نقدی بر پروژه ساماندهی دامداری های روستائی
نظر به اینکه جمعیت کشور تا سال 1400 به بیش از صد میلیون نفر خواهد رسید لذا نیاز غذایی کشـور نیز به همین نسبت افزایـــــــش خواهد یافت؛ خصوصا ً نیاز به پروتئین حیوانـــی که مورد نیاز بدن انسان می باشد.
کردپرس: یکی از اصول تحول و توسعه در هر کشوری برنامه ریزی دقیق و منسجمی است که می بایستی بر اساس استعدادها و توانایی های بالقوه و بالفعل آن کشور تدوین گردد و این مهم می بایست با تفکر و اندیشیدن در موضوعات مرتبط و بر اساس توان نیـــروی انسانی صورت پذیرد.
نظر به اینکه جمعیت کشور تا سال 1400 به یکصد میلیون نفر خواهد رسید لذا نیاز غذایی کشـور نیز به همین نسبت افزایـــــــش خواهد یافت؛ خصوصا ً نیاز به پروتئین حیوانـــی که مورد نیاز بدن انسان می باشد. ضمناً با توجه به اینکه حدود 65 تا 70 درصد از محصولات دامی کشور در واحدهای روستایی تولید می شود، بهینه سازی ساختار این واحدها به منظور بهبود محصولات دامی ضروری به و نظر می رسد و هرگونه حرکت در بهبود این وضعیت به اقتصـــاد کشور و روستاها کمک کرده در نهایت منجر به کاهش هزینه های تولید، ایجاد امنیت شغلــــی برای بهره برداران و ... خواهد شد. لذا ارائه خدمات فنی در سطح دامداری ها با بکارگیری کارشناسان فنی تولید در واحدهای روستایــی امری اجتناب ناپذیر و موثر به نظر می رسد؛ بویژه اینکه شهرستان هایی مثل بوکان که بالاترین درصد واحدهای دامداری آن به شکل سنتی و براساس سازوکارهای رایج و منطبق بر فرهنگ بومی ایجاد و راه اندازی شده است ضرورت ساماندهی دامداری های روستائـــی را دو چندان می کند.
شهرستان بوکان یکی ازشهرستانهای مستعد  برای اجرای پروژه ساماندهی دامداری های روستائی است، چراکه بیش از 85% واحدهای دامداری موجود دراین شهرستان را دامداری های سنتی تشکیل میدهد که بالغ بر 6426خانوار روستائی در این بخش فعالیت دارند که البته بیشتر به صورت مختلط(کشـــاورزی ودامــــــداری) تواٌم می باشد که 3440خانوار در بخش سیمینه و 3612خانوار در بخش مرکزی در زیربخش دام فعالیت دارند و هرخانوار روستائی نزدیک به 70 مترمربع جایگاه دامی دراختیار دارد.
یحیی لطفی اصل رئیس اداره بهبود تولیدات دامی جهاد کشاورزی بوکان در گفت وگویی اختصاصی با خبرنگار کردپرس در بوکان می گوید:" موضوع، مورد تحقیق قرار گرفت و علیرغم بررسی منابع مختلف خارجی ازطریق اینترنت و بررسی کتابهای موجود، هیچگونه اطلاعاتی در مورد ساماندهی دامداری های روستائی در مقالات خارجی و منابعی که بتوان استفاده نمود یافت نشد لذا فقط به دانسته های شخصی و تجارب چندساله خود بسنده نمودم؛ نتیجتاً اینکه این تحقیق بیشتر روی این مسئله تاکید دارد که چنانچه کمک های اعتباری جهت بهسازی و نوسازی اماکن دامی بصورت روستابه روستا انجام نپذیرد امکان تحول ساختاری در بهداشتی نمودن دامداری های سنتی و امکان افزایش راندمان تولید در اینگونه مراکز وجود نخواهد داشت."
وی گفت:" با توجه به ضرورت مطالعات منابع مختلف پیرامون این موضوع , فقط منابع مورد نیاز جهت مطالعه و بررسی از منابع داخلی بویژه از منابع جهاد کشاورزی استانها بخصوص استانهای آذربایجان غربی، خراسان، قزوین، خوزستان و تهران امکان پذیر گردیده است. همچنین از مطالب جراید و مجلات داخل سازمانی که بحث هایی در خصوص دامداری های روستائی و ضرورت بهسازی و نوسازی اماکن دامی و همچنین دستورالعمل های نحوه و شرایط احداث و مرمت و بهسازی جایگاه های دامی استفاده شده است و از روشهای آمارگیری ازمیدان عملیاتی مختلف استفاده شده است."
پروژه ساماندهــی دامداری ها یا ارائه خدمات فنی به دامداری های روستائی چــنانچه با در نظرگرفتن بافت فرهنگی منطقه و وضعیت جغرافیایی هر منطقه تهیه و تنظیم شود از موفقیت بیشتـــری در مرحله اجرا برخوردار خواهد بود؛ چنانچه جایگاه های باز برای مناطق آب وهوایـی گرم و معتدل وجایگاه های نیمه باز و بسته برای مناطق آب و هوایی سرد تفاوت اجرائی دارد. در این پروژه بایستی بدان توجه شـود و در بهسازی جایگاه های دامی باتوجه به شرایط اقلیمی نوع احداث رامشخص کرد.
- در نوسازی جایگاه های دامی دردامداری های سنتــی بیشتر در مصالح بکار رفته باید به مصالح بومی و ارزان قیمت اولویت داد و از تحمیل هزینه های اضافی به دامدار خودداری کرد.
- اجرای چینین پروژه هایی به بخش خصوصـی واگذار شده و جهاد کشاورزی فقط نظارت نمایند.
-از امکانات موجود استفاده بهینه نموده و بیشتر سعی شود با بهسـازی اماکن دامی و بهداشتـی نمودن آن زمینه را برای ارتقاء و افزایش تولیدات دامی بالا برد و زنان روستائی را به عنوان بازوان توانمند در امر دامداری مشارکت بیشتر داد.
اگر چنانچه اجرای پروژه ساماندهی دامداری های روستائی منجر به استفاده دامدار از روشــــهای نوین برانامه های اصلاح نژاد دامی باشد، میتوان گفت برنامه های ساماندهی دامداری های روستائی به اهداف خود رسیده است که نمونه آن استفاده از تلقیح مصنوعی در دامداری های سنتی و گزینش و انتخاب درست از نژادهای مقاوم با شرایط جغرافیایی منطقه و پرتولید میتواند تحولات اساسی در دامداری های منطقه ایجاد نماید.
- ایجاد ارتباط پویا بین مراکز دانشگاهی و دانشجویان رشته های دامپروری و کارشناسان نظام مهندسی و شرکت های خدمات مشاوره ای دامداران میتواند در بهبود روشهای اجرای پروژه های بهسازی و نوسازی اماکن دامی مثمر ثمر واقع گردد و علاوه بر نظارت عالیه کارشناسان رسمی جهاد کشاورزی، دانشجویان نیز بصورت عملـــــی درمحل دامداری ها حضور یافته و دامدارن را دراجرای پروژه های مشابه یاری و مساعدت نمایند .
در دنیای امروز، تأمین موادغذایی برای کلیه آحادملت در هر کشوری، یکی از وظایف اصلی و یکی از دغدغه های مسئولین و رؤسای آن کشور به شمارمی رود که این موضوع درکشورهـای جهان سوم بیشتر نمود پیدا می کند بطوریکه علــیرغم وجود منابع قابل دستــرس، در غالب این کشـورها متأسفانه جمعیت آنها درفقر و گرسنکی بسر می برند.
در کشور ما بخصوص بعد ازپیروزی انقلاب اسلامی، تأمین غذا برای مردم از اهمیت و جایگاه ویــژه ای برخوردار گردیده است؛ بطوریکه غالب برنامه ریزی های مربوط به توسعه و پیشرفت کشور با اولویت کشاورزی و دامی و به عبارتــی تأمین مواد غذایی مردم بوده است و اهمیت این موضوع ازنظر دینی هم آنقدر مهم است که درقــرآن مجید مستقیمأ بدان اشاره شده بطوریکه میفــرماید: (من لا معاش له من لا معاد له ) هرکس معاش ندارد معاد هم ندارد، و یا کسانـی راکه در راه تأمیـن احتیاجات خانواده خود، جان خود را ازدست میدهند، در ردیف شهدا قرار میدهد.
پس با این تفاســـــیر و تفاهیم اهمیت کشت و زرع و کلأ بخـــش کشــاورزی و دامــــداری از جایـگاه ارزنده ای برخوردار است؛ ولی مسئله اصلی اینجاست که در کشورهای توسعه نیافته با توجه به اینکه منابع و پایه های تأمین موادغذایــی، اغلب ثابت بوده و حتــــــی در مواردی بر اثر سوء استفاده های بی رویه و غیراصولی رو به کاهش هم می گذارد، مردم با گرسنگی مواجه می شوند ولی درکشورهای پیشرفته باتوجه به استفاده از علـــــوم نوین و فــنون مختلف و کاربرد آن در بخشهای کشـــاورزی باعث گردیده تا این گونه کشورها نه تنها از غذا به عنوان یک کالای تجارتی و سودآور استفاده نمایند بلکه در مواقعی از آن به عنوان یک ابزار سیاســـی جهت اعمال سایر سیاستهای خود نیز مورداستفاده قرار دهند؛ بطورکه برابر اعلام آمـــار مراکز بین المللـــی ازجمعیت فعلی جهان بیش از 800 میلیون نفر دارای تغذیه نامناسب و یا دچار گرسنگی مزمن هستند و یا به نوعی با عوارض ناشی ازآن دست به گریبانند.
علاوه بر این، روزانه بیش از 2000 نفر از گرسنگی می میرند. لذا باتوجه به مراتب فوق، خودکفایی در بخشهای مختلف کشاورزی و دامی یکی از اهداف نظام مقدس جمهوری اسلامی به شمار میرود .
استـــــان آذربایجان غربی ازنظر ارزش افزوده دامی، مقام سـوم را درسطح کشور به خود اختصاص داده است و ازنظر تعداد واحد دامی رتبه سوم را نیز درسطح کشور کسب نموده و مجموعأ 6 % درصد ازتولیدات کشور در این استان بدست می آید.
امیداست با گردآوری آمار واطلاعات درست و نزدیک به واقعیت بتوانیم دررابطه با توسعه بخش دامپـروری نیز به جایگاه ارزنده ای که درشاٌن دامداران زحمتکــش منطقه باشد دست یابیم .
برای رسیدن به این اهداف باید تعریف درستی ازجامعه داشته باشیم و ببینیم ما در تحقیقات کارشناسی خود دنبال چه فاکتورهایی هستیم . جامعه موردنظر ما دراین تحقیق بهره وران روستائی دربخش دامداری و پرورش دام می باشد که از دو نظر بایستی مورد کنکاش وبررسی قرار گیرد:
1- جامعه روستائی ( دامداران)2- شاعلین بخش (زنان روستائی)
ولی در حالت کلی تحقیقات بیشتر روی جامعه روستائـی (دامداران ) صورت می پذیرد که علاوه بر دسترســـــی به امکانات اماکن دامی از نحوه اشتغال روستائیان و درصد اشتغال زنان روستائی در این بخش و سهم آنان از درآمد دامداری و نحوه پرورش دام و نحوه عمل آوری مواد لبنی جهت آشنائی وآنالیز کردن این حرفه درجامعه روستائی مورد هدف این تحقیق قرارگرفته است.
برای بدست آوردن اطلاعات بایستـــــی کلیه فاکتورهای مرتبط با آن دردسترس قرارگیرد لذا ابتدا نمونه گیری درسطح کل روستاها بعمل آمد و پس از نتیجه گیری و تجزیه و تحلیل اطلاعات در 8 روستا که مرکزیت داشتند نسبت به روستاهای دیگر به عنوان نمونه انتخاب گردید و روش نمونه گیــری استفاده از مشاهدات چهره به چهره آمارگیر که با استفاده ازطرح بسیـــج سازندگی بعمل آمده بوده که با آنالیز کردن اطلاعات و مقایسه آماری به این نتیجه رسیدیم که بایستی جهت اجرای پروژه ساماندهی دامداری های روستائی، چند روســتا به صورت پایلوت انتخاب شود.
همانطور که می‌دانیم نقــش دامداری بر درآمد و اشتغال روستائیان تاثیرگذار می‌باشد یا به عبارتـی سهم دامداری از درآمد و اشتغال روستائیان می‌باشد. سه موضوع بایستی مورد نظر قرارگیرد که عبارتند از: 1. زیر بخش دامداری ونحوه بهبود وضعیت دامداری های روستائی2. درآمد روستائیان ازمحل پرورش دام3. اشتغال روستائیان درزیربخشهای دامیدر بخش کشاورزی، دامداری بعد از زراعت نقش عمده‌ای را دارد و در زیر بخش دامداری نیز، دامـــداری روستایی نقش و سهم به سزایی دارد.
لطفی اصل مجری این طرح تحقیقاتی می گوید:" به خاطر اهمیت این موضـوع و اینکه تاکنون دامداری سنتـی را آنچنان که هست نشناخته‌اند و اهمیت و ارزش آن را به وضوح ندیده‌اند و در این زمینه نیز تحقیقاتـــی صورت نگرفته است بهتر دیدم که اهمیت دامـداری و مخصوصا دامـداری سنتی یا روستایی را با استفاده از آمار و ارقام بهتر شناسانده و اهمیت آن را در تامین درآمد و اشتغال روستائیان نشان دهم. به همین منظور با استفاده از پرسشنامه مخصوص منابع درآمد روستائیان را ازمحل تولیدات دامی و سهــم هر کدام از منابع را(تولیدات موادلبنی وتولیدات گوساله ) از این درآمد کل نشان دادم. نتایج ازآمار به دست آمده حاکــی از این امر مهم بود که درآمد حاصــل از بخش دامداری درصد بیشتری از درآمد روستائــــی را تشکیل می‌دهد و بقیه مربوط به بخش زراعت، صنایع روستایی و بخش کارگری است و این نشان‌ دهنده اهمیت ویژه دامداری سنتی در روستاها و در تامین درآمد روستائیان می‌باشد."
از نظر اشتغال نیز تحقیقاتی صورت گرفته که نتایج به دست آمــده حاکی از این است که میزان سـاعات صرف شده در بخش دامداری تقریبا 9/31 ساعت به طور روزانه مـی‌باشد در صورتی که در بخـش زراعت 4/88 ساعت و در بخش صنایع روستایی 2/17 ساعت و در بخش کارگری 2/05 ساعت می‌باشد. تحقیقات آماری انجام شده نشان دهنده اهمیت دامداری سنتــی از نظر درآمد اشتغال می‌باشد به همین منظور دولت نیز بایستی در برنامه‌های خود تقویت دامداریهای سنتی را از طریق بهبود وضع تغذیه و ارائه فعالیتهای بیشتری انجام دهد.
میانگین تعداد دام نگهداری شده میانگین ظرفیت متراژ جایگاه دام هر دامدار روستائی برابربرسی های بعمل امده ، هر خانوار دامدار بطور میانگین تعداد2 راس گاو 2راس گوساله و11راس گوسفند و بره و تعداد2راس بز و بزغاله نگهداری میکنند و70 مترمربع هر خانوار دامدار بطور میانگین جایگاه مسقف نگهداری جهت دام در اختیار دارند .در بررسی ها و آمارگیری بعمل آمده درسال 1385 مراتب نشان ازکاهش دام سبک با درصد بیشتر ودام سنگین نیز با درصد کمتر در کنار آن می باشد ولی بر اساس آماربرداری درسال1385 به ازاء هرخانواردامدار بطور میانگین تعداد21راس دام سبک و 5راس دام سنگین برآورد شده بود که این کاهش جمعیت دامی بویژه دربخش دام سبک ، به دلیل وجودخشکسالی های اخیر و نوسانات قیمت گوشت در بازار و دخالت سایر عوامل می باشد.

 

کد مطلب: 19774  |  تاريخ: ۱۳۹۰/۱۰/۱۳  |  ساعت: ۲۰ : ۲۲

FaceBook   Twitter   Delicious   Digg   Buzz   Google Bookmarks   ˜áæÈ  
ارسال نظر
نام و نام خانوادگی:
پست الکترونیک:
نظر:
نظرات ارسال شده
اخبار مرتبط
آخرین اخبار
آخرین گفتگوها بر سر تشکیل کابینه جدید اقلیم کردستان عراق
کاراته کار نوجوان ایلامی مدال نقره آسیا را تصاحب کرد
انتقاد همپیمانی کردستانی از متهم شدن اربیل به سوء استفاده تبلیغاتی از لایحه بودجه
مجهز شدن مرزهای غربی ایران به بالن‌های پایش مرزی
کتابخانه امیرکبیر کرمانشاه؛ کتابخانه برتر کشور در حوزه فرهنگی شد
حضور هیات بین المللی در کرمانشاه برای بازدید از پروژه «منارید»
نشست نقد و بررسی کتاب «تقصیر جاده نیست» برگزار می‌شود
دهگلان میزبان گروه موسیقی کودکان دیلان سنندج
برپایی نخستین نمایشگاه آثار نقاشی زنده یاد غلامرضا کواکب در سنندج
تصمیم عادل هورامی برای عدم انتشار آلبوم جدید
گزیده عناوین خبری امروز جهان، چهارشنبه 27/1/1392
ما به دولت کردی اعتقاد نداریم
مخالفت کُردها با بازگشت مشعان الجبوری به صحنه انتخابات
مشکلات کانون هموفیلی کردستان همچنان پابرجاست/ شناسایی بیش از 115 بیمار هموفیلی در استان
جوانان اقلیم کردستان عراق برای عملیات انتحاری به مناطق کُردنشین سوریه می‌آیند
امکانات