی عرضه می شود. عمده لباس های نو و درجه یک این محموله ها پس از جداسازی بیشتر به بوتیکها و فروشگاه های شهرهای بزرگ بویژه تهران ارسال می شود . صاحبان این فروشگاه ها هنگام باز کردن عدل لباسها ، پوشاک مورد نظر خود را که عمدتا نو و مارک دار هستند انتخاب و خریداری می کنند. این گروه بعد از خرید لباس آنها را مورد بازبینی قرار داده و با استفاده از افراد متبحر در خیاطی معایب احتمالی آنها را مرتفع ساخته و پس از اتوکشی آن و گاهی الصاق مارکهای تقلبی آنها را به عنوان لباس های نو خارجی به بهای چندین برابر بفروش می رسانند. لباسهای درجه دو و سه و بخشی از لباس های درجه یک نیز پس ازجدا سازی اتو زده شده و سرانجام برای فروش به دکه و ویترین بازار تاناکورا این شهر انتقال یافته و یا بای فروش به شهرهای دیگر انتقال پیدا می کنند .
براساس قانون، ورود پوشاک دستدوم به کشور ممنوع است، اما استقبال مردم از این نوع لباسها در کنار برخورد ضعیف قانونی با قاچاق شان سبب شده است واردات پوشاک دست دوم چنان فزونی یابد که فروشگاههایی دائمی بدون ترس از برخورد قانونی، برای فروش آنها در پایتخت و استانهای دیگر دایر شوند و حتی در استانهایی مانند آذربایجان غربی، بازار فروش پررونقشان به جاذبه گردشگری تبدیل شود.باوجود بحث و حدیث های فراوانی که در مورد بازار تاناکورا در سطح کشور وجود دارد ولی این مساله را نمی توان انکار کرد که بازار تاناکورا در مهاباد هم اکنون به یکی از مهمترین جادبه های گردشگری در غرب کشور تبدیل شده جاذبه ای که بیشترین بازدید کننده را در میان سایر جاذبه های تاریخی و طبیعی این منطقه بخود اختصاص داده است. بازار جذابی که تاکنون چینی ها نتوانسته اند راهی برای مقابله با آن پیدا کنند!